తదా క్షాత్రం విదిత్వాఽస్య పృథివీవిజయం ప్రతి। అమర్షాత్పార్థివేన్ద్రాణాం తం సమేయాయ వారయత్
అప్పుడు అతని క్షత్రియ శక్తిని, భూమి జయాన్ని తెలుసుకున్న భూపాలులు, అసూయతో కలసి అతన్ని అడ్డుకోవడానికి వచ్చారు.
తత్సమేత్య భువః క్షాత్రం రథనాగాశ్వపత్తిమత్। అభ్యయాత్పార్థివం జిష్ణుం మోఘం కర్తుం జనాధిప
అందరు భూపాలులు, రథాలు, ఏనుగులు, కుదిరాళ్లు, పాదసేనతో కూడి, విజయవంతుడైన అర్జునుడిని ఓడించేందుకు ముందుకు వచ్చారు.
తత్పార్థః పార్థివం క్షాత్రం యుయుత్సుం పరమాహవే। ప్రత్యుద్యయౌ మహాబాహుస్తరసా పాకశాసనిః
అప్పుడు మహాబాహువు అర్జునుడు, యుద్ధానికి సిద్ధమైన ఆ రాజసేనను వేగంగా ఎదుర్కొన్నాడు.
తద్భగ్రం పార్థివం క్షాత్రం పార్థేనాక్లిష్టకర్మణా। వాయునేవ ఘనానీకం తూలీభూతం యయౌ దిశః
పార్ధుడు చేసిన అపూర్వ కార్యాలతో ఆ రాజసేన వాయువుతో మేఘాలు చెల్లిపోయినట్లుగా అన్ని దిక్కులకూ పారిపోయింది.
తజ్జిత్వా పార్థివం క్షాత్రం సమరే పరవీరహా। యయౌ తదా వశే కర్తుముదీచీం పాణ్డునన్దనః
పాండునందనుడు యుద్ధంలో రాజులైన వీరులను ఓడించి, శత్రు వీరులను సంహరించి, ఉత్తర దేశాలను తన ఆధీనంలోకి తేవడానికి ముందుకు సాగాడు.
పూర్వం కులిఙ్గవిషయే వశే చక్రే మహీపతిమ్। ధనఞ్జయో మహాబాహుర్నాతితీవ్రేణ కర్మణా
మహాబాహువు అయిన ధనంజయుడు మొదట కులింగ దేశపు రాజును అతిగా కఠినంగా కాకుండా, సౌమ్యంగా తన వశంలోకి చేసుకున్నాడు.
తేనైవ సహితః ప్రాయాజ్జిష్ణుః సాల్వపురం ప్రతి। స సాల్వపురమాసాద్య సాల్వరాజం ధనఞ్జయటః
ఆ రాజుతో కలసి జిష్ణువు సాల్వపురానికి వెళ్లాడు. అక్కడికి చేరుకొని, ధనంజయుడు సాల్వరాజును ఎదుర్కొన్నాడు.
విక్రమేణోగ్రధన్వానం వశే చక్రే మహామనాః। తం పార్థః సహసా జిత్వా ద్యుమత్సేనం మహీశ్వరమ్
పార్థుడు తన పరాక్రమంతో ఉగ్రధన్వుడిని వశపరిచాడు. వెంటనే ధ్యూమత్సేనుడు అనే భూపతిని ఓడించాడు.
కృత్వా స సైనికం ప్రాయాత్కటదేశమరిన్దమః। తత్ర పార్థో రణే జిష్ణుః సునాభం వసుధాధిపమ్
అంతటితో ఆగకుండా, తన సైన్యంతో కలిసి, శత్రువులను జయించినవాడు కట్టదేశానికి వెళ్లాడు. అక్కడ యుద్ధంలో జిష్ణువు అయిన పార్థుడు సునాభుడనే భూపతిని ఓడించాడు.
విక్రమేణ వశే కృత్వా కృతవాననుసైనికమ్। ఏతేన సహితో రాజన్సవ్యసాచీ పరన్తపః
తన పరాక్రమంతో సునాభుని, అతని సైన్యంతో సహా వశపరిచాడు. రాజా! ఆ సునాభునితో కలసి శత్రువులను భయపెట్టే సవ్యసాచీ ముందుకు సాగాడు.
విజిగ్యే శాకలద్వీపే ప్రతివిన్ధ్యం చ పార్థివమ్। కలద్వీపవాసాశ్చ సప్తద్వీపేషు యే నృపాః
ఆయన శాకలద్వీపంలో ప్రతివింధ్యుని, అలాగే కలద్వీపంలో నివసించే రాజులను, ఏడుద్వీపాలలో ఉన్న భూపతులను కూడా జయించాడు.
అర్జునస్య చ సైన్యస్థైర్విగ్రహస్తుములోఽభవత్। తాన్సర్వానజయత్పార్తో ధర్మరాజప్రియేప్సయా
అర్జునుని సైన్యానికి, అక్కడి రాజులకు మధ్య ఘోరమైన యుద్ధం జరిగింది. ధర్మరాజును సంతుష్టిపరచాలనే కోరికతో పార్థుడు వారందరినీ ఓడించాడు.
తైరేవ సహితః సర్వైః ప్రగ్జ్యోతిషముపాద్రవత్
వారందరితో కలసి, పార్థుడు ప్రాగ్జ్యోతిషపురానికి ప్రస్థానం చేశాడు.
తత్ర రాజా మహానాసీద్భగదత్తో విశామ్పతే। తేనాసీత్సుమహద్యుద్ధం పాణ్డవస్య మహాత్మనః
అక్కడ భగదత్తుడు అనే మహారాజు ఉండేవాడు. అతనితో మహాత్ముడు అయిన పాండవుడు ఘోరమైన యుద్ధంలో పాల్గొన్నాడు.
స కిరాతైశ్చ చీనైశ్చ వృతః ప్రాగ్జ్యోతిషోఽభవత్। అన్యైశ్చ బహుభిర్యోధైః సాగరానుపవాసిభిః
ప్రాగ్జ్యోతిషపురపు భగదత్తుడు కిరాతులు, చీనులు, సముద్రతీర ప్రాంతాల్లో నివసించే అనేక యోధులతో చుట్టుముట్టబడ్డాడు.
తతః స దివసానష్టౌ యోధయిత్వా ధనఞ్జయమ్। ప్రహసన్నబ్రవీద్రాజా సఙ్గ్రామవిగతక్రమమ్
అలా ఎనిమిది రోజులు ధనంజయుడితో యుద్ధం చేసి, యుద్ధం మెల్లగా తగ్గినప్పుడు, ఆ రాజు చిరునవ్వుతో అతనితో ఇలా అన్నాడు.
ఉపపన్నం మహాబాహో త్వయి కౌరవనన్దన। పాకశాసనదాయాదే వీర్యమాహవశోభిని
ఓ మహాబాహువా, కౌరవ వంశానందనా! యుద్ధంలో ప్రకాశించే దేవేంద్రుని వారసుడికి తగిన వీరత్వం నీలో ఉండటం సరిగానే ఉంది.
అహం సఖా మహేన్ద్రస్య శక్రాదనవరో రణే। న శక్ష్యామి చ తే తాత స్థాతుం ప్రముఖతో యుధి
నేను మహేంద్రుని స్నేహితుడిని, యుద్ధంలో శక్రునికి సమానుడిని. అయినా, బిడ్డా! నీ ఎదుట యుద్ధంలో నిలబడలేను.
త్వమీప్సితం పాణ్డవేయం బ్రూహి కిం కరవాణి తే। యద్వక్ష్యసి మహాబాహో తత్కరిష్యామి పుత్రక
పాండవ కుమారుడా! నీవు కోరింది చెప్పు, నేను ఏమి చేయాలనుకుంటున్నావో చెప్పు. మహాబాహువా! నీవు చెప్పినదాన్ని నేను తప్పక చేస్తాను, బిడ్డా!
కురూణామృషభో రాజా ధర్మపుత్రో యుధిష్ఠిరః। ధర్మజ్ఞః సత్యసన్ధశ్చ యజ్వా విపులదక్షిణః
కురువంశంలో వృషభుడైన రాజు, ధర్మపుత్రుడు యుధిష్ఠిరుడు, ధర్మాన్ని తెలిసినవాడు, సత్యవంతుడు, యజ్ఞాలు చేసే వాడు, విరాళాల్లో ఉదారుడు.
తస్య పార్థివతామీప్సే కరస్తస్మై ప్రదీయతామ్। భవాన్పితృసఖశ్చైవ ప్రీయమాణో మయాపి చ। తతో నాజ్ఞాపయామి త్వాం ప్రీతిపూర్వం ప్రదీయతామ్
అతనికి రాజ్యాధికారం కావాలని నేను కోరుతున్నాను. అతనికి కరము సమర్పించాలి. మీరు నా తండ్రికి స్నేహితుడు, నాకు కూడా ప్రియమైనవారు. అందువల్ల ఆజ్ఞాపించట్లేదు, ఆనందంగా సమర్పించండి.
కున్తీమాతర్యథా మే త్వం తథా రాజా యుధిష్ఠిరః। సర్వమేతత్కరిష్యామి కిం చాన్యత్కరవాణి తే
నీవు నాకు కుంతీమాత వంటి వారు, యుధిష్ఠిరుడు కూడా అలాగే. నేను ఇవన్నీ చేస్తాను. ఇంకా నీవు చెప్పేది ఏమైనా ఉంటే, అది కూడా చేస్తాను.
ఏవముక్తః ప్రత్యువాచ భగదత్తం ధనఞ్జయః। అనేనైవ కృతం సర్వం భవిష్యత్యనుజానతా
ఇలా అన్న భగదత్తునికి ధనంజయుడు ఇలా సమాధానం ఇచ్చాడు: 'మీ అనుమతితోనే ఈ కార్యమంతా పూర్తయ్యింది.'
తం విజిత్య మహాబాహుః కున్తీపుత్రో ధనఞ్జయః। ప్రయయావుత్తరాం తస్మాద్దిశం ధనదపాలితామ్
అతన్ని జయించిన ధనంజయుడు, కుంతీ కుమారుడు, గొప్ప బాహువులతో కూడి, కుబేరుడు కాపాడుతున్న ఉత్తర దిశ వైపు ప్రయాణమయ్యాడు.
అన్తర్గిరిం చ కౌన్తేయస్తథైవ చ బహిర్గిరిమ్। తథైవోపగిరం చైవ విజిగ్యే పురుషర్షభః
కుంతీ కుమారుడు, మానవులలో శ్రేష్ఠుడు, లోపలి కొండలు, బయట కొండలు, అలాగే ఉపగిరులను కూడా జయించాడు.
విజిత్య పర్వతాన్సర్వాన్యే చ తత్ర నరాధిపాః। తాన్వశే స్థాపయిత్వా స ధనాన్యాదాయ సర్వశః
అక్కడ ఉన్న రాజులను, అన్ని కొండలను జయించి, వారిని తన ఆధీనంలో ఉంచి, వారి ధనాన్ని మొత్తం తీసుకున్నాడు.
తైరేవ సహితః సర్వైరనురజ్య చ తాన్నుపాన్। ఉలూకవాసినం రాజన్బృహన్తముపజగ్మివాన్
ఆ రాజులతో కలిసి, వారందరినీ తనవైపు చేసుకుని, ఓ రాజా, ఉలూకుల అధిపతి బృహంతుని దగ్గరకు వెళ్లాడు.
మృదఙ్గవరనాదేన రథనేమిస్వనేన చ। హస్తినాం చ నినాదేన కమ్పయన్వసుధామిమామ్
ఉత్తమమైన మృదంగాల ధ్వని, రథ చక్రాల గర్జన, ఏనుగుల అరుపులతో భూమిని కంపింపజేశాడు.
తతో బృహన్తస్త్వరితో బలేన చతురఙ్గిణా। నిష్క్రమ్య నగరాత్తస్మాద్యోధయామాస ఫాల్గునమ్
అప్పుడు బృహంతుడు, నాలుగు రకాల సేనతో త్వరగా నగరం నుండి బయటకు వచ్చి, ఫాల్గుణునితో యుద్ధానికి సిద్ధమయ్యాడు.
సుమహాన్సన్నిపాతోఽభూద్ధనఞ్జయబృహన్తయోః। న శశాక బృహన్తస్తు సోఢుం పాణ్డవవిక్రమమ్
ధనంజయుడు, బృహంతుడు ఇద్దరి మధ్య గొప్ప యుద్ధం జరిగింది. కానీ బృహంతుడు పాండవుని పరాక్రమాన్ని తట్టుకోలేకపోయాడు.