తతః కృష్ణం మహాబాహుం భ్రాతృభ్యాం సహితం తదా। రథస్థం మాగధా దృష్ట్వా సమపద్యన్త విస్మితాః
ఆ సమయంలో, మహాబాహువైన కృష్ణుడు తన సోదరులతో కలిసి రథంపై ఉన్నాడని చూసి మగధులు ఆశ్చర్యంతో నిశ్చేష్టులయ్యారు.
హయైర్దివ్యైః సమాయుక్తో రథో వాయుసమో జవే। అధిష్ఠితః స శుశుభే కృష్ణేనాతీవ భారత
దివ్యమైన గుర్రాలు కలిగి, గాలి వేగంతో పరుగెత్తే ఆ రథం, కృష్ణుడు దానిపై ఉన్నందువల్ల మరింత ప్రకాశంగా మెరిసింది, ఓ భారతా!
అసఙ్గో దేవవిహితస్తస్మిన్రథవరే ధ్వజః। యోజనాద్దదృశే శ్రీమానిన్ద్రాయుధసమప్రభః
ఆ గొప్ప రథంపై దేవతలు స్థాపించిన, ఎక్కడా కట్టబడని ఒక గొప్ప ధ్వజం ఉంది. అది ఒక యోజన దూరం నుంచే, ఇంద్రాయుధానికి సమానంగా మెరిసుతూ, అందరికీ కనిపించేది.
చిన్తయామాస కృష్ణోఽథ గరుత్మన్తం స చాభ్యయాత్। క్షణే తస్మిన్స తేనాసీచ్చైత్యవృక్ష ఇవోత్థితః
ఆ సమయంలో కృష్ణుడు గరుత్మంతుని గురించి ఆలోచించాడు. వెంటనే గరుత్మంతుడు అక్కడికి వచ్చి, క్షణంలోనే, ఒక పవిత్ర వృక్షంలా ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
వ్యాదితాస్యైర్మహానాదైః సహ భూతైర్ధ్వజాలయైః। తస్మిన్రథవరే తస్థౌ గురుత్మాన్పన్నగాశనః
పెద్ద నోర్లు తెరిచి, గర్జనలతో, ఇతర భూతాలతో, ధ్వజాల అలంకరణతో, పాములను భక్షించే గరుత్మంతుడు ఆ రథంపై నిలిచాడు.
దుర్నిరీక్ష్యో హి భూతానాం తేజసాఽఽభ్యాధికం బభౌ। ఆదిత్య ఇవ మధ్యాహ్నే సహస్రకిరణావృతః
ఆయన తేజస్సుతో అన్ని భూతాలకు చూడలేనంత ప్రకాశంగా మెరిసాడు. మధ్యాహ్నపు సూర్యుడు వెయ్యి కిరణాలతో వెలిగినట్లు ఆయన ఉజ్వలంగా కనిపించాడు.
న సజ్జతి వృక్షేషు శస్త్రైశ్చాపి న రిష్యతే। దివ్యో ధ్వజవరో రాజన్దృశ్యతే చేహ మానుషైః
ఆ ధ్వజం చెట్లకు అంటుకోదు, ఆయుధాలతో కూడా దెబ్బతినదు. ఆ దివ్యమైన గొప్ప ధ్వజం, రాజా, మనుషులకు ఇక్కడ స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది.
తమాస్థాయ రథం దివ్యం పర్జన్యసమనిః స్వనమ్। నిర్యయౌ పురుషవ్యాఘ్రః పాణ్డవాభ్యాం సహాచ్యుతః
ఆ దివ్య రథాన్ని ఎక్కి, మేఘగర్జనల వంటి శబ్దంతో, పురుషవృశభుడైన అచ్యుతుడు, ఇద్దరు పాండవులతో కలిసి బయలుదేరాడు.
యం లేభే వాసవాద్రాజా వసుస్తస్మాద్బృహద్రథః। బృహద్రథాత్క్రమేణైవ ప్రాప్తో బార్హద్రథో రథమ్
వసురాజు వాసవుని నుండి పొందిన ఆ రథం, బృహద్రథుని ద్వారా క్రమంగా బార్హద్రథులకు చేరింది.
స నిర్యాయ మహాబాహుః పుణ్డరీకేక్షణస్తతః। గిరివ్రజాద్బహిస్తస్థౌ సమదేశే మహాయశాః
అనంతరం, పద్మనయనుడు, మహాబాహువు, ఆ మహాశక్తిశాలి, గిరివ్రజం బయట ఒక అనుకూలమైన ప్రదేశంలో నిలిచాడు.
తత్రైనం నాగరాః సర్వే సత్కారేణాభ్యయుస్తదా। బ్రాహ్మణప్రముఖా రాజన్విధిదృష్టేన కర్మణా
అక్కడ బ్రాహ్మణులు ముందుండి, నగరంలోని అందరూ, రాజా, విధిగా ఆచారాలు నిర్వహిస్తూ గౌరవంతో ఆయనను కలిసేందుకు వచ్చారు.
బన్ధనాద్విప్రముక్తాశ్చ రాజానో మధుసూదనమ్। పూజయామాసురూచుశ్చ స్తుతిపూర్వమిదం వచః
బంధనాల నుండి విముక్తులైన రాజులు మధుసూదనుని పూజించి, ముందుగా స్తుతి చేసి ఈ మాటలు చెప్పారు.
నైతచ్చిత్రం మహాబాహో త్వయి దేవకినన్దనే। భీమార్జునబలోపేతే ధర్మస్య ప్రతిపాలనమ్
ఓ మహాబాహువంతుడా, దేవకీనందనుడా, భీముడి, అర్జునుడి బలంతో నిండిన నీవు ధర్మాన్ని కాపాడుతున్నావన్నది ఆశ్చర్యం కాదు.
జరాసన్ధహ్రదే ఘోరే దుఃఖపఙ్కే నిమజ్జతామ్। రాజ్ఞాం సమభ్యుద్ధరమం యదిదం కృతమద్య వై
జరాసంధుడి భయంకరమైన చెరలో బాధల్లో మునిగిపోయిన రాజులను నీవు ఈ రోజు రక్షించావు.
విష్ణో సమవసన్నానాం గిరిదుర్గే సుదారుణే। దిష్ట్యా మోక్షాద్యశో దీప్తమాప్తం తే యదునన్దన
ఓ విష్ణుమూర్తీ, యదునందనుడా, పర్వత కోటలో చిక్కుకున్నవారిని విడిపించి నీవు ఈ రోజు గొప్ప పేరు సంపాదించావు; అదంతా అదృష్టమే.
కిం కర్మః పురుషవ్యాఘ్ర శాధి నః ప్రణతిస్థితాన్। కృతమిత్యేవ తద్విద్వి నృపైర్యయద్యపి దుష్కరమ్
ఓ పురుషశార్దూలా, మేము నీకు నమస్కరిస్తూ ఎదురు నిలబడి ఉన్నాం. తర్వాత ఏం చేయాలో చెప్పు. ఎంత కష్టమైన పని అయినా నీవు చెప్పినట్టు మేము రాజులు చేస్తాము.
తానువాచ హృమ్పీకేశః సమాశ్చాస్య మహామనాః। యిధిష్ఠిరో రాజసూయం క్రతుమార్హతుమిచ్ఛతి
అప్పుడు హృషీకేశుడు, మహోన్నతమైన మనస్సు కలవాడు, అందరితో ఇలా అన్నాడు: 'యుధిష్ఠిరుడు రాజసూయ యాగం చేయాలని కోరుకుంటే—'
తస్య ధర్మప్రవృత్తస్య పార్థివత్వం చికీర్షతః। సర్వైర్భవద్భిర్విజ్ఞాయ సాహాయ్యం క్రియతామితి
ధర్మాన్ని పాటిస్తూ రాజ్యాధికారం కోరుతున్న యుధిష్ఠిరునికి మీరు అందరూ సహాయం చేయాలని తెలుసుకొని ముందుకు రావాలి.
తతః సుప్రీతమనసస్తే నృపా నృపసత్తమ। తథేత్యేవాబ్రువన్సర్వే ప్రతిగృహ్యాస్య తాం గిరమ్
అప్పుడు, రాజులలో శ్రేష్ఠుడా, అందరు రాజులు హర్షంతో నిండిన హృదయాలతో ఆయన మాటను ఆమోదించి, 'అలా జరుగుతుంది' అని సమ్మతించారు.
రత్నభాజం చ దాశార్హం చక్రుస్తే పృథివీశ్వరాః। కృచ్ఛ్రాఞ్జగ్రాహ గోవిన్దస్తేషాం తదనుకమ్పయా
భూమిపాలకులు దాశార్హులలో శ్రేష్ఠుడైన కృష్ణునికి విలువైన రత్నాలు ఇచ్చి సత్కరించారు. గోవిందుడు వారికి అనుగ్రహంగా ఆ రత్నాలను స్వీకరించాడు.
జరాసన్ధాత్మజశ్చైవ సహదేవో మహామనాః। నిర్యయౌ సజనామాత్యః పురస్కృత్య పురోహితమ్
జరాసంధుడి కుమారుడైన సహదేవుడు, మంచి మనసున్నవాడు, తన ప్రజలు, మంత్రులతో పాటు, పురోహితుడిని ముందుకు పెట్టుకొని బయలుదేరాడు.
స నీచైః ప్రణతో భూత్వా బహురత్నపురోగమః। సహదేవో నృణాం దేవం వాసుదేవముపస్థితః
సహదేవుడు, ఎన్నో విలువైన రత్నాలను తీసుకొని, నరులలో దేవుడైన వాసుదేవుని దగ్గరకు వచ్చి, తలవంచి నమస్కరించాడు.
భయార్తాయ తతస్తస్మై కృష్ణో దత్త్వాఽభయం తదా। ఆదదేఽస్య మహార్హాణి రత్నాని పురుషోత్తమః
ఆ సమయంలో భయంతో ఉన్న సహదేవునికి కృష్ణుడు భరోసా ఇచ్చి, అతని విలువైన రత్నాలను స్వీకరించాడు.
యత్కృతం పురుషవ్యాఘ్ర మమ పిత్రా జనార్దన। తత్తే హృది మహాబాహో న కార్యం పురుషోత్తమ
ఓ జనార్దనా, నా తండ్రి నీవు మీద చేసిన దుర్మార్గాలు నీ మనసులో పెట్టుకోకూడదు, ఓ మహాబాహువా, ఓ పురుషోత్తమా.
త్వాం ప్రపన్నోఽస్మి గోవిన్ద ప్రాసదం కురు మే ప్రభో। పితురిచ్ఛామి సంస్కారం కర్తుం దేవకినన్దన
ఓ గోవిందా, నేను నీ ఆశ్రయానికి వచ్చాను. దయచేసి నన్ను అనుగ్రహించు. దేవకీనందనుడా, నా తండ్రికి అంత్యక్రియలు చేయాలని కోరుకుంటున్నాను.
త్వత్తోఽభ్యనుజ్ఞాం సమ్ప్రాప్య భీమసేనాత్తథార్జునాత్। నిర్భయో విచరిష్యామి యథాకామం యథాసుఖమ్
నీవు, భీమసేనుడు, అర్జునుడు అనుమతి ఇస్తే, నేను భయమేమీ లేకుండా, నా ఇష్టానుసారం, సుఖంగా జీవిస్తాను.
ఏవం విజ్ఞాప్యమానస్య సహదేవస్య మారిష। ప్రహృష్టో దేవకీపుత్రః పాణ్డవై చ మహారథౌ
ఇలా సహదేవుడు చెప్పినప్పుడు, దేవకీపుత్రుడూ, పాండవులలో మహారథులైన వారు కూడా చాలా సంతోషించారు.
క్రియతాం సంస్క్రియా రాజన్పితుస్త ఇతి చాబ్రువన్। తచ్ఛ్రుత్వా వాసుదేవస్య పార్థయోశ్చ స మాగధః
'నీ తండ్రికి అంత్యక్రియలు చేయించు, రాజా' అని వారు అన్నారు. వాసుదేవుడు, పార్థులు ఇలా చెప్పిన మాట విని, మాగధుడు—
ప్రవిశ్య నగరం తూర్ణం సహ మన్త్రిభిరప్యుత। చితాం చన్దనకాష్ఠైశ్చ కాలేయసరలైస్తథా
తన మంత్రులతో కలిసి త్వరగా నగరంలోకి వెళ్లి, చందన, కాళేబు, సరళ కఠలతో చితను సిద్ధం చేశాడు.
కాలాగరుసునగన్ధైశ్చ తైలైశ్చ వివిధైరపి। ఘృతధారాశతైశ్చైవ సుమనోభిశ్చ భారత
ఆ చితను కాళాగరు, సునగంధాలు, వివిధ రకాల నూనెలు, నూరుపాల ధారలు, పుష్పాలతో అలంకరించాడు, ఓ భారతా.