తతస్తే క్లిశ్యమానాస్తు పుణ్డరీకాక్షమచ్యుతమ్। భయేన కామాదపరే గణశః పర్యవారయన్
అప్పుడు బాధపడుతూ, పద్మనేత్రుడైన అచ్యుతుడిని కోరికతో కొందరు, భయంతో మరికొందరు గుంపులుగా చుట్టుముట్టారు.
స తు లబ్ధ్వా బలం రాజన్నుగ్రసేనస్య సంమతః। వసుదేవాత్మజః సర్వైర్భ్రాతృభిః సహితం పునః
రాజా, అతడు బలాన్ని సంపాదించిన తరువాత, ఉగ్రసేనుని అనుమతితో, వసుదేవుని కుమారుడు తన అన్నదమ్ములతో కలిసి మళ్లీ—
నిర్జిత్య యుధి భోజేన్ద్రం హత్వా కంసం మహాబలః। అభ్యషిఞ్చత్తతో రాజ్య ఉగ్రసేనం విశామ్పతే
బలవంతుడైన కంసుని యుద్ధంలో ఓడించి, భోజరాజును సంహరించిన తరువాత, శ్రీకృష్ణుడు ఉగ్రసేనుని రాజ్యాభిషేకం చేసి, అతనికి సింహాసనం అప్పగించాడు.
తతః శ్రుత్వా జరాసన్ధో మాధవేన హతం యుధి। శూరసేనాధిపం చక్రే కంసపుత్రం తదా నృప
ఆ తరువాత, మాధవుడు యుద్ధంలో జరాసంధుని సంహరించాడని విని, రాజా కంసుని కుమారునికి శూరసేనులపై అధికారం ఇచ్చాడు, ఓ రాజా.
ససైన్యం మహదుత్థాప్య వాసుదేవం తదా నృప। అభ్యషిఞ్చత్సుతం తత్ర సుతాయా జనమేజయ
అప్పుడు మహా సైన్యాన్ని సమీకరించి, వాసుదేవుని కుమారుని అక్కడ రాజుగా అభిషేకించి, తన కుమారుడు జనమేజయునికీ పట్టాభిషేకం చేశాడు.
ఉగ్రసేనం చ వృష్ణీంశ్చ మహాబలసమన్వితః। స తత్ర విప్రకురుతే జరాసన్ధః ప్రతాపవాన్
అతిశక్తివంతుడైన జరాసంధుడు అక్కడ ఉగ్రసేనుని, వృష్ణివంశీయులను బాధించసాగాడు.
ఏతద్వైరం కౌరవేయ జరాసన్ధస్య మాధవే। ఆశాసితార్థే రాజేన్ద్ర సంరురోధ వినిర్జితాన్
కౌరవకులవంశజా, ఇదే జరాసంధుడు మరియు మాధవుని మధ్య శత్రుత్వానికి కారణం. రాజ్యాధికారం కోసం అతడు గెలిచినవారిని బంధించేవాడు, ఓ రాజేంద్ర.
పార్థివైస్తైర్నృపతిభిర్యక్ష్యమాణః సమృద్ధిమాన్। దేవశ్రేష్ఠం మహాదేవం కృత్తివాసం త్రియమ్బకమ్
ఆ రాజు ఇతర రాజులతో కూడి, సంపన్నుడై, దేవతలలో శ్రేష్ఠుడైన మహాదేవుడిని, కట్టివాసుడైన త్రయంబకుని ఆరాధించాడు.
ఏతత్సర్వం యథావృత్తం కథితం భరతర్షభ। యథా తు స హతో రాజా భీమసేనేన తచ్ఛృణు
భరతవంశశ్రేష్ఠుడా, ఇప్పటివరకు జరిగిన సంగతులన్నీ నీకు చెప్పాను. ఇప్పుడు ఆ రాజు భీమసేనునిచేత ఎలా సంహరించబడ్డాడో విను.
తతస్తం నిశ్చితాత్మానం యుద్ధాయ యదునన్దనః। ఉవాచ వాగ్మీ రాజానం జరాసన్ధమధోక్షజః
తర్వాత యుద్ధానికి సిద్ధంగా ఉన్న జరాసంధుని ఎదుట, వాగ్మీ అయిన యదునందనుడు, అధోక్షజుడు, అతనితో ఇలా పలికాడు.
త్రయాణాం కేన తే రాజన్యోద్ధుముత్సహతే మనః। అస్మదన్యతమేనేహ సజ్జీభవతు కో యుధి
మేము ముగ్గురిలో ఎవరిలోనైనా నీకు యుద్ధం చేయాలనిపిస్తే చెప్పు, ఓ రాజా. ఇక్కడ మేములో ఒకరు యుద్ధానికి సిద్ధంగా ఉంటాం.
ఏవముక్తః స నృపతిర్యుద్ధం వవ్రే మహాద్యుతిః। జరాసన్ధస్తతో రాజా భీమసేనేన మాగధః
అలా అడిగినప్పుడు, మాగధరాజు జరాసంధుడు, మహాతేజస్సుతో, భీమసేనునితో యుద్ధం చేయాలని కోరుకున్నాడు.
ధారయన్తం గదాం దివ్యాం బలం శ్రుత్వా చ నిర్వృతః। అర్జున వాసుదేవం చ వజర్యిత్వా స మాగధః
భీముడు దివ్యమైన గదను ధరించి ఉన్నాడని, అతని బలాన్ని విని సంతృప్తి చెందిన మాగధుడు, అర్జునుడు, వాసుదేవుని యుద్ధానికి దూరంగా ఉంచాడు.
మత్వా దేవం గోప ఇతి బాలోఽర్జున ఇతి స్మ హ'। ఆదాయ రోజనాం మాల్యం మఙ్గల్యాన్యపరాణి చ
వాసుదేవుని గోపకుడిగా, అర్జునుని పిల్లాడిగా భావించి, జరాసంధుడు రోజనపూల మాలలు, ఇతర మంగళకరమైన వస్తువులను తీసుకున్నాడు.
ధారయన్నగదాన్ముఖ్యాన్నిర్వృతీర్వేదనాని చ। ఉపతస్థే జరాసన్ధం యుయుత్సుం వై పురోహితః
ప్రధానమైన గదలు, సుఖదుఃఖాలకు సంబంధించిన పరికరాలను తీసుకుని, పురోహితుడు యుద్ధానికి ఉత్సాహంగా ఉన్న జరాసంధుని వద్దకు వెళ్లాడు.
కృతస్వస్త్యయనో రాజా బ్రాహ్మణేన యశస్వినా। సమనహ్యజ్జరాసన్ధః క్షాత్రం ధర్మమనుస్మరన్
పెద్దమనిషైన బ్రాహ్మణుడు శుభకార్యాలు నిర్వహించిన తరువాత, జరాసంధుడు క్షత్రియ ధర్మాన్ని గుర్తుచేసుకుంటూ యుద్ధానికి సిద్ధమయ్యాడు.
అవముచ్య కిరీటం స కేశాన్సమనుమృజ్య చ। దతిష్ఠజ్జరాసన్ధో వేలాతిగ ఇవార్ణవః
తన కిరీటాన్ని తీసేసి, జుట్టును సరిచేసుకుని, జరాసంధుడు సముద్రం ఒడ్డులు దాటి ప్రవహించినట్లు స్థిరంగా నిలిచాడు.
ఉవాచ మతిమాన్రాజా భీమం భీమపరాక్రమః। భీమ యోత్స్యే త్వయా సార్ధం శ్రేయసా నిర్జితం వరమ్
బలవంతుడైన రాజు, భీముడితో ఇలా అన్నాడు: 'భీమా, నీవు విజయవంతులలో శ్రేష్ఠుడవు. నేను నీతో యుద్ధం చేస్తాను.'
ఏవముక్త్వా జరాసన్ధో భీమసేనమరిన్దమః। ప్రత్యుద్యయౌ మహాతేజాః శక్రం బల ఇవాసురః
అలా చెప్పి, శత్రువులను జయించే జరాసంధుడు, మహా తేజస్సుతో భీమసేనుని వైపు, ఇంద్రుని మీదికి దౌత్యుడిలా దూసుకెళ్లాడు.
తతః సంమన్త్ర్య కృష్ణేన కృతస్వస్త్యయనో బలీ। భీమసేనో జరాసన్ధమాససాద యుయుత్సయా
తర్వాత, కృష్ణునితో చర్చించి, శుభకార్యాలు పూర్తిచేసిన భీమసేనుడు, యుద్ధానికి ఉత్సాహంగా జరాసంధుని ఎదుర్కొన్నాడు.
తతస్తౌ నరశార్దూలౌ బాహుశస్త్రౌ సమీయతుః। వీరౌ పరమసంహృష్టావన్యోన్యజయకాఙ్క్షిణౌ
ఆ ఇద్దరు మానవ సింహులు, తమ చేతులే ఆయుధాలుగా, పరస్పరం ఎదురెదురుగా వచ్చారు. వీరిద్దరూ పరాక్రమశీలులు, గెలుపు కోసం ఎంతో ఉత్సాహంతో ఉన్నారు.
కరగ్రహణపూర్వం తు కృత్వా పాదాభివన్దనమ్। కక్షైః కక్షాం విధున్వానావాస్ఫోటం తత్ర చక్రతుః
ముందుగా వారు ఒకరికి ఒకరు పాదాభివందనం చేసి, చేతులు కలిపారు. ఆ తర్వాత చేతులతో బలంగా పట్టుకుని, బాహువులతో పరస్పరం బలంగా తాకారు.
స్కన్ధే దోర్భ్యాం సమాహత్య నిహత్య చ ముహుర్ముహుః। అఙ్గమఙ్గైః సమాశ్లిష్య పునరాస్ఫాలనం చ చక్రతుః
వారు ఒకరినొకరు భుజాలతో బిగిగా పట్టుకుని, మళ్లీ మళ్లీ కొట్టుకుంటూ, అవయవాలను గట్టిగా చుట్టిపట్టి, మళ్లీ గట్టిగా తాకారు.
చిత్రహస్తాదికం కృత్వా సస్ఫులిఙ్గేన చాశనిమ్।। గలగణ్డాభిఘాతేన సస్ఫులిఙ్గేన చాశనిమ్
వారు చేతులతో నైపుణ్యంగా తిప్పుతూ, మిణుగురులు పుట్టేలా ఉడికిన మెరుపుల్లా బలంగా కొట్టారు. చెంపలు, మెడపై గట్టిగా తగిలించగా, మెరుపులు మెరిపించినట్టు కనిపించాయి.
బాహుపాశాదికం కృత్వా పాదాహతశిరావుభౌ। ఉరోహస్తం తతశ్చక్రే పూర్ణకుమ్భౌ ప్రయుజ్య తౌ
బాహుపాశాలు వేసి, ఇద్దరూ ఒకరినొకరు కాళ్లతో తలపై బలంగా తాకారు. ఆ తర్వాత 'పూర్ణకుంభం' అనే పట్టుతో ఒకరినొకరు ఛాతీపై బిగిగా ఒత్తారు.
కరసమ్పీడనం కృత్వా గర్జన్తౌ వారణావివ। నర్దన్తౌ మేఘసఙ్కాశౌ బాహుప్రహరణావుభౌ
చేతులు బలంగా పిసికి, ఇద్దరూ ఏనుగుల్లా గర్జిస్తూ, మేఘాల్లా అరుస్తూ, తమ బాహువులను ఆయుధాల్లా ఉపయోగించారు.
తలేనాహన్యమానౌ తు అన్యోన్యం కృతవీక్షణౌ। సింహావివ సుసంఙ్క్రుద్ధావాకృష్యాకృష్య యుధ్యతామ్
చేతిపిడికిళ్లతో బలంగా కొట్టుకుంటూ, కోపంగా ఒకరినొకరు చూస్తూ, సింహాల్లా ఉగ్రంగా యుద్ధం చేశారు. ఒకరినొకరు లాగుతూ, తోసుకుంటూ పోరాడారు.
అఙ్గేనాఙ్గం సమాపీడ్య బాహుభ్యాముభయోరపి। ఆవృత్య బాహుభిశ్చాపి ఉదరం చ ప్రచక్రతుః
బాహువులతో అవయవాన్ని అవయవానికి బిగిగా నొక్కుతూ, ఇద్దరూ ఒకరినొకరు నడుము, పొట్ట చుట్టూ బాహువులతో బిగిగా పట్టుకున్నారు.
ఉభౌ కట్యాం సుపార్శ్వే తు తక్షవన్తౌ చ శిక్షితౌ। అధో హస్తం స్వకణ్ఠే తూదరస్యోరసి చాక్షిపత్
ఇద్దరూ శిక్షణతో, నైపుణ్యంతో, ఒకరినొకరు నడుము, పక్కలపై బలంగా తాకారు. తమ చేతులను మెడ నుంచి ఎదురు వారి పొట్ట, ఛాతీపై విసిరారు.
సర్వాతిక్రాన్తమర్యాదం పృష్ఠభఙ్గం చ చక్రతుః। సమ్పూర్ణమూర్చ్ఛాం బాహుభ్యాం పూర్ణకుమ్భం ప్రచక్రతుః
వారు అన్ని హద్దులు దాటి, వెన్నెముకలు విరిగేలా పట్టులు వేసారు. బాహువులతో 'పూర్ణకుంభం' పట్టుతో బలంగా ఒత్తి, ఇద్దరూ స్పృహ కోల్పోయేంత వరకు పోరాడారు.