జరాసన్ధరథం కృష్ణో యోజయిత్వా పతాకినమ్। ఆరోప్య భ్రాతరౌ చైవ మోక్షయామాస బాన్ధవాన్
కృష్ణుడు జరాసంధుడి పతాకాలతో అలంకరించిన రథాన్ని జోడించి, ఇద్దరు అన్నదమ్ములను దానిపై కూర్చోబెట్టి, బంధువులను విడుదల చేశాడు.
తే వై రత్నుభుజం కృష్ణం రత్నార్హం పృథివీశ్వరాః। రాజానం చక్రరాసాద్య మోక్షితా మహతో భయాత్
రత్నాలకు అర్హులైన భూభారతులు, రత్నాలను ఆస్వాదించే కృష్ణుని తమ రాజుగా చేసుకున్నారు. వారు మహా భయంనుండి విముక్తులయ్యారు.
అక్షతః శస్త్రసమ్పన్నో జితారిః సహ రాజభిః। రథమాస్థాయ తం దివ్యం నిర్జగామ గిరివ్రజాత్
ఆయన అక్షతుడై, ఆయుధాలతో సిద్ధంగా, శత్రువులను జయించినవాడై, ఇతర రాజులతో కలిసి ఆ దివ్య రథాన్ని ఎక్కి, గిరివ్రజం నుండి బయలుదేరాడు.
యః స సోదర్యవాన్నామ ద్వియోధీ కృష్ణసారథిః। అభ్యాసఘాతీ సన్దృశ్యో దుర్జయః సర్వరాజభిః
సోదర్యవాన్ అని పిలవబడే ఆ ధనుర్విద్యలో ప్రావీణ్యుడైన యోధుడు, కృష్ణుడు తన రథసారథిగా ఉండగా, సమీప పోరులో శత్రువులను సంహరించగలడు. అతడిని అన్ని రాజులు జయించలేరు.
భీమార్జునాభ్యాం యోధాభ్యామాస్థితః కృష్ణసారథిః। శుశుభే రథవర్యోఽసౌ దుర్జయః సర్వధన్విభిః
భీముడు, అర్జునుడు అనే వీరులతో పాటు కృష్ణుడు రథానికి సారథిగా ఉండగా, ఆ అద్భుతమైన రథం అన్ని విలువీరులకు దుర్జేయంగా, ఎంతో ప్రకాశంగా కనిపించింది.
శక్రవిష్ణూ హి సఙ్గ్రామే చేరతుస్తారకామయే। రథేన తేన వై కృష్ణ ఉపారుహ్య యయౌ తదా
అదే రథంపై ఇంద్రుడు, విష్ణువు ఒకప్పుడు తారకామయ యుద్ధంలో సంచరించారు. ఇప్పుడు ఆ రథాన్ని కృష్ణుడు ఎక్కి బయలుదేరాడు.
ఏవమేతౌ మహాబాహూ తదా దుష్కరకారిణౌ। కృష్ణప్రణీతౌ లోకేఽస్మిన్నథే కో ద్రష్టుమర్హతి
అలాంటి మహాబాహువులు, కష్టమైన పనులు చేసిన వారు, కృష్ణుని మార్గదర్శనంలో ఉన్న ఈ ఇద్దరిని ఈ లోకంలో ఎవరు చూడగలరు?
ఇత్యవోచన్వ్రజన్తం తం జరాసన్ధపురాలయాః। వాసుదేవం నరశ్రేష్ఠం యుక్తం వాతజవైర్హయైః
కృష్ణుడు, ఆ మనుషులలో శ్రేష్ఠుడు, గాలి వేగంతో పరుగెత్తే గుర్రాలు కలిగిన రథంపై ప్రయాణిస్తున్నప్పుడు, జరాసంధుని నగరవాసులు ఇలా అన్నారు.
తప్తచామీకరాభేణ కిఙ్కిణీజాలమాలినా। మేఘనిర్ఘోషనాదేన జైత్రేణామిత్రఘాతినా
తాపంతో మెరిసే బంగారు వర్ణంతో, చిన్న గంటల అలంకరణతో, మేఘగర్జన వంటి శబ్దంతో, శత్రువులను సంహరించే విజేత రథం అలా అలంకరించబడింది.
యేన శక్రో దానవానాం జఘాన నవతీర్నవ। తం ప్రాప్య సమహృష్యన్త రథం తే పురుషర్థభాః
ఇంద్రుడు అదే రథంతో తొంభై తొమ్మిది దానవ గణాలను సంహరించాడు. అలాంటి రథాన్ని పొందిన వీరులు ఎంతో ఆనందంతో ఉల్లాసపడ్డారు.
తతః కృష్ణం మహాబాహుం భ్రాతృభ్యాం సహితం తదా। రథస్థం మాగధా దృష్ట్వా సమపద్యన్త విస్మితాః
ఆ సమయంలో, మహాబాహువైన కృష్ణుడు తన సోదరులతో కలిసి రథంపై ఉన్నాడని చూసి మగధులు ఆశ్చర్యంతో నిశ్చేష్టులయ్యారు.
హయైర్దివ్యైః సమాయుక్తో రథో వాయుసమో జవే। అధిష్ఠితః స శుశుభే కృష్ణేనాతీవ భారత
దివ్యమైన గుర్రాలు కలిగి, గాలి వేగంతో పరుగెత్తే ఆ రథం, కృష్ణుడు దానిపై ఉన్నందువల్ల మరింత ప్రకాశంగా మెరిసింది, ఓ భారతా!
అసఙ్గో దేవవిహితస్తస్మిన్రథవరే ధ్వజః। యోజనాద్దదృశే శ్రీమానిన్ద్రాయుధసమప్రభః
ఆ గొప్ప రథంపై దేవతలు స్థాపించిన, ఎక్కడా కట్టబడని ఒక గొప్ప ధ్వజం ఉంది. అది ఒక యోజన దూరం నుంచే, ఇంద్రాయుధానికి సమానంగా మెరిసుతూ, అందరికీ కనిపించేది.
చిన్తయామాస కృష్ణోఽథ గరుత్మన్తం స చాభ్యయాత్। క్షణే తస్మిన్స తేనాసీచ్చైత్యవృక్ష ఇవోత్థితః
ఆ సమయంలో కృష్ణుడు గరుత్మంతుని గురించి ఆలోచించాడు. వెంటనే గరుత్మంతుడు అక్కడికి వచ్చి, క్షణంలోనే, ఒక పవిత్ర వృక్షంలా ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
వ్యాదితాస్యైర్మహానాదైః సహ భూతైర్ధ్వజాలయైః। తస్మిన్రథవరే తస్థౌ గురుత్మాన్పన్నగాశనః
పెద్ద నోర్లు తెరిచి, గర్జనలతో, ఇతర భూతాలతో, ధ్వజాల అలంకరణతో, పాములను భక్షించే గరుత్మంతుడు ఆ రథంపై నిలిచాడు.
దుర్నిరీక్ష్యో హి భూతానాం తేజసాఽఽభ్యాధికం బభౌ। ఆదిత్య ఇవ మధ్యాహ్నే సహస్రకిరణావృతః
ఆయన తేజస్సుతో అన్ని భూతాలకు చూడలేనంత ప్రకాశంగా మెరిసాడు. మధ్యాహ్నపు సూర్యుడు వెయ్యి కిరణాలతో వెలిగినట్లు ఆయన ఉజ్వలంగా కనిపించాడు.
న సజ్జతి వృక్షేషు శస్త్రైశ్చాపి న రిష్యతే। దివ్యో ధ్వజవరో రాజన్దృశ్యతే చేహ మానుషైః
ఆ ధ్వజం చెట్లకు అంటుకోదు, ఆయుధాలతో కూడా దెబ్బతినదు. ఆ దివ్యమైన గొప్ప ధ్వజం, రాజా, మనుషులకు ఇక్కడ స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది.
తమాస్థాయ రథం దివ్యం పర్జన్యసమనిః స్వనమ్। నిర్యయౌ పురుషవ్యాఘ్రః పాణ్డవాభ్యాం సహాచ్యుతః
ఆ దివ్య రథాన్ని ఎక్కి, మేఘగర్జనల వంటి శబ్దంతో, పురుషవృశభుడైన అచ్యుతుడు, ఇద్దరు పాండవులతో కలిసి బయలుదేరాడు.
యం లేభే వాసవాద్రాజా వసుస్తస్మాద్బృహద్రథః। బృహద్రథాత్క్రమేణైవ ప్రాప్తో బార్హద్రథో రథమ్
వసురాజు వాసవుని నుండి పొందిన ఆ రథం, బృహద్రథుని ద్వారా క్రమంగా బార్హద్రథులకు చేరింది.
స నిర్యాయ మహాబాహుః పుణ్డరీకేక్షణస్తతః। గిరివ్రజాద్బహిస్తస్థౌ సమదేశే మహాయశాః
అనంతరం, పద్మనయనుడు, మహాబాహువు, ఆ మహాశక్తిశాలి, గిరివ్రజం బయట ఒక అనుకూలమైన ప్రదేశంలో నిలిచాడు.
తత్రైనం నాగరాః సర్వే సత్కారేణాభ్యయుస్తదా। బ్రాహ్మణప్రముఖా రాజన్విధిదృష్టేన కర్మణా
అక్కడ బ్రాహ్మణులు ముందుండి, నగరంలోని అందరూ, రాజా, విధిగా ఆచారాలు నిర్వహిస్తూ గౌరవంతో ఆయనను కలిసేందుకు వచ్చారు.
బన్ధనాద్విప్రముక్తాశ్చ రాజానో మధుసూదనమ్। పూజయామాసురూచుశ్చ స్తుతిపూర్వమిదం వచః
బంధనాల నుండి విముక్తులైన రాజులు మధుసూదనుని పూజించి, ముందుగా స్తుతి చేసి ఈ మాటలు చెప్పారు.
నైతచ్చిత్రం మహాబాహో త్వయి దేవకినన్దనే। భీమార్జునబలోపేతే ధర్మస్య ప్రతిపాలనమ్
ఓ మహాబాహువంతుడా, దేవకీనందనుడా, భీముడి, అర్జునుడి బలంతో నిండిన నీవు ధర్మాన్ని కాపాడుతున్నావన్నది ఆశ్చర్యం కాదు.
జరాసన్ధహ్రదే ఘోరే దుఃఖపఙ్కే నిమజ్జతామ్। రాజ్ఞాం సమభ్యుద్ధరమం యదిదం కృతమద్య వై
జరాసంధుడి భయంకరమైన చెరలో బాధల్లో మునిగిపోయిన రాజులను నీవు ఈ రోజు రక్షించావు.
విష్ణో సమవసన్నానాం గిరిదుర్గే సుదారుణే। దిష్ట్యా మోక్షాద్యశో దీప్తమాప్తం తే యదునన్దన
ఓ విష్ణుమూర్తీ, యదునందనుడా, పర్వత కోటలో చిక్కుకున్నవారిని విడిపించి నీవు ఈ రోజు గొప్ప పేరు సంపాదించావు; అదంతా అదృష్టమే.
కిం కర్మః పురుషవ్యాఘ్ర శాధి నః ప్రణతిస్థితాన్। కృతమిత్యేవ తద్విద్వి నృపైర్యయద్యపి దుష్కరమ్
ఓ పురుషశార్దూలా, మేము నీకు నమస్కరిస్తూ ఎదురు నిలబడి ఉన్నాం. తర్వాత ఏం చేయాలో చెప్పు. ఎంత కష్టమైన పని అయినా నీవు చెప్పినట్టు మేము రాజులు చేస్తాము.
తానువాచ హృమ్పీకేశః సమాశ్చాస్య మహామనాః। యిధిష్ఠిరో రాజసూయం క్రతుమార్హతుమిచ్ఛతి
అప్పుడు హృషీకేశుడు, మహోన్నతమైన మనస్సు కలవాడు, అందరితో ఇలా అన్నాడు: 'యుధిష్ఠిరుడు రాజసూయ యాగం చేయాలని కోరుకుంటే—'
తస్య ధర్మప్రవృత్తస్య పార్థివత్వం చికీర్షతః। సర్వైర్భవద్భిర్విజ్ఞాయ సాహాయ్యం క్రియతామితి
ధర్మాన్ని పాటిస్తూ రాజ్యాధికారం కోరుతున్న యుధిష్ఠిరునికి మీరు అందరూ సహాయం చేయాలని తెలుసుకొని ముందుకు రావాలి.
తతః సుప్రీతమనసస్తే నృపా నృపసత్తమ। తథేత్యేవాబ్రువన్సర్వే ప్రతిగృహ్యాస్య తాం గిరమ్
అప్పుడు, రాజులలో శ్రేష్ఠుడా, అందరు రాజులు హర్షంతో నిండిన హృదయాలతో ఆయన మాటను ఆమోదించి, 'అలా జరుగుతుంది' అని సమ్మతించారు.
రత్నభాజం చ దాశార్హం చక్రుస్తే పృథివీశ్వరాః। కృచ్ఛ్రాఞ్జగ్రాహ గోవిన్దస్తేషాం తదనుకమ్పయా
భూమిపాలకులు దాశార్హులలో శ్రేష్ఠుడైన కృష్ణునికి విలువైన రత్నాలు ఇచ్చి సత్కరించారు. గోవిందుడు వారికి అనుగ్రహంగా ఆ రత్నాలను స్వీకరించాడు.