త్వదర్థోఽయం సమారమ్భః కృష్ణవర్త్మన్నమోస్తు తే। ముఖం త్వమసి దేవానాం యజ్ఞస్త్వమసి పావక
ఈ కార్యం నీ కొరకు ప్రారంభించబడింది. కృష్ణుని మార్గంలో నీవు నడుస్తున్నవాడవు, నీకు నమస్కారం. దేవతలకు నువ్వే నోటివాడవు, నువ్వే యజ్ఞం, ఓ పవకా!
పావనాత్పావకశ్చాసి వహనాద్ధవ్యవాహనః। వేదాస్త్వదర్థం జాతా వై జాతవేదాస్తతో హ్యసి
పవిత్రతను కలిగించేవాడవు కాబట్టి నిన్ను పవకుడని పిలుస్తారు, హవిస్సును మోసేవాడవు కాబట్టి నీవు హవ్యవాహనుడవు. వేదాలు నీ కొరకు పుట్టాయి, అందుకే నీవు జాతవేదసవు.
చిత్రభానుః సురేశశ్చ అనలస్త్వం విభావసో। స్వర్గద్వారస్పృశశ్చాసి హుతాశో జ్వలనః శిఖీ
నీవు చిత్రభాను, దేవతల అధిపతి, అనలుడవు, ఓ విభావసూ! నీవు స్వర్గ ద్వారాలను తాకేవాడవు, నీవే హుతాశుడు, జ్వలనుడు, శిఖీ.
వైశ్వానరస్త్వం పిఙ్గేశః ప్లవఙ్గో భూరితేజసః। కుమారసూస్త్వం భగవాన్రుద్రగర్భో హిరణ్యకృత్
నీవు వైశ్వానరుడు, పింగేశుడు, గొప్ప తేజస్సుతో ఉన్న ప్లవంగుడవు. నీవు కుమారుని కుమారుడవు, రుద్రుని గర్భం, బంగారు వర్ణుడవు.
అగ్నిర్దదాతు మే తేజో వాయుః ప్రాణం దదాతు మే। పృథివీ బలమాదధ్యాచ్ఛివం చాపో దిశన్తు మే
అగ్ని నాకు తేజస్సును ప్రసాదించుగాక, వాయువు నాకు శ్వాసను ఇవ్వుగాక, భూమి నాకు బలాన్ని అందించుగాక, జలాలు నాకు శుభాన్ని కలిగించుగాక.
అపాం గర్భ మహాసత్వ జాతవేదః సురేశ్వర। దేవానాం ముఖమగ్నే త్వం సత్యేన విపునీహి మామ్
నీరు నుండి జన్మించినవాడవు, మహాశక్తివంతుడవు, జాతవేదసు, దేవతల అధిపతి, దేవతల నోటివాడవు, ఓ అగ్నీ! నీవు నన్ను సత్యంతో పవిత్రం చేయుము.
ఋషిభిర్బ్రాహ్మణైశ్చైవ దైవతైరసురైరపి। నిత్యం సుహుత యజ్ఞేషు సత్యేన విపునీహి మామ్
ఋషులు, బ్రాహ్మణులు, దేవతలు, అసురులు కూడా ఎల్లప్పుడూ యజ్ఞాలలో నిన్ను శ్రద్ధతో అర్పిస్తారు. నీవు నన్ను సత్యంతో పవిత్రం చేయుము.
ధూమకేతుః శిఖీ చ త్వం పాపహాఽనిసమ్భవః। సర్వప్రాణిషు నిత్యస్థః సత్యేన విపునీహి మామ్
నీవు ధూమకేతువు, శిఖీ, పాపాలను నశింపజేసేవాడవు, ఎవరి ద్వారా జన్మించనివాడవు. నీవు అన్ని జీవుల్లో ఎల్లప్పుడూ నివసిస్తావు. నన్ను సత్యంతో పవిత్రం చేయుము.
ఏవం స్తుతోఽసి భగవన్ప్రీతేన శిచినా మయా। తుష్టిం పుష్టిం శ్రుతం చైవ ప్రీతి చాగ్నే ప్రయచ్ఛ మే
ఈ విధంగా నేను నిన్ను భక్తితో స్తుతించాను, ఓ ప్రభూ, ప్రకాశవంతుడా! నాకు సంతృప్తి, పోషణ, విద్య, ఆనందాన్ని ప్రసాదించు, ఓ అగ్నీ!
ఇత్యేవం మన్త్రమాగ్నేయం పఠన్యో జుహుయాద్విభుమ్। ఋద్ధిమాన్సతతం దాన్తః సర్వపాపైః ప్రముచ్యతే
ఈ అగ్ని మంత్రాన్ని చదువుతూ ప్రభువుకు హోమం చేయాలి. ఎప్పుడూ నియమంగా ఉండేవాడు, ధన్యుడవాడు, అన్ని పాపాల నుండి విముక్తి పొందుతాడు.
యజ్ఞవిఘ్నమిమం కర్తుం నార్హస్త్వం యజ్ఞవాహన। ఏవముక్త్వా తు మాద్రేయః కుశైరాస్తీర్య మేదినీమ్
యజ్ఞానికి ఈ ఆటంకాన్ని నీవు కలిగించకూడదు, ఓ హవ్యవాహనుడా! ఇలా చెప్పి మాద్రేయుడు కుశ గడ్డలను భూమిపై పరచాడు.
విధివత్పురుషవ్యాఘ్రః పావకం ప్రత్యుపావిశత్। ప్రముఖే తస్య సైన్యస్య భీతోద్విగ్రస్య భారత
విధి ప్రకారం, మానవులలో సింహుడైన వాడు పవకుని దగ్గరకు వచ్చాడు. తన సైన్యానికి ముందుగా, భయంతో, ఆందోళనతో ఉన్నప్పటికీ, ఓ భారతా!
న చైనమత్యగాద్వహ్నిరువాచ మహోదధిః। తముపేత్య శనైర్వహ్నిరువాచ కురునన్దనమ్
అగ్ని అతన్ని కాల్చలేదు. అప్పుడు మహాసముద్రుడు మాటాడాడు. మెల్లగా దగ్గరికి వచ్చి అగ్ని కురువంశీయుడితో మాట్లాడాడు.
సహదేవం నృణాం దేవం సాన్త్వపూర్వమిదం వచః। ఉత్తిష్ఠోత్తిష్ఠ కౌరవ్య జిజ్ఞాసేయం కృతా మయా
మనుషులలో దేవుడైన సహదేవునితో అగ్ని మృదువుగా ఇలా అన్నాడు: 'లేవు, లేవు, ఓ కౌరవ్యా! నేను నిన్ను పరీక్షించాను.'
వేద్మి సర్వమభిప్రాయం తవ ధర్మసుతస్య చ। మయా తు రక్షితవ్యా పూరియం భరతసత్తమ
నీ ఉద్దేశ్యాన్ని, ధర్మపుత్రుని ఉద్దేశ్యాన్ని నాకు తెలుసు. అయినా ఈ పట్టణాన్ని నేను కాపాడాలి, ఓ భారతశ్రేష్ఠా!
యావద్రాజ్ఞో హి నీలస్య కులే వంశధరా ఇతి। ఈప్సితం తు కరిష్యామి మనసస్తవ పాణ్డవ
నీలుడు రాజవంశంలో వారసులు ఉన్నంతవరకు, నీ మనసులో ఉన్న కోరికను నేను నెరవేర్చుతాను, ఓ పాండవా!
తత ఉత్థాయ హృష్టాత్మా ప్రాఞ్జలిః శిరసా నతః। పూజయామాస మాద్రేయటః పావకం భరతర్షభ
ఆ తరువాత ఆనందంతో, చేతులు జోడించి, తల వంచి, మాద్రేయుడు పవకుని పూజించాడు, ఓ భారతర్షభా!
పావకే వినివృత్తే తు నీలో రాజాఽభ్యగాత్తదా। పావకస్యాజ్ఞయా చైనమర్చయామాస పార్థివః
పవకుడు వెనక్కు వెళ్లిన తరువాత, నీలుడు రాజు అక్కడికి వచ్చాడు. పవకుని ఆజ్ఞతో ఆ రాజు అతన్ని సత్కరించాడు.
సత్కారేణ నరవ్యాఘ్రం సహదేవం యుధాం పతిమ్। ప్రతిగృహ్య చ తాం పూజాం కరే చ వినివేశ్య చ
అప్పుడు యుద్ధవీరులలో శ్రేష్ఠుడు అయిన సహదేవుడు, ఆ గౌరవాన్ని సంతోషంగా స్వీకరించి, తన చేతిలో ఉంచాడు.
మాద్రీసుతస్తతః ప్రాయాద్విజయీ దక్షిణాం దిశమ్। త్రైపురం స వశే కృత్వా రాజానమమితౌజసమ్
తర్వాత మాద్రీ కుమారుడు అయిన విజయుడు, త్రైపురాన్ని దుర్జయుడైన ఆ రాజును జయించి, దక్షిణ దిశగా ప్రయాణించాడు.
నిజగ్రాహ మహాబాహుస్తరసా పౌరవేశ్వరమ్। ఆకృతిం కౌశికాచార్యం యత్నే మహతా తతః
బలవంతుడైన సహదేవుడు, మహా ప్రయత్నంతో, కౌశిక మహర్షిని పోలిన రూపమున్న పౌరవుల అధిపతిని వేగంగా పట్టుకున్నాడు.
వశే చక్రే మహాబాహుః సురాష్ట్రాధిపతిం తదా। సురాష్ట్రవిషయస్థశ్చ ప్రేషయామాస రుక్మిణే
ఆ సమయంలో, మహాబాహువు సౌరాష్ట్రాధిపతిని తన ఆధీనంలోకి తెచ్చి, సౌరాష్ట్ర ప్రాంతంలో నివసిస్తున్న రుక్మిణికి సందేశం పంపించాడు.
రాజ్ఞే భోజకటస్థాయ మహామాత్రాయ ధీమతే। భీష్మకాయస ధర్మాత్మా సాక్షాదిన్ద్రసఖాయ వై
బోజకట నగరంలో నివసించే, ధర్మాత్ముడైన, ఇంద్రునికి స్నేహితుడైన, బుద్ధిమంతుడైన భీష్మక మహారాజుకు కూడా సందేశం పంపించాడు.
చ చాస్య ప్రతిజగ్రాహ ససుతః శాసనం తదా। ప్రీతిపూర్వం మహారాజ వాసుదేవమవేక్ష్య చ
ఆ సమయంలో భీష్మకుడు తన కుమారుడితో కలిసి, వాసుదేవుడి గౌరవాన్ని గుర్తించి, ఆనందంతో ఆ ఆజ్ఞను స్వీకరించాడు.
తతః స రత్నాన్యాదాయ పునః ప్రాయాద్యుధాం పతిః। తతః శూర్పారకం చైవ తాలాకటమథాపి చ
తర్వాత యుద్ధాధిపతి ఆభరణాలు తీసుకొని మళ్లీ బయలుదేరాడు. తరువాత శూర్పారకాన్ని, తాళాకటాన్ని మరియు ఇతరులను జయించాడు.
వశే చక్రే మహాతేజా దణ్డకాంశ్చ మహాబలః। సాగరద్వీపవాసాంశ్చ నృపతీన్మ్లేచ్ఛయోనిజాన్
మహా బలశాలి, మహాతేజస్వి అయిన సహదేవుడు, దండకులను, సముద్రద్వీపాల్లో నివసించే విదేశీయ రాజులను కూడా తన వశంలోకి తెచ్చాడు.
నిషాదాన్పురుషాదాంశ్చ కర్ణప్రావరణానపి। యే చ కాలముఖా నామ నరరాక్షసయోనయః
అతడు నిషాదులను, పురుషాదులను, కర్ణప్రవరణులను, అలాగే మనుష్య-రాక్షస సంయోగంలో పుట్టిన కాలముఖులను కూడా జయించాడు.
కృత్స్నం కోలగిరిం చైవ సురభీపట్టనం తథా। ద్వీపం తామ్రాహ్వయం చైవ పర్వతం రామకం తథా
అతడు మొత్తం కోలగిరిని, సురభిపట్టణాన్ని, తామ్రద్వీపాన్ని, రామకపర్వతాన్ని కూడా తన ఆధీనంలోకి తెచ్చాడు.
తిమిఙ్గిలం చ స నృపం వశే కృత్వా మహామతిః। ఏకపాదాంశ్చ పురుషాన్కేరలాన్వనవాసినః
తిమింగిల అనే రాజును, ఒక కాలు ఉన్నవారిని, కేరళవాసులను, అడవుల్లో నివసించే వారిని కూడా జయించాడు.
నగరీం సఞ్జయన్తీం చ పాషణ్డం కరహాటకమ్। దూతైరేవ వశే చక్రే కరం చైనానదాపయత్
సంజయంతి నగరాన్ని, పాశండాన్ని, కరహాటకాన్ని కూడా దూతల ద్వారా తన వశంలోకి తెచ్చి, వారికి పన్ను వేయించాడు.