వసుదేవస్య తత్కృత్యం న శృణోతి స మన్దధీః। త తేన సహ తద్రాజ్యం ధర్మతః పర్యపాలయత్
వసుదేవుని మాటలను ఆ మాంద్యబుద్ధి వినేవాడు కాదు. అయినా, అతనితో కలసి, ఆ రాజ్యాన్ని ధర్మపరంగా పాలించాడు.
ప్రీతిమాన్స తు దైత్యేన్ద్రో వసుదేవస్య దేవకీమ్। వాహ భార్యా స తదా దుహితా దేవకస్య యా
దైత్యేంద్రుడు సంతోషంతో వసుదేవునికి భార్యగా దేవకుని కుమార్తె అయిన దేవకిని ఇచ్చాడు.
తస్యాముద్వాహ్యమానాయాం రథేన జనమేజయ। ఉపారురోహ వార్ష్ణేయం కంసో భూమిపతిస్తదా
ఆమెను రథంలో పెళ్లికి తీసుకెళ్తున్నప్పుడు, ఓ జనమేజయా! ఆ సమయంలో కంసుడు వృష్ణివంశీయుని రథంపై ఎక్కాడు.
తతోఽన్తరిక్షే వాగాసీద్దేవదూతస్య కస్యచిత్। వసుదేవశ్చ శుశ్రావ తాం వాచం పార్థివశ్చ సః
అప్పుడు ఆకాశంలో ఒక దేవదూత వాక్యాన్ని పలికాడు. ఆ మాటను వసుదేవుడు, ఆ రాజు ఇద్దరూ వినిపించారు.
యామేతాం వహమానోఽద్య కంసోద్వహసి దేవకీమ్। అస్యా యశ్చాష్టమో గర్భః స తే మృత్యుర్భవిష్యతి
కంసా, నీవు ఈ రోజు దేవకిని రథంలో తీసుకెళ్తున్నప్పుడు, ఆమెకి జన్మించే ఎనిమిదవ బిడ్డ నీకు మరణ కారణమవుతాడని తెలుసుకో.
సోఽవతీర్య తతో రాజా ఖడ్గముద్ధృత్య నిర్మలమ్। ఇయేష తస్యా మూర్ధానం ఛేత్తుం పరమదుర్మతిః
ఆ రాజు వెంటనే రథం నుంచి దిగిపోయి, తన మెరిసే ఖడ్గాన్ని తీసుకొని, మూర్ఖత్వంతో ఆమె తల నరికి వేయాలని యత్నించాడు.
సాన్త్వయన్స తదా కంసం హసన్కోధవశానుగమ్। రాజన్ననునయామాస వసుదేవో మహామతిః
ఆ సమయంలో, కోపంతో ఉన్న కంసుని ప్రసన్నంగా నవ్వుతూ, మంచి మాటలతో శాంతింపజేయాలని మహాత్ముడు వసుదేవుడు ప్రయత్నించాడు.
అహింస్యాం ప్రమదామాహుః సర్వధర్మేషు పార్థివ। అకస్మాదబలాం నారీం హన్తాసీమామనాగసీమ్
రాజా, అన్ని ధర్మాల్లోను మహిళను హింసించకూడదని చెబుతారు. నిష్పాపురాలైన, బలహీనురాలైన ఈ అమ్మాయిని నీవు కారణం లేకుండా చంపాలనుకుంటున్నావా?
యచ్చ తేఽత్ర భయం రాజఞ్శక్యతే బాధితుం త్వయా। ఇయం శక్యా పాలయితుం సమయం చైవ రక్షితుమ్
రాజా, నీకు ఉన్న ఈ భయాన్ని నీవే తొలగించగలవు. ఆమెను కాపాడవచ్చు, ఒప్పందాన్ని కూడా పాటించవచ్చు.
అస్యాస్త్వమష్టమం గర్భం జాతమాత్రం మహీపతే। విధ్వంసయ తదా ప్రాప్తమేవం పరిహృతం భవేత్
భూమిపాలకా, ఆమెకు ఎనిమిదవ బిడ్డ పుట్టిన వెంటనే, ఆ సమయంలో నీవు అతన్ని నశింపజేయవచ్చు. అప్పుడు నీ భయం పోతుంది.
ఏవం స రాజా కథితో వసుదేవేన భారత। తస్య తద్వచనం చకే శూరసేనపతిస్తదా
వసుదేవుడు ఇలా చెప్పిన తర్వాత, భరత వంశీయుడా, శూరసేనుల నాయకుడు అతని మాటలను పాటించాడు.
తతస్తస్యాం సమ్బభూవుః కుమారాః సూర్యవర్చసః। జాతాఞ్చాతాంస్తు తాన్సర్వాఞ్జఘాన మధురేశ్వరః
ఆ తరువాత ఆమెకు సూర్యుడిలా ప్రకాశించే కుమారులు పుట్టారు. వారు పుట్టిన వెంటనే మధురపతి వారిని ఒక్కొక్కరిని చంపేశాడు.
అథ తస్యాం సమభవద్బలదేవస్తు సత్తమః। యామ్యతా మాయయా తం తు యమో రాజా విశామ్పతే
అనంతరం, ప్రజలలో శ్రేష్ఠుడైన బలరాముడు ఆమె గర్భంలో ఏర్పడ్డాడు. యముని మాయతో అతన్ని అక్కడినుంచి తరలించారు.
దేవక్యా గర్భమతులం రోహిణ్యా జఠరేఽక్షిపత్। ఆకృష్య కర్షణాత్సమ్యక్సఙ్కర్షణం ఇతి స్మృతః
దేవకికి ఉన్న అపూర్వమైన గర్భాన్ని తీసుకొని రోహిణి గర్భంలో ఉంచారు. అలా పూర్తిగా ఆకర్షించబడినందువల్ల అతన్ని సంకర్షణుడు అని పిలుస్తారు.
బలశ్రేష్ఠతయా తస్య బలదేవ ఇతి స్మృతః। పునస్తస్యాం సమభవదష్టమో మధుమూదనః
అతని గొప్ప బలానికి బలరాముడు అని పేరు వచ్చింది. మళ్లీ ఆమె గర్భంలో ఎనిమిదవ బిడ్డగా మధును సంహరించినవాడు ఏర్పడ్డాడు.
తస్య గర్భస్య రక్షాం తు స చక్రేఽభ్యధికం నృపః। తతః కాలే రక్షణార్థం వసుదేవస్య తత్వతః।। aఉగ్రః ప్రయుక్తః కంసేన సచివః క్రూరకర్మకృత్
ఆ గర్భాన్ని కాపాడటానికి రాజు ప్రత్యేక జాగ్రత్తలు తీసుకున్నాడు. తరువాత, వసుదేవుని బిడ్డను రక్షించేందుకు కంసుడు ఒక క్రూరమైన మంత్రి ని నియమించాడు.
జాతమాత్రం వాసుదేవమథాకృష్య పితా తతః। ఉపజహ్రే పరిక్రీతాం సుతాం గోపస్య కస్యచిత్
వసుదేవుడు పుట్టిన వెంటనే, అతని తండ్రి అతన్ని తీసుకొని ఒక గోపుని పుట్టిన కూతురితో మార్చాడు.
అమృష్యమాణస్తం శబ్దం దేవదూతస్య పార్థివః। వాసుదేవం మహాత్మానమర్పయామాస గోకులే
దేవదూత యొక్క శబ్దాన్ని భరించలేక రాజు, మహాత్ముడైన వసుదేవుడిని గోకులానికి అప్పగించాడు.
వాసుదేవోపి గోపేషు వవృధేఽబ్జమివామ్భసి। అజ్ఞాయమానః కంసేన గూఢోఽగ్నిరివ దారుషు
వసుదేవుడు గోపుల మధ్యలో, నీటిలోని కమలంలా పెరిగాడు. కంసుడికి తెలియకుండా, మంట కట్టలో దాగినట్లుగా ఉండిపోయాడు.
విప్రచకే తదా సర్వాన్బల్లవాన్మధురేశ్వరః। వర్ధమానో మహాబాహుస్తేజోబలసమన్వితః
అప్పుడు మధురపతి అందరు గోపులలో గూఢచారులను పంపించాడు. అయినా, మహాబలుడు, తేజస్సుతో కూడిన వాడు పెరుగుతూనే ఉన్నాడు.
తతస్తే క్లిశ్యమానాస్తు పుణ్డరీకాక్షమచ్యుతమ్। భయేన కామాదపరే గణశః పర్యవారయన్
అప్పుడు బాధపడుతూ, పద్మనేత్రుడైన అచ్యుతుడిని కోరికతో కొందరు, భయంతో మరికొందరు గుంపులుగా చుట్టుముట్టారు.
స తు లబ్ధ్వా బలం రాజన్నుగ్రసేనస్య సంమతః। వసుదేవాత్మజః సర్వైర్భ్రాతృభిః సహితం పునః
రాజా, అతడు బలాన్ని సంపాదించిన తరువాత, ఉగ్రసేనుని అనుమతితో, వసుదేవుని కుమారుడు తన అన్నదమ్ములతో కలిసి మళ్లీ—
నిర్జిత్య యుధి భోజేన్ద్రం హత్వా కంసం మహాబలః। అభ్యషిఞ్చత్తతో రాజ్య ఉగ్రసేనం విశామ్పతే
బలవంతుడైన కంసుని యుద్ధంలో ఓడించి, భోజరాజును సంహరించిన తరువాత, శ్రీకృష్ణుడు ఉగ్రసేనుని రాజ్యాభిషేకం చేసి, అతనికి సింహాసనం అప్పగించాడు.
తతః శ్రుత్వా జరాసన్ధో మాధవేన హతం యుధి। శూరసేనాధిపం చక్రే కంసపుత్రం తదా నృప
ఆ తరువాత, మాధవుడు యుద్ధంలో జరాసంధుని సంహరించాడని విని, రాజా కంసుని కుమారునికి శూరసేనులపై అధికారం ఇచ్చాడు, ఓ రాజా.
ససైన్యం మహదుత్థాప్య వాసుదేవం తదా నృప। అభ్యషిఞ్చత్సుతం తత్ర సుతాయా జనమేజయ
అప్పుడు మహా సైన్యాన్ని సమీకరించి, వాసుదేవుని కుమారుని అక్కడ రాజుగా అభిషేకించి, తన కుమారుడు జనమేజయునికీ పట్టాభిషేకం చేశాడు.
ఉగ్రసేనం చ వృష్ణీంశ్చ మహాబలసమన్వితః। స తత్ర విప్రకురుతే జరాసన్ధః ప్రతాపవాన్
అతిశక్తివంతుడైన జరాసంధుడు అక్కడ ఉగ్రసేనుని, వృష్ణివంశీయులను బాధించసాగాడు.
ఏతద్వైరం కౌరవేయ జరాసన్ధస్య మాధవే। ఆశాసితార్థే రాజేన్ద్ర సంరురోధ వినిర్జితాన్
కౌరవకులవంశజా, ఇదే జరాసంధుడు మరియు మాధవుని మధ్య శత్రుత్వానికి కారణం. రాజ్యాధికారం కోసం అతడు గెలిచినవారిని బంధించేవాడు, ఓ రాజేంద్ర.
పార్థివైస్తైర్నృపతిభిర్యక్ష్యమాణః సమృద్ధిమాన్। దేవశ్రేష్ఠం మహాదేవం కృత్తివాసం త్రియమ్బకమ్
ఆ రాజు ఇతర రాజులతో కూడి, సంపన్నుడై, దేవతలలో శ్రేష్ఠుడైన మహాదేవుడిని, కట్టివాసుడైన త్రయంబకుని ఆరాధించాడు.
ఏతత్సర్వం యథావృత్తం కథితం భరతర్షభ। యథా తు స హతో రాజా భీమసేనేన తచ్ఛృణు
భరతవంశశ్రేష్ఠుడా, ఇప్పటివరకు జరిగిన సంగతులన్నీ నీకు చెప్పాను. ఇప్పుడు ఆ రాజు భీమసేనునిచేత ఎలా సంహరించబడ్డాడో విను.
తతస్తం నిశ్చితాత్మానం యుద్ధాయ యదునన్దనః। ఉవాచ వాగ్మీ రాజానం జరాసన్ధమధోక్షజః
తర్వాత యుద్ధానికి సిద్ధంగా ఉన్న జరాసంధుని ఎదుట, వాగ్మీ అయిన యదునందనుడు, అధోక్షజుడు, అతనితో ఇలా పలికాడు.