త్వముత్తమః సర్వమిదం చరాచరం గభస్తిభిర్భానురివావభాససే। సమాక్షిపన్భానుమతః ప్రభాం ముహు- స్త్వమన్తకః సర్వమిదం ధ్రువాధ్రువమ్
నీవే అత్యున్నతుడు; ఈ సర్వం, జడజంగమమూ నీ కాంతితో ప్రకాశిస్తుంది, సూర్యుడు తన కిరణాలతో వెలిగించునట్లు. నీవు మళ్ళీ మళ్ళీ వెలుతురును ఉపసంహరించి, స్థిరమైనదీ, స్థిరంకాని దానికీ అంతం చేసే వాడవు.
దివాకరః పరికుపితో యథా దహే- త్ప్రజాస్తథా దహసి హుతాశనప్రభ। భయంకరః ప్రలయ ఇవాగ్నిరుత్థితో వినాశయన్యుగపరివర్తనాన్తకృత్
కోపంతో ఉన్న సూర్యుడు ప్రజలను కాల్చినట్లు, నీవు అగ్నిలా తేజంతో కాల్చుతావు. భయంకరమైన ప్రళయాగ్నిలా, నీవు అంత్యాన్ని తెచ్చి, యుగాంతాన్ని కలిగించే వాడవు.
ఖగేశ్వరం శరణముపాగతా వయం మహౌజసం జ్వలనసమానవర్చసమ్। తడిత్ప్రభం వితిమిరమభ్రగోచరం మహాబలం గరుడముపేత్య ఖేచరమ్
పక్షీరాజు, మేము నీ శరణు వచ్చాము. నీవు అపార బలశాలి, అగ్నికి సమానమైన తేజస్సు కలవాడు, మెరుపు లాంటి ప్రకాశంతో, చీకటిని తొలగించే వాడు, మేఘాల్లో సంచరించే వాడు, మహాబలుడు, ఆకాశంలో ఎగిరే గరుడుడవు.
పరావరం వరదమజయ్యవిక్రమం తవౌజస సర్వమిదం ప్రతాపితమ్। జగత్ప్రభో తప్తసువర్ణవర్చసా త్వం పాహి సర్వాంశ్చ సురాన్మహాత్మనః
దూరమైనదీ, సమీపమైనదీ నీ అధీనంలోనే ఉన్నాయి. వరాలిచ్చే వాడవు, ఎవ్వరూ నీ వీరత్వాన్ని జయించలేరు. నీ తేజంతో ఈ జగత్తంతా వేడెక్కింది. జగత్పతీ, నీవు తాపితమైన బంగారు వర్ణంతో ప్రకాశిస్తున్నావు. మహాత్మా, దేవతలందరినీ రక్షించు.
భయాన్వితా నభసి విమానగామినో విమానితా విపథగతిం ప్రయాన్తి తే। ఋషేః సుతస్త్వమసి దయావతః ప్రభో మహాత్మనః ఖగవర కశ్యపస్య హ
భయంతో, ఆకాశంలో విమానాల్లో ప్రయాణించే వారు, నీ వల్ల తప్పుదారి పడతారు. నీవే ఋషి కశ్యపుని కుమారుడు, దయగల ప్రభువు, మహాత్మా, పక్షీరాజులలో శ్రేష్ఠుడవు.
స మా క్రుధః కురు జగతో దయాం పరాం త్వమీశ్వరః ప్రశమముపైహి పాహి నః। మహాశనిస్ఫురితసమస్వనేన తే దిశోఽమ్బరం త్రిదివమియం చ మేదినీ
మా మీద కోపపడవద్దు; జగత్తుకు పరమ దయ చూపించు. నీవే ఈశ్వరుడు, ప్రశాంతతను పొందు, మమ్మల్ని రక్షించు. నీ ఉరుములాంటి గొంతుతో దిశలు, ఆకాశం, స్వర్గం, ఈ భూమి కూడా కంపించిపోతున్నాయి.
శివశ్చ నో భవ భగవన్సుఖావహః
భగవంతుడా, మాకు శుభాన్ని కలిగించు, సుఖాన్ని ప్రసాదించు.
ఏవం స్తుతః సుపర్ణస్తు దేవైః సర్షిగణైస్తదా। తేజసః ప్రతిసంహారమాత్మనః స చకార హ
ఇలా దేవతలు, ఋషులతో కలిసి సుపర్ణుడిని స్తుతించగా, అతడు తన తేజస్సును ఉపసంహరించుకున్నాడు.
తతః కామగమః పక్షీ మహావీర్యో మహాబలః। మాతురన్తికమాగచ్ఛత్పరం పారం మహోదధేః
తర్వాత, కావలసిన చోటికి వెళ్ళగలిగే, అపార బలశాలి, మహావీర్యుడైన పక్షి, మహాసముద్రపు ఆపరపు వద్ద ఉన్న తల్లి వద్దకు చేరాడు.
యత్ర సా వినతా తస్మిన్పణితేన పరాజితా। అతీవ దుఃఖసంతప్తా దాసీభావముపాగతా
అక్కడ వినతా, పందెంలో ఓడిపోయి, తీవ్రమైన దుఃఖంతో బాధపడుతూ, దాసీవృత్తిని పొందింది.
తతః కదాచిద్వినతాం ప్రణతాం పుత్రసన్నిధౌ। కాలే చాహూయ వచనం కద్రూరిదమభాషత
ఆ సమయంలో ఒకసారి, తన కుమారుడి సమక్షంలో వినతా నమస్కరించి ఉండగా, కద్రూ ఆమెను పిలిచి ఇలా చెప్పింది.
నాగానామాలయం భద్రే సురమ్యం చారుదర్శనమ్। సముద్రకుక్షావేకాన్తే తత్ర మాం వినతే నయ
మృదువైనవాడా వినతా, సముద్రపు లోతుల్లో చివర్లో ఉన్న, నాగుల నివాసమైన, అందమైన, ఆకర్షణీయమైన ఆ స్థలానికి నన్ను తీసుకెళ్ళు.
తతః సుపర్ణమాతా తామవహత్సర్పమాతరమ్। పన్నగాన్గరుడశ్చాపి మాతుర్వచనచోదితః
అప్పుడా సుపర్ణుని తల్లి, సర్పమాతను మోసింది. గరుడుడు కూడా తల్లి మాట విని, నాగులను మోసాడు.
స సూర్యమభితో యాతి వైనతేయో విహంగమః। సూర్యరశ్మిప్రతప్తాశ్చ మూర్చ్ఛితాః పన్నగాఽభవన్
వైనతేయుడు, ఆ పక్షి, సూర్యుని దగ్గరికి వెళ్ళాడు. సూర్యకిరణాల వేడితో నాగులు బలహీనపడిపోయారు.
తదవస్థాన్సుతాన్దృష్ట్వా కద్రూః శక్రమథాస్తువత్। నమస్తే సర్వదేవేశ నమస్తే బలసూదన
తన కుమారులు ఆ స్థితిలో ఉన్నారు అని చూసి కద్రూ ఇంద్రుని ఇలా స్తుతించింది: 'సర్వదేవతల అధిపతీ! శక్తివంతులైన శత్రువులను సంహరించేవాడా! నీకు నమస్కారం.'
నముచిఘ్న నమస్తేఽస్తు సహస్రాక్ష శచీపతే। సర్పాణాం సూర్యతప్తానాం వారిణా త్వం ప్లవో భవ
నముచిని సంహరించేవాడా! సహస్రనేత్రుడా! శచీపతీ! నీకు నమస్కారం. సూర్యుడి వేడితో బాధపడుతున్న పాములకు నీరు కలిగిన తుడిపాటి వలె రక్షణ కల్పించు.
త్వమేవ పరమం త్రాణమస్మాకమమరోత్తమ। ఈశో అసి పవః స్రష్టుం త్వమనల్పం పురందర
అమరులలో శ్రేష్ఠుడా! నీవే మా పరమ రక్షకుడవు. నీవే ప్రభువు, మహాశక్తివంతుడు, సృష్టికర్త, పురందరా!
త్వమేవ మేఘస్త్వం వాయుస్త్వమగ్నిర్విద్యుతోఽమ్బరే। త్వమభ్రగణవిక్షేప్తా త్వామేవాహుర్మహాఘనమ్
నీవే మేఘం, నీవే గాలి, నీవే అగ్ని, ఆకాశంలో మెరుపు. మేఘాలను చీల్చేవాడవు, నిన్నే మహామేఘం అంటారు.
త్వం వజ్రమతులం ఘోరం ఘోషవాంస్త్వం బలాహకః। స్రష్టా త్వమేవ లోకానాం సంహర్తా చాపరాజితః
నీవే భయంకరమైన, అపూర్వమైన వజ్రాయుధం, ఘోషంతో కూడిన వానను కురిపించేవాడవు. నీవే లోకాల సృష్టికర్త, నీవే అపరాజితుడైన సంహారకుడవు.
త్వం జ్యోతిః సర్వభూతానాం త్వమాదిత్యో విభావసుః। త్వం మహద్భూతమాశ్చర్యం త్వం రాజా త్వం సురోత్తమః
నీవే సమస్త ప్రాణుల కాంతి, నీవే సూర్యుడు, నీవే జ్వలించే అగ్ని. నీవే మహత్తరమైన, ఆశ్చర్యకరమైన భూతం, నీవే రాజు, దేవతలలో శ్రేష్ఠుడు.
త్వం విష్ణుస్త్వం సహస్రాక్షస్త్వం దేవస్త్వం పరాయణమ్। త్వం సర్వమమృతం దేవ త్వం సోమః పరమార్చితః
నీవే విష్ణువు, నీవే సహస్రనేత్రుడు, నీవే దేవుడు, నీవే పరమాశ్రయం. నీవే అమృతస్వరూపుడవు దేవా, నీవే అత్యంత పూజితుడైన సోముడు.
త్వం ముహూర్తస్తిథిస్త్వం చ త్వం లవస్త్వం పునః క్షణః। శుక్లస్త్వం బహులస్త్వం చ కలా కాష్ఠా త్రుటిస్తథా। సంవత్సరర్తవో మాసా రజన్యశ్చ దినాని చ
నీవే ముహూర్తం, తిథి, నీవే లవ, మళ్లీ క్షణం. నీవే శుక్లపక్షం, బహులపక్షం, కాలమానం, కష్ఠ, త్రుటి. నీవే సంవత్సరం, ఋతువులు, నెలలు, రాత్రులు, దినాలు.
త్వముత్తమా సగిరివనా వసుంధరా సభాస్కరం వితిమిరమమ్బరం తథా। మదోదధిః సతిమితిమిఙ్గిలస్తథా మహోర్మిమాన్బహుమకరో ఝషాకులః
నీవే పర్వతాలు, అడవులతో కూడిన ఉత్తమ భూమి; నీవే సూర్యునితో కూడిన భూమి, చీకటి లేని ఆకాశం. నీవే మదమత్తమైన తిమింగలాలతో కూడిన సముద్రం, మహా తరంగాలు, అనేక మొసళ్లతో, చేపలతో నిండినదానివి.
మహాయశాస్త్వమితి సదాఽభిపూజ్యసే మనీషిభిర్ముదితమనా మహర్షిభిః। అభిష్టుతః పిబసి చ సోమమధ్వరే కషట్కృతాన్యపి చ హవీంషి భూతయే
మహా కీర్తిగలవాడవు నీవు. మునులు, జ్ఞానులు సంతోషంతో ఎప్పుడూ నిన్ను పూజిస్తారు. స్తుతించబడిన నీవు యజ్ఞంలో సోమరసాన్ని పానం చేస్తావు, భూతాల కోసం సమర్పించిన హవిస్సును స్వీకరిస్తావు.
త్వం విప్రైః సతతమిహేజ్యసే ఫలార్థం వేదాఙ్గేష్వతులబలౌఘ గీయసే చ। త్వద్ధేతోర్యజనపరాయణా ద్విజేన్ద్రా వేదాఙ్గాన్యభిగమయన్తి సర్వయత్నైః
ఇక్కడ బ్రాహ్మణులు ఫలితాల కోసం నిన్ను ఎప్పుడూ పూజిస్తారు. అపారమైన బలంతో నీవు వేదాలలో, వేదాంగాలలో గానమవుతావు. నీ కోసం యజ్ఞంలో నిమగ్నమైన ద్విజశ్రేష్ఠులు అన్ని ప్రయత్నాలతో వేదాలను, వేదాంగాలను అభ్యసిస్తారు.
ఏవం స్తుతస్తదా కద్ర్వా భగవాన్హరివాహనః। నీలజీమూతసంఘాతైః సర్వమమ్బరమావృణోత్
ఇలా కద్రూ స్తుతించినప్పుడు, చక్రాయుధుడైన భగవంతుడు నీలిమేఘ సమూహాలతో ఆకాశమంతా కప్పేశాడు.
మేఘానాజ్ఞాపయామాస వర్షధ్వమమృతం శుభమ్। తే మేఘా ముముచుస్తోయం ప్రభూతం విద్యుదుజ్జ్వలాః
ఆ మేఘాలకు 'అమృతస్వరూపమైన మంచినీరు కురిపించండి' అని ఆజ్ఞాపించాడు. మెరుపులతో ప్రకాశించే ఆ మేఘాలు విస్తారంగా నీటిని వర్షించాయి.
పరస్పరమివాత్యర్థం గర్జన్తః సతతం దివి। సంవర్తితమివాకాశం జలదైః సుమహాద్భుతైః
ఆకాశంలో పరస్పరం పోటీ పడుతున్నట్టు ఎడతెరిపిలేకుండా గర్జిస్తూ, ఆ అద్భుతమైన మహామేఘాలు ఆకాశాన్ని ప్రళయంలా మార్చేశాయి.
సృజద్భిరతులం తోయమజస్రం సుమహారవైః। సంప్రనృత్తమివాకాశం ధారోర్మిభిరనేకశః
అపూర్వమైన, ఆగని నీటిని గర్జనతో కురిపిస్తూ, ఆకాశం అనేక జలధారలతో, తరంగాలతో నాట్యం చేస్తున్నట్లు కనిపించింది.
మేఘస్తనితనిర్ఘోషౌర్విద్యుత్పవనకమ్పితైః। తైర్మేఘైః సతతాసారం వర్షద్భిరనిశం తదా
వజ్రంలా మేఘగర్జనలు, మెరుపులు, గాలితో కంపించుతూ, ఆ మేఘాలు ఎడతెరిపిలేకుండా నిరంతరం వర్షించాయి.