త్వం విష్ణుస్త్వం సహస్రాక్షస్త్వం దేవస్త్వం పరాయణమ్। త్వం సర్వమమృతం దేవ త్వం సోమః పరమార్చితః
నీవే విష్ణువు, నీవే సహస్రనేత్రుడు, నీవే దేవుడు, నీవే పరమాశ్రయం. నీవే అమృతస్వరూపుడవు దేవా, నీవే అత్యంత పూజితుడైన సోముడు.
త్వం ముహూర్తస్తిథిస్త్వం చ త్వం లవస్త్వం పునః క్షణః। శుక్లస్త్వం బహులస్త్వం చ కలా కాష్ఠా త్రుటిస్తథా। సంవత్సరర్తవో మాసా రజన్యశ్చ దినాని చ
నీవే ముహూర్తం, తిథి, నీవే లవ, మళ్లీ క్షణం. నీవే శుక్లపక్షం, బహులపక్షం, కాలమానం, కష్ఠ, త్రుటి. నీవే సంవత్సరం, ఋతువులు, నెలలు, రాత్రులు, దినాలు.
త్వముత్తమా సగిరివనా వసుంధరా సభాస్కరం వితిమిరమమ్బరం తథా। మదోదధిః సతిమితిమిఙ్గిలస్తథా మహోర్మిమాన్బహుమకరో ఝషాకులః
నీవే పర్వతాలు, అడవులతో కూడిన ఉత్తమ భూమి; నీవే సూర్యునితో కూడిన భూమి, చీకటి లేని ఆకాశం. నీవే మదమత్తమైన తిమింగలాలతో కూడిన సముద్రం, మహా తరంగాలు, అనేక మొసళ్లతో, చేపలతో నిండినదానివి.
మహాయశాస్త్వమితి సదాఽభిపూజ్యసే మనీషిభిర్ముదితమనా మహర్షిభిః। అభిష్టుతః పిబసి చ సోమమధ్వరే కషట్కృతాన్యపి చ హవీంషి భూతయే
మహా కీర్తిగలవాడవు నీవు. మునులు, జ్ఞానులు సంతోషంతో ఎప్పుడూ నిన్ను పూజిస్తారు. స్తుతించబడిన నీవు యజ్ఞంలో సోమరసాన్ని పానం చేస్తావు, భూతాల కోసం సమర్పించిన హవిస్సును స్వీకరిస్తావు.
త్వం విప్రైః సతతమిహేజ్యసే ఫలార్థం వేదాఙ్గేష్వతులబలౌఘ గీయసే చ। త్వద్ధేతోర్యజనపరాయణా ద్విజేన్ద్రా వేదాఙ్గాన్యభిగమయన్తి సర్వయత్నైః
ఇక్కడ బ్రాహ్మణులు ఫలితాల కోసం నిన్ను ఎప్పుడూ పూజిస్తారు. అపారమైన బలంతో నీవు వేదాలలో, వేదాంగాలలో గానమవుతావు. నీ కోసం యజ్ఞంలో నిమగ్నమైన ద్విజశ్రేష్ఠులు అన్ని ప్రయత్నాలతో వేదాలను, వేదాంగాలను అభ్యసిస్తారు.
ఏవం స్తుతస్తదా కద్ర్వా భగవాన్హరివాహనః। నీలజీమూతసంఘాతైః సర్వమమ్బరమావృణోత్
ఇలా కద్రూ స్తుతించినప్పుడు, చక్రాయుధుడైన భగవంతుడు నీలిమేఘ సమూహాలతో ఆకాశమంతా కప్పేశాడు.
మేఘానాజ్ఞాపయామాస వర్షధ్వమమృతం శుభమ్। తే మేఘా ముముచుస్తోయం ప్రభూతం విద్యుదుజ్జ్వలాః
ఆ మేఘాలకు 'అమృతస్వరూపమైన మంచినీరు కురిపించండి' అని ఆజ్ఞాపించాడు. మెరుపులతో ప్రకాశించే ఆ మేఘాలు విస్తారంగా నీటిని వర్షించాయి.
పరస్పరమివాత్యర్థం గర్జన్తః సతతం దివి। సంవర్తితమివాకాశం జలదైః సుమహాద్భుతైః
ఆకాశంలో పరస్పరం పోటీ పడుతున్నట్టు ఎడతెరిపిలేకుండా గర్జిస్తూ, ఆ అద్భుతమైన మహామేఘాలు ఆకాశాన్ని ప్రళయంలా మార్చేశాయి.
సృజద్భిరతులం తోయమజస్రం సుమహారవైః। సంప్రనృత్తమివాకాశం ధారోర్మిభిరనేకశః
అపూర్వమైన, ఆగని నీటిని గర్జనతో కురిపిస్తూ, ఆకాశం అనేక జలధారలతో, తరంగాలతో నాట్యం చేస్తున్నట్లు కనిపించింది.
మేఘస్తనితనిర్ఘోషౌర్విద్యుత్పవనకమ్పితైః। తైర్మేఘైః సతతాసారం వర్షద్భిరనిశం తదా
వజ్రంలా మేఘగర్జనలు, మెరుపులు, గాలితో కంపించుతూ, ఆ మేఘాలు ఎడతెరిపిలేకుండా నిరంతరం వర్షించాయి.
నష్టచన్ద్రార్కకిరణమమ్బరం సమపద్యత। నాగానాముత్తమో హర్షస్తథా వర్షతి వాసవే
చంద్రుని, సూర్యుని కిరణాలు కనబడకుండా ఆకాశం చీకటిగా మారింది. ఆ సమయంలో ఇంద్రుడు వర్షించగా, పాములలో శ్రేష్ఠుడు ఆనందించాడు.
ఆపూర్యత మహీ చాపి సలిలేన సమన్తతః। రసాతలమనుప్రాప్తం శీతలం విమలం జలమ్
భూమి అంతటా నీటితో నిండిపోయింది. ఆ చల్లని, నిర్మలమైన నీరు పాతాళానికి చేరుకుంది.
తదా భూరభవచ్ఛన్నా జలోర్మిభిరనేకశః। రామణీయకమాగచ్ఛన్మాత్రా సహ భుజంగమాః
ఆ సమయంలో భూమి ఎన్నో చోట్ల నీటి అలలతో కప్పబడింది. తల్లి తో కలిసి పాము పిల్లలు అందమైన ప్రదేశాన్ని ఆశిస్తూ అక్కడికి వచ్చారు.
సంప్రహృష్టాస్తతో నాగా జలధారాప్లుతాస్తదా। సుపర్ణేనోహ్యమానాస్తే జగ్ముస్తం ద్వీపమాశు వై
అప్పుడు ఆనందంతో ఉన్న ఆ పాములు, నీటి జలధారలతో తడిసి, సుపర్ణుడు వారిని ఆ ద్వీపానికి త్వరగా తీసుకెళ్లాడు.
తం ద్వీపం మకరావాసం విహితం విశ్వకర్మణా। తత్ర తే లవణం ఘోరం దదృశుః పూర్వమాగతాః
ఆ ద్వీపాన్ని విశ్వకర్మ నిర్మించాడు; అది మకరాల నివాసంగా ఉండేది. ముందుగా వచ్చిన వారు అక్కడ భయంకరమైన ఉప్పు చూశారు.
సుపర్ణసహితాః సర్పాః కాననం చ మనోరమమ్। సాగరామ్బుపరిక్షిప్తం పక్షిసఙ్ఘనిజాదితమ్
సుపర్ణుడు తో కలిసి పాములు, సముద్రపు నీటితో చుట్టుముట్టిన, పక్షుల గుంపులతో మోగుతున్న అందమైన అడవిని చూశారు.
విచిత్రఫలపుష్పాభిర్వనరాజిభిరావృతమ్। భవనైరావృతం రమ్యైస్తథా పద్మాకరైరపి
విచిత్రమైన పండ్లు, పువ్వులతో ఉన్న అడవుల వరుసలు, అందమైన ఇళ్లతో, అలాగే తామర పూల చెరువులతో ఆ ప్రదేశం అలంకరించబడి ఉంది.
ప్రసన్నసలిలైశ్చాపి హ్వదైర్దివ్యైర్విభూషితమ్। దివ్యగన్ధవహైః పుణ్యైర్మారుతైరుపవీజితమ్
అది స్వచ్చమైన నీటితో, దివ్యమైన సరస్సులతో అలంకరించబడి, పరమ పవిత్రమైన పరిమళాలు వాసించే పవనాలతో ముద్దాడబడింది.
ఉత్పతద్భిరివాకాశం వృక్షైర్మలయజైరపి। శోభితం పుష్పవర్షాణి ముఞ్చద్భిర్మారుతోద్ధతైః
ఆ ప్రదేశం మలయజ వృక్షాలతో, ఆకాశాన్ని తాకేలా కనిపిస్తూ, గాలిలో ఎగురుతున్న పువ్వుల వర్షాన్ని కురిపిస్తూ మెరిసిపోతుంది.
వాయువిక్షిప్తకుసుమైస్తథాఽన్యైరపి పాదపైః। కిరద్భిరివ తత్రస్థాన్నాగాన్పుష్పామ్బువృష్టిభిః
ఇతర చెట్లు కూడా, గాలి తో పువ్వులు చెలరేగి, అక్కడ ఉన్న పాముల మీద పువ్వులు, నీటి వర్షాన్ని కురిపిస్తున్నట్టు అనిపించేవి.
మనఃసంహర్షజం దివ్యం గన్ధర్వాప్సరసాం ప్రియమ్। మత్తభ్రమస్సంఘుష్టం మనోజ్ఞాకృతిదర్శనమ్
ఆ ప్రదేశం మనసుకు ఆనందాన్ని కలిగించేది, గంధర్వులు, అప్సరసలు ఇష్టపడేది, మత్తులో ఉన్న తేనెటీగల గుంపుల మ్రోగుతో నిండినది, చూడటానికి అద్భుతంగా ఉంది.
రమణీయం శివం పుణ్యం సర్వైర్జనమనోహరైః। నానాపక్షిరుతం రమ్యం కద్రూపుత్రప్రహర్షణమ్
ఆ ప్రదేశం అందమైనది, శుభ్రమైనది, పవిత్రమైనది, అందరినీ ఆకట్టుకునేలా ఉంది. వివిధ పక్షుల గానాలతో నిండినది, కద్రూ కుమారులకు హర్షాన్ని ఇచ్చింది.
తత్తే వనం సమాసాద్య విజహ్రుః పన్నగాస్తదా। అబ్రువంశ్చ మహావీర్యం సుపర్ణం పతగేశ్వరమ్
ఆ అడవిని చేరిన పాములు ఆనందంతో ఉల్లాసించారు. వారు మహాశక్తిమంతుడైన పక్షిరాజు సుపర్ణుడితో మాట్లాడారు.
వహాస్మానపరం ద్వీపం సురమ్యం విమలోదకమ్। త్వం హి దేశాన్బహూన్రమ్యాన్వ్రజన్పశ్యసి ఖేచర
"మమ్మల్ని ఇంకొక ద్వీపానికి తీసుకెళ్లు. అది చాలా అందమైనది, స్వచ్చమైన నీటితో ఉంటుంది. నీవు ఆకాశంలో తిరుగుతూ ఎన్నో అందమైన ప్రదేశాలు చూస్తావు కదా."
స విచిన్త్యాబ్రవీత్పక్షీ మాతరం వినతో తదా। కిం కారణం మయా మాతః కర్తవ్యం సర్పభాషితమ్
అప్పుడు ఆ పక్షి ఆలోచించి తన తల్లి వినతను అడిగాడు: "తల్లి, నేను పాములు చెప్పినట్టు చేయాల్సిన కారణం ఏమిటి?"
దాసీభూతాస్మి దుర్యోగాత్సపత్న్యాః పతగోత్తమ। పణం వితథమాస్థాయ సర్పైరుపధినా కృతమ్
"పక్షిరాజా! దురదృష్టంతో, నా సతినతో జరిగిన మోసంతో నేను దాసిగా అయ్యాను. పాములు నన్ను అబద్ధపు పందెంతో మోసగించాయి."
తస్మింస్తు కథితే మాత్రా కారణే గగనేతరః। ఉవాచ వచనం సర్పాంస్తేన దుఃఖేన దుఃఖితః
తల్లి ఆ కారణాన్ని చెప్పిన తర్వాత, ఆకాశంలో విహరించే వాడు ఆ దుఃఖంతో బాధపడి పాములతో ఇలా అన్నాడు.
కిమాహృత్య విదిత్వా వా కిం వా కృత్వేహ పౌరుషమ్। దాస్యాద్వో విప్రముచ్యేయం తథ్యం వదత లేలిహాః
"ఏదైనా తెచ్చి లేదా తెలుసుకొని, లేదా ఏదైనా పరాక్రమంతో చేస్తే, నా తల్లిని దాస్య బంధనం నుండి విడిపించగలనా? నిజంగా చెప్పండి, ఓ పాములారా!"
శ్రుత్వా సమబ్రువన్సర్పా ఆహరామృతమోజసా। తతో దాస్యాద్విప్రమోక్షో భవితా తవ ఖేచర
అది విని పాములు ఇలా అన్నారు: "మీ శక్తితో మాకు అమృతాన్ని తెచ్చిపెడితే, అప్పుడు నీ తల్లి దాస్య బంధనం నుండి విముక్తి పొందుతుంది, ఓ ఆకాశంలో విహరించేవాడా!"
ఇత్యుక్తో గరుడః సర్పైస్తతో మాతరమబ్రవీత్। గచ్ఛామ్యమృతమాహర్తుం భక్ష్యమిచ్ఛామి వేదితుమ్
పాములు ఇలా అడిగిన తరువాత, గరుడుడు తన తల్లితో ఇలా అన్నాడు: "నేను అమృతాన్ని తేవడానికి వెళ్తాను. నేను ఏ ఆహారం తినాలో తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నాను."