తం తు రాజన్విభుః శౌరీ రాజానం బలినాం వరమ్। స్మృత్వా పురుషశార్దూలః శార్దూలసమవిక్రమమ్
అప్పుడు మహాశక్తిశాలి అయిన శౌరీ, పురుుషశార్దూలుడు, పులి ధైర్యంతో ఉన్న ఆ రాజును గుర్తు చేసుకున్నాడు.
సత్యసన్ధో జరాసన్ధం భువి భీమపరాక్రమమ్। భాగమన్యస్య నిర్దిష్టమవధ్యం మధుర్భిర్మృధేః
సత్యనిష్ఠుడైన జరాసంధుడు భూమిపై భీముని పరాక్రమంతో ఉండేవాడు. యుద్ధంలో మధురవాసులకు అతను అజేయుడు, అతని భాగాన్ని మరొకరికి కేటాయించారు.
నాత్మనాఽఽత్మవతాం ముఖ్య ఇయేష మధుసూదనః। బ్రాహ్మీమాజ్ఞాం పురస్కృత్య హన్తుం హలధరానుజః
ఆత్మవంతులలో శ్రేష్ఠుడైన మధుసూదనుడు తానే స్వయంగా అతన్ని హతముచేయాలని కోరలేదు. బ్రాహ్మణుని ఆజ్ఞను ముందుగా ఉంచి, హలధరుని తమ్ముడు అతన్ని సంహరించాలనుకున్నాడు.
కిమర్థం వైరిణావాస్తాముభౌ తౌ కృష్ణమాగధౌ। కథం చ నిర్జితః సఙ్ఖ్యే జరాసన్ధేన మాధవః
ఏ కారణంతో ఆ ఇద్దరు శత్రువులు, కృష్ణుడు, మగధరాజు కలిసి ఉండేవారు? యుద్ధంలో జరాసంధుడు మాధవుడిని ఎలా ఓడించాడు?
కశ్చ కంసో మాగధస్య యస్య హేతోః స వైరవాన్। ఏతదాచక్ష్వ మే సర్వం వైశమ్పాయన తత్వతః
మగధదేశానికి చెందిన కంసుడు ఎవరు? అతనికి శత్రుత్వం ఎందుకు కలిగింది? ఈ సంగతులన్నీ నన్ను నిజంగా చెప్పు, వైశంపాయనుడు.
యాదవానామన్వవాయే వసుదేవో మహామతిః। ఉదపద్యత వార్ష్ణేయో హ్యుగ్రసేనస్య మన్త్రభృత్
యాదవ వంశంలో మహామతి వసుదేవుడు జన్మించాడు. అతడు వృష్ణివంశీయుడు, ఉగ్రసేనునికి మంత్రి.
ఉగ్రసేనస్య కంసస్తు బభూవ బలవాన్సుతః। జ్యేష్ఠో బహూనాం కౌరవ్య సర్వశస్త్రవిశారదః
ఉగ్రసేనునికి బలవంతుడు అయిన కంసుడు పెద్ద కుమారుడుగా జన్మించాడు, ఓ కౌరవుడు! అతడు అన్ని ఆయుధాలలో నిపుణుడు.
జరాసన్ధస్య దుహితా తస్య భార్యాఽతివిశ్రుతా। రాజ్యశుక్లేన దత్తా సా జరాసన్ధేన ధీమతా
జరాసంధుని కుమార్తె, ఎంతో ఖ్యాతిగాంచినవారు, కంసునికి భార్యగా ఇచ్చారు. ధీరుడైన జరాసంధుడు ఆమెను రాజ్య గౌరవంతో ఇచ్చాడు.
తదర్థముగ్రసేనస్య మధురాయాం సుతస్తదా। అభిషిక్తస్తదాఽమాత్యైః స వై తీవ్రపరాక్రమః
ఆ కారణంగా, ఉగ్రసేనుని కుమారుడు మధురలో రాజుగా అమాత్యులచే అభిషేకించబడ్డాడు. అతడు తీవ్రమైన పరాక్రమంతో ఉండేవాడు.
ఐశ్వర్యబలమత్తస్తు స తదా బలమోహితః। నిగృహ్య పితరం భుఙ్క్తే తద్రాజ్యం మన్త్రిభిః సహ
ధనబలంతో మత్తులో మునిగిపోయిన అతడు, ఆ బలంతో మోహితుడై, తన తండ్రిని అదుపులోకి తెచ్చుకుని, మంత్రులతో కలిసి రాజ్యాన్ని అనుభవించాడు.
వసుదేవస్య తత్కృత్యం న శృణోతి స మన్దధీః। త తేన సహ తద్రాజ్యం ధర్మతః పర్యపాలయత్
వసుదేవుని మాటలను ఆ మాంద్యబుద్ధి వినేవాడు కాదు. అయినా, అతనితో కలసి, ఆ రాజ్యాన్ని ధర్మపరంగా పాలించాడు.
ప్రీతిమాన్స తు దైత్యేన్ద్రో వసుదేవస్య దేవకీమ్। వాహ భార్యా స తదా దుహితా దేవకస్య యా
దైత్యేంద్రుడు సంతోషంతో వసుదేవునికి భార్యగా దేవకుని కుమార్తె అయిన దేవకిని ఇచ్చాడు.
తస్యాముద్వాహ్యమానాయాం రథేన జనమేజయ। ఉపారురోహ వార్ష్ణేయం కంసో భూమిపతిస్తదా
ఆమెను రథంలో పెళ్లికి తీసుకెళ్తున్నప్పుడు, ఓ జనమేజయా! ఆ సమయంలో కంసుడు వృష్ణివంశీయుని రథంపై ఎక్కాడు.
తతోఽన్తరిక్షే వాగాసీద్దేవదూతస్య కస్యచిత్। వసుదేవశ్చ శుశ్రావ తాం వాచం పార్థివశ్చ సః
అప్పుడు ఆకాశంలో ఒక దేవదూత వాక్యాన్ని పలికాడు. ఆ మాటను వసుదేవుడు, ఆ రాజు ఇద్దరూ వినిపించారు.
యామేతాం వహమానోఽద్య కంసోద్వహసి దేవకీమ్। అస్యా యశ్చాష్టమో గర్భః స తే మృత్యుర్భవిష్యతి
కంసా, నీవు ఈ రోజు దేవకిని రథంలో తీసుకెళ్తున్నప్పుడు, ఆమెకి జన్మించే ఎనిమిదవ బిడ్డ నీకు మరణ కారణమవుతాడని తెలుసుకో.
సోఽవతీర్య తతో రాజా ఖడ్గముద్ధృత్య నిర్మలమ్। ఇయేష తస్యా మూర్ధానం ఛేత్తుం పరమదుర్మతిః
ఆ రాజు వెంటనే రథం నుంచి దిగిపోయి, తన మెరిసే ఖడ్గాన్ని తీసుకొని, మూర్ఖత్వంతో ఆమె తల నరికి వేయాలని యత్నించాడు.
సాన్త్వయన్స తదా కంసం హసన్కోధవశానుగమ్। రాజన్ననునయామాస వసుదేవో మహామతిః
ఆ సమయంలో, కోపంతో ఉన్న కంసుని ప్రసన్నంగా నవ్వుతూ, మంచి మాటలతో శాంతింపజేయాలని మహాత్ముడు వసుదేవుడు ప్రయత్నించాడు.
అహింస్యాం ప్రమదామాహుః సర్వధర్మేషు పార్థివ। అకస్మాదబలాం నారీం హన్తాసీమామనాగసీమ్
రాజా, అన్ని ధర్మాల్లోను మహిళను హింసించకూడదని చెబుతారు. నిష్పాపురాలైన, బలహీనురాలైన ఈ అమ్మాయిని నీవు కారణం లేకుండా చంపాలనుకుంటున్నావా?
యచ్చ తేఽత్ర భయం రాజఞ్శక్యతే బాధితుం త్వయా। ఇయం శక్యా పాలయితుం సమయం చైవ రక్షితుమ్
రాజా, నీకు ఉన్న ఈ భయాన్ని నీవే తొలగించగలవు. ఆమెను కాపాడవచ్చు, ఒప్పందాన్ని కూడా పాటించవచ్చు.
అస్యాస్త్వమష్టమం గర్భం జాతమాత్రం మహీపతే। విధ్వంసయ తదా ప్రాప్తమేవం పరిహృతం భవేత్
భూమిపాలకా, ఆమెకు ఎనిమిదవ బిడ్డ పుట్టిన వెంటనే, ఆ సమయంలో నీవు అతన్ని నశింపజేయవచ్చు. అప్పుడు నీ భయం పోతుంది.
ఏవం స రాజా కథితో వసుదేవేన భారత। తస్య తద్వచనం చకే శూరసేనపతిస్తదా
వసుదేవుడు ఇలా చెప్పిన తర్వాత, భరత వంశీయుడా, శూరసేనుల నాయకుడు అతని మాటలను పాటించాడు.
తతస్తస్యాం సమ్బభూవుః కుమారాః సూర్యవర్చసః। జాతాఞ్చాతాంస్తు తాన్సర్వాఞ్జఘాన మధురేశ్వరః
ఆ తరువాత ఆమెకు సూర్యుడిలా ప్రకాశించే కుమారులు పుట్టారు. వారు పుట్టిన వెంటనే మధురపతి వారిని ఒక్కొక్కరిని చంపేశాడు.
అథ తస్యాం సమభవద్బలదేవస్తు సత్తమః। యామ్యతా మాయయా తం తు యమో రాజా విశామ్పతే
అనంతరం, ప్రజలలో శ్రేష్ఠుడైన బలరాముడు ఆమె గర్భంలో ఏర్పడ్డాడు. యముని మాయతో అతన్ని అక్కడినుంచి తరలించారు.
దేవక్యా గర్భమతులం రోహిణ్యా జఠరేఽక్షిపత్। ఆకృష్య కర్షణాత్సమ్యక్సఙ్కర్షణం ఇతి స్మృతః
దేవకికి ఉన్న అపూర్వమైన గర్భాన్ని తీసుకొని రోహిణి గర్భంలో ఉంచారు. అలా పూర్తిగా ఆకర్షించబడినందువల్ల అతన్ని సంకర్షణుడు అని పిలుస్తారు.
బలశ్రేష్ఠతయా తస్య బలదేవ ఇతి స్మృతః। పునస్తస్యాం సమభవదష్టమో మధుమూదనః
అతని గొప్ప బలానికి బలరాముడు అని పేరు వచ్చింది. మళ్లీ ఆమె గర్భంలో ఎనిమిదవ బిడ్డగా మధును సంహరించినవాడు ఏర్పడ్డాడు.
తస్య గర్భస్య రక్షాం తు స చక్రేఽభ్యధికం నృపః। తతః కాలే రక్షణార్థం వసుదేవస్య తత్వతః।। aఉగ్రః ప్రయుక్తః కంసేన సచివః క్రూరకర్మకృత్
ఆ గర్భాన్ని కాపాడటానికి రాజు ప్రత్యేక జాగ్రత్తలు తీసుకున్నాడు. తరువాత, వసుదేవుని బిడ్డను రక్షించేందుకు కంసుడు ఒక క్రూరమైన మంత్రి ని నియమించాడు.
జాతమాత్రం వాసుదేవమథాకృష్య పితా తతః। ఉపజహ్రే పరిక్రీతాం సుతాం గోపస్య కస్యచిత్
వసుదేవుడు పుట్టిన వెంటనే, అతని తండ్రి అతన్ని తీసుకొని ఒక గోపుని పుట్టిన కూతురితో మార్చాడు.
అమృష్యమాణస్తం శబ్దం దేవదూతస్య పార్థివః। వాసుదేవం మహాత్మానమర్పయామాస గోకులే
దేవదూత యొక్క శబ్దాన్ని భరించలేక రాజు, మహాత్ముడైన వసుదేవుడిని గోకులానికి అప్పగించాడు.
వాసుదేవోపి గోపేషు వవృధేఽబ్జమివామ్భసి। అజ్ఞాయమానః కంసేన గూఢోఽగ్నిరివ దారుషు
వసుదేవుడు గోపుల మధ్యలో, నీటిలోని కమలంలా పెరిగాడు. కంసుడికి తెలియకుండా, మంట కట్టలో దాగినట్లుగా ఉండిపోయాడు.
విప్రచకే తదా సర్వాన్బల్లవాన్మధురేశ్వరః। వర్ధమానో మహాబాహుస్తేజోబలసమన్వితః
అప్పుడు మధురపతి అందరు గోపులలో గూఢచారులను పంపించాడు. అయినా, మహాబలుడు, తేజస్సుతో కూడిన వాడు పెరుగుతూనే ఉన్నాడు.