ఇత్యేవం తరలతరోర్మిసంకులం తే గమ్భీరం వికసితమమ్బరప్రకాశమ్। పాతాలజ్వలనశిఖావిదీపితాఙ్గం గర్జన్తం ద్రుతమభిజగ్మతుస్తతస్తే
అలా వేగంగా కదిలే అలలతో నిండిన, లోతైన, విస్తారమైన, ఆకాశంలా ప్రకాశించే, పాతాళంలో నుండి ఎగిసిన అగ్ని జ్వాలలతో వెలిగిపోయిన, గర్జించే ఆ జలాన్ని వారు త్వరగా చేరుకున్నారు.
తం సముద్రమతిక్రమ్య కద్రూర్వినతయా సహ। న్యపతత్తురగాభ్యాశే న చిరాదివ శీఘ్రగా
ఆ సముద్రాన్ని దాటి, వినతతో కలిసి కద్రూ, తక్షణమే గుర్రం దగ్గరికి వేగంగా దిగింది.
తతస్తే తం హయశ్రేష్ఠం దదృశాతే మహాజవమ్। శశాఙ్కకిరణప్రఖ్యం కాలవాలముభే తదా
అప్పుడు వారు ఆ గొప్ప వేగమున్న, చంద్రకిరణాల్లా మెరిసే, రెండు వైపులా కృష్ణవర్ణ మయురకంఠాలతో ఉన్న ఉత్తమ గుర్రాన్ని చూశారు.
నిశామ్య చ బహూన్వాలాన్కృష్ణాన్పుచ్ఛసమాశ్రితాన్। విషణ్ణరూపాం వినతాం కద్రూర్దాస్యే న్యయోజయత్
దాని తోక వద్ద అనేక నల్ల వెంట్రుకలు కనిపించగా, వినత మానసికంగా నిరుత్సాహంగా మారింది. కద్రూ ఆమెను దాస్యానికి లోనుచేసింది.
తతః సా వినతా తస్మిన్పణితేన పరాజితా। అభవద్దుఃఖసంతప్తా దాసీభావం సమాస్థితా
ఆ పందెంలో ఓడిపోయిన వినత, దుఃఖంతో నిండిపోయి, దాసీ స్థితిలోకి వెళ్లింది.
ఏతస్మిన్నన్తరే చాపి గరుడః కాల ఆగతే। వినా మాత్రా మహాతేజా విదార్యాణ్డమజాయత
ఇంతలో, సమయం వచ్చినప్పుడు, మహత్తర తేజస్సుతో గరుడుడు తన తల్లి లేకుండానే గుడ్డను పగలగొట్టి జన్మించాడు.
మహాసత్త్వబలోపేతః సర్వా విద్యోతయన్దిశః। కామరూపః కామగమః కామవీర్యో విహంగమః
అతడు అపారమైన బలంతో, అన్ని దిశలను ప్రకాశింపజేస్తూ, కావాల్సిన రూపాన్ని ధరించగలిగే, ఎక్కడికైనా వెళ్లగలిగే, కావలసిన కార్యాన్ని చేయగలిగే పక్షిగా జన్మించాడు.
అగ్నిరాశిరివోద్భాసన్సమిద్ధోఽతిభయంకరః। విద్యుద్విస్పష్టపిఙ్గాక్షో యుగాన్తాగ్నిసమప్రభః
అతడు అగ్నిపుంజంలా మెరిసిపోతూ, భయంకరంగా, మెరుపులా ప్రకాశించే కన్నులతో, యుగాంత అగ్నిలా తేజస్సుతో కనిపించాడు.
ప్రవృద్ధః సహసా పక్షీ మహాకాయో నభోగతః। ఘోరో ఘోరస్వనో రౌద్రో వహ్నిరౌర్వ ఇవాపరః
ఆ పక్షి ఒక్కసారిగా పెరిగి, మహత్తర శరీరంతో ఆకాశంలోకి ఎగిరిపోయాడు. అతని గంభీరమైన గర్జన భయంకరంగా, మరొక అగ్నిపర్వతంలా ఉగ్రంగా ఉంది.
తం దృష్ట్వా శరణం జగ్ముర్దేవాః సర్వే విభావసుమ్। ప్రమిపత్యాబ్రువంశ్చైనమాసీనం విశ్వరూపిణమ్
అతన్ని చూసి, అందరు దేవతలు అగ్నిదేవుని ఆశ్రయించారు. నమస్కరించి, విశ్వరూపంగా కూర్చున్న అతనితో మాట్లాడారు.
అగ్నే మా త్వం ప్రవర్ధిష్ఠాః కచ్చిన్నో న దిధక్షసి। అసౌ హి రాశిః సుమహాన్సమిద్ధస్తవ సర్పతి
"ఓ అగ్నిదేవా, మరింత పెరగవద్దు. నీవు మమ్మల్ని కాల్చాలనుకోవడంలేదు కదా? ఎందుకంటే ఆ మహత్తర అగ్ని జ్వాల నీ నుండి ఉప్పొంగిపోతోంది."
నైతదేవం యథా యూయం మన్యధ్వమసురార్దనాః। గరుడో బలవానేష మమ తుల్యశ్చ తేజసా
"మీరు అనుకుంటున్నట్లు కాదు, అసుర సంహారకులారా! ఈ గరుడుడు బలవంతుడు, నా తేజస్సుకు సమానుడు."
జాతః పరమతేజస్వీ వినతానన్దవర్ధనః। తేజోరాశిమిమం దృష్ట్వా యుష్మాన్మోహః సమావిశత్
"అతడు పరమ తేజస్సుతో జన్మించినవాడు, వినతకు ఆనందాన్ని ఇచ్చేవాడు. ఈ తేజోరాశిని చూసి మీరు అందరూ మోహించిపోయారు."
నాగక్షయకరశ్చై కాశ్యపేయో మహాబలః। దేవానాం చ హితే యుక్తస్త్వహితో దైత్యరక్షసామ్
"అతడు నాగులను నాశనం చేసే వాడు, కాశ్యపునందనుడు, మహాబలుడు. దేవతల మేలు కోసం, దైత్య రాక్షసులకు హానికోసం ఉన్నవాడు."
న భీః కార్యా కథం చాత్ర పశ్యధ్వం సహితా మయా
"ఇక్కడ భయపడాల్సిన అవసరం లేదు. నన్ను చూస్తూ అతన్ని కూడా చూడండి."
త్వమృషిస్త్వం మహాభాగస్త్వం దేవః పతగేశ్వరః
"నీవు ఋషివి, నీవు మహాభాగ్యవంతుడు, నీవు దేవుడు, పక్షిరాజు."
త్వం ప్రభుస్తపనః సూర్యః పరమేష్ఠీ ప్రజాపతిః। త్వమిన్ద్రస్త్వం హయముఖస్త్వం శర్వస్త్వం జగత్పతిః
నీవే ప్రభువు, నీవే వెలుగునిచ్చేవాడు, నీవే సూర్యుడు, నీవే పరమకర్త, నీవే ప్రజల తండ్రివి. నీవే ఇంద్రుడు, నీవే గుర్రాల అధిపతి, నీవే శర్వుడు, నీవే జగత్తుకు అధిపతి.
త్వం ముఖం పద్మజీ విప్రస్త్వమగ్నిః పవనస్తథా। త్వం హి ధాతా విధాతా చ త్వం విష్ణుః సురసత్తమః
నీవే కమలంలో పుట్టినవాడి ముఖం, నీవే యజ్ఞకర్త, నీవే అగ్ని, నీవే గాలి. నీవే సృష్టికర్త, నీవే నిర్వహణకర్త, నీవే విష్ణువు, దేవతల్లో శ్రేష్ఠుడవు.
త్వం మహానభిభూః శశ్వదమృతం త్వం మహద్యశః। త్వం ప్రభాస్త్వమభిప్రేతం త్వం నస్త్రాణమనుత్తమమ్
నీవే మహోన్నతుడు, ఎవ్వరూ జయించలేని వాడవు, నిత్యుడవు, అమృతుడవు. నీవే గొప్ప కీర్తి, నీవే ప్రకాశం, నీవే అందరికీ ఆకాంక్షితుడు, నీవే మాకు అత్యుత్తమమైన రక్షణ.
హ్యనాగతం చోపగతం చ సర్వమ్
ఇంకా రాలేదీ, వచ్చినదీ అన్నీ నీలోనే ఉన్నాయి.
త్వముత్తమః సర్వమిదం చరాచరం గభస్తిభిర్భానురివావభాససే। సమాక్షిపన్భానుమతః ప్రభాం ముహు- స్త్వమన్తకః సర్వమిదం ధ్రువాధ్రువమ్
నీవే అత్యున్నతుడు; ఈ సర్వం, జడజంగమమూ నీ కాంతితో ప్రకాశిస్తుంది, సూర్యుడు తన కిరణాలతో వెలిగించునట్లు. నీవు మళ్ళీ మళ్ళీ వెలుతురును ఉపసంహరించి, స్థిరమైనదీ, స్థిరంకాని దానికీ అంతం చేసే వాడవు.
దివాకరః పరికుపితో యథా దహే- త్ప్రజాస్తథా దహసి హుతాశనప్రభ। భయంకరః ప్రలయ ఇవాగ్నిరుత్థితో వినాశయన్యుగపరివర్తనాన్తకృత్
కోపంతో ఉన్న సూర్యుడు ప్రజలను కాల్చినట్లు, నీవు అగ్నిలా తేజంతో కాల్చుతావు. భయంకరమైన ప్రళయాగ్నిలా, నీవు అంత్యాన్ని తెచ్చి, యుగాంతాన్ని కలిగించే వాడవు.
ఖగేశ్వరం శరణముపాగతా వయం మహౌజసం జ్వలనసమానవర్చసమ్। తడిత్ప్రభం వితిమిరమభ్రగోచరం మహాబలం గరుడముపేత్య ఖేచరమ్
పక్షీరాజు, మేము నీ శరణు వచ్చాము. నీవు అపార బలశాలి, అగ్నికి సమానమైన తేజస్సు కలవాడు, మెరుపు లాంటి ప్రకాశంతో, చీకటిని తొలగించే వాడు, మేఘాల్లో సంచరించే వాడు, మహాబలుడు, ఆకాశంలో ఎగిరే గరుడుడవు.
పరావరం వరదమజయ్యవిక్రమం తవౌజస సర్వమిదం ప్రతాపితమ్। జగత్ప్రభో తప్తసువర్ణవర్చసా త్వం పాహి సర్వాంశ్చ సురాన్మహాత్మనః
దూరమైనదీ, సమీపమైనదీ నీ అధీనంలోనే ఉన్నాయి. వరాలిచ్చే వాడవు, ఎవ్వరూ నీ వీరత్వాన్ని జయించలేరు. నీ తేజంతో ఈ జగత్తంతా వేడెక్కింది. జగత్పతీ, నీవు తాపితమైన బంగారు వర్ణంతో ప్రకాశిస్తున్నావు. మహాత్మా, దేవతలందరినీ రక్షించు.
భయాన్వితా నభసి విమానగామినో విమానితా విపథగతిం ప్రయాన్తి తే। ఋషేః సుతస్త్వమసి దయావతః ప్రభో మహాత్మనః ఖగవర కశ్యపస్య హ
భయంతో, ఆకాశంలో విమానాల్లో ప్రయాణించే వారు, నీ వల్ల తప్పుదారి పడతారు. నీవే ఋషి కశ్యపుని కుమారుడు, దయగల ప్రభువు, మహాత్మా, పక్షీరాజులలో శ్రేష్ఠుడవు.
స మా క్రుధః కురు జగతో దయాం పరాం త్వమీశ్వరః ప్రశమముపైహి పాహి నః। మహాశనిస్ఫురితసమస్వనేన తే దిశోఽమ్బరం త్రిదివమియం చ మేదినీ
మా మీద కోపపడవద్దు; జగత్తుకు పరమ దయ చూపించు. నీవే ఈశ్వరుడు, ప్రశాంతతను పొందు, మమ్మల్ని రక్షించు. నీ ఉరుములాంటి గొంతుతో దిశలు, ఆకాశం, స్వర్గం, ఈ భూమి కూడా కంపించిపోతున్నాయి.
శివశ్చ నో భవ భగవన్సుఖావహః
భగవంతుడా, మాకు శుభాన్ని కలిగించు, సుఖాన్ని ప్రసాదించు.
ఏవం స్తుతః సుపర్ణస్తు దేవైః సర్షిగణైస్తదా। తేజసః ప్రతిసంహారమాత్మనః స చకార హ
ఇలా దేవతలు, ఋషులతో కలిసి సుపర్ణుడిని స్తుతించగా, అతడు తన తేజస్సును ఉపసంహరించుకున్నాడు.
తతః కామగమః పక్షీ మహావీర్యో మహాబలః। మాతురన్తికమాగచ్ఛత్పరం పారం మహోదధేః
తర్వాత, కావలసిన చోటికి వెళ్ళగలిగే, అపార బలశాలి, మహావీర్యుడైన పక్షి, మహాసముద్రపు ఆపరపు వద్ద ఉన్న తల్లి వద్దకు చేరాడు.
యత్ర సా వినతా తస్మిన్పణితేన పరాజితా। అతీవ దుఃఖసంతప్తా దాసీభావముపాగతా
అక్కడ వినతా, పందెంలో ఓడిపోయి, తీవ్రమైన దుఃఖంతో బాధపడుతూ, దాసీవృత్తిని పొందింది.