ఈశౌ హితౌ మహాత్మానౌ సర్వకార్యప్రవర్తినౌ। ధర్మకామార్థలోకానాం కార్యాణాం చ ప్రవర్తకౌ
ఈ ఇద్దరు మహాత్ములు, రాజులు, మంచి మనసున్న వారు, అన్ని పనులలో ముందుండేవారు; ధర్మం, కామం, అర్థం వంటి లోకాలలోను, అన్ని మంచి కార్యాలలోను ప్రేరణ కలిగించేవారు.
కురుభ్యః ప్రస్థితాస్తే తు మధ్యేన కురుజాఙ్గలమ్। రమ్యం పద్మసరో గత్వా కాలకూడమతీత్య చ
అవారు కురుల దేశాన్ని విడిచి, కురుజాంగల మధ్యభాగం గుండా ప్రయాణించి, అందమైన పద్మసరోవరాన్ని చేరి, కాలకూటాన్ని దాటి ముందుకు వెళ్లారు.
గణ్డకీం చ మహాశోణం సదానీరాం తథైవ చ। ఏకపర్వతకే నద్యః క్రమేణైత్యావ్రజన్త తే
అవారు గండకీ, మహాశోణ, సదానీర నదులను దాటి, తరువాత ఏకపర్వతం వద్ద ఉన్న నదులను కూడా వరుసగా దాటి వెళ్లారు.
ఉత్తీర్య సరయూం రమ్యాం దృష్ట్వా పూర్వాంశ్చ కోసలాన్। అతీత్య జగ్ముర్మిథిలాం మాలాం చర్మణ్వతీం నదీమ్
అందమైన సరయూ నదిని దాటి, తూర్పు కోసలాలను చూచి, మిథిల, మాల, చర్మణ్వతి నదిని దాటి ముందుకు సాగారు.
అతీత్య గఙ్గాం శోణం చ త్రయస్తే ప్రాఙ్ముఖాస్తదా। కుశచీరచ్ఛదా జగ్ముర్మాగధం క్షేత్రమచ్యుతాః
గంగా, షోణ నదులను దాటి, ఆ ముగ్గురు తూర్పు దిశగా, కుశచీరాలు, వక్కలతో కప్పుకుని, మాగధ దేశానికి చేరుకున్నారు.
తే శశ్వద్గోధనాకీర్ణమమ్బుమన్తం శుభద్రుమమ్। గోరథం గిరిమాసాద్య దదృశుర్మాగధం పురమ్
గోవులు విరివిగా ఉన్న, మంచి నీరు, అందమైన చెట్లు కలిగిన కొండను చేరుకుని, వారు మాగధ నగరాన్ని చూశారు.
ఏష పార్థ మహాన్భాతి పశుమాన్నిత్యమమ్బుమాన్। నిరామయః సువేశ్మాఢ్యో నివేశో మాగధః శుభః
పార్థా, ఈ మాగధుల గొప్ప, ప్రకాశవంతమైన పట్టణం ఎప్పుడూ పశువులు, అన్నపదార్థాలు సమృద్ధిగా, మంచి నీరు కలిగి, రోగాలు లేని, శుభ్రమైన ఇళ్లతో, ఐశ్వర్యంగా మెరిసిపోతుంది.
వైహారో విపులః శైలో వారాహో వృషభస్తథా। తథా ఋషిగిరిస్తాత శుభాశ్చైత్యకపఞ్చమాః
వైహారము అనే విస్తారమైన కొండ, వారాహ, వృషభ అనే పర్వతాలు, అలాగే ఋషిగిరి, ఐదు శుభ్రమైన చైత్యక శిఖరాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి తండ్రి.
ఏతే పఞ్చమహాశృఙ్గాః పర్వతాః శీతలద్రుమాః। రక్షన్తీవాభిసంహత్య సంహతాఙ్గా గిరివ్రజమ్
ఈ ఐదు గొప్ప శిఖరాల పర్వతాలు, చల్లని చెట్లతో, కలిసినట్టుగా గిరివ్రజాన్ని సంరక్షిస్తున్నట్టు నిలబడి ఉన్నాయి.
పుష్పవేష్టితశాఖాగ్రైర్గన్ధవద్భిర్మనోహరైః। నిగూఢా ఇవ లోధ్రాణాం వనైః కామిజనప్రియైః
సువాసనతో, ఆకర్షణీయమైన పువ్వులతో అలంకరించబడిన కొమ్మలు, ప్రియమైన లోధ్ర వనాలతో కప్పబడి, అవి దాగినట్టుగా కనిపిస్తున్నాయి.
యత్ర దీర్ఘతమా నామ ఋషిః పరమన్త్రితః'। శూద్రాయాం గౌతమో యత్ర మహాత్మా సంశితవ్రతః। ఔశీనర్యామజనయత్కాక్షీవాద్యాన్సుతాన్మునిః
ఇక్కడ దీర్ఘతమా అనే మహర్షి, మంత్రాలలో నిపుణుడు, మహాత్ముడు గౌతముడు, ఉశీనర దేశానికి చెందిన శూద్ర మహిళతో కాక్షీవత్ లాంటి కుమారులను కనెను.
గౌతమః ప్రణయాత్తస్మాద్యథాఽసౌ తత్ర సద్మని। భజతే మాగధం వంశం స నృపాణామనుగ్రహః
ప్రేమతో గౌతముడు అక్కడ ఆ గృహంలో నివసిస్తూ, మాగధ రాజవంశానికి అనుగ్రహాన్ని ప్రసాదిస్తున్నాడు.
అఙ్గవఙ్గాదయశ్చైవ రాజానః సుమహాబలాః। గౌతమక్షయమభ్యేత్య రమన్తే స్మ పురార్జున
అంగ, వంగ మొదలైన మహాబలశాలి రాజులు, అర్జునా, గౌతముని ఆశ్రమానికి వచ్చి, ఆ నగరంలో ఆనందంగా ఉండేవారు.
వనరాజీస్తు పశ్యేమాః పిప్లానాం మనోరమాః। లోఘ్రాణాం చ శుభాః పార్థ గౌతమౌకః సమీపజాః
పార్థా, ఈ అందమైన పిప్పల వృక్షాల వనాలు, శుభ్రమైన లోధ్ర వనాలు గౌతముని నివాసానికి దగ్గరగా ఉన్నాయి చూడు.
అర్బుదః శక్రవాపీ చ పన్నగౌ శత్రుతాపనౌ। స్వస్తికస్యాలయశ్చాత్ర మణినాగస్య చోత్తమః
ఇక్కడ అర్భుద, శక్రవాపి, పన్నగుడు, శత్రుతాపనుడు అనే నాగులు, స్వస్తికుని నివాసం, మణినాగుని శ్రేష్ఠమైన స్థలం ఉన్నాయి.
అపారిహార్యా మేఘానాం మాగధా మనునా కృతాః। కౌశికో మణిమాంశ్చైవ చక్రాతే చాప్యనుగ్రహమ్
ఈ మాగధ కోటలు, మానవుడు నిర్మించినవి, మేఘాలకు కూడా అప్రాప్యమైనవి; కౌశికుడు, మణిమంతుడు కూడా ఇక్కడ అనుగ్రహాన్ని ప్రసాదించారు.
పాణ్డరే విపులే చైవ తథా వారాహకేఽపి చ। చైత్యకే చజ గిరిశ్రేష్ఠే మాదఙ్గే చ శిలోచ్చయే
పాండర అనే విశాలమైన పర్వతంపై, అలాగే వారాహక పర్వతం మీద, చైత్యక పర్వతం మీద, గొప్ప మాదంగ శిఖరంపై, ఇంకా పెద్ద పెద్ద రాళ్ల గుట్టలపై కూడా—
ఏతేషు పర్వతేన్ద్రేషు సర్వసిద్ధసమాలయాః। యతీనామాశ్రమాశ్చైవ మునీనాం చ మహాత్మనామ్
ఈ ముఖ్యమైన పర్వతాలన్నింటిలో కూడా సిద్ధులు నివసించే ఆశ్రమాలు, యతులు, గొప్ప ఋషులు నివసించే చోట్లుగా ఉన్నాయి.
వృషభస్య తమాలస్య మహావీర్యస్య వై తథా। గన్ధర్వరక్షసాం చైవ నాగానాం చ తథాఽఽలయాః
అక్కడ మహావీరుడైన వృషభుడు, తమాలుడు, ఇంకా గంధర్వులు, రాక్షసులు, నాగులు నివసించే స్థలాలు కూడా ఉన్నాయి.
కక్షీవతస్తపోవీర్యాత్తపోదా ఇతి విశ్రుతాః। పుణ్యతీర్థాశ్చ తే సర్వే సిద్ధానాం చైవ కీర్తితాః। మణేశ్చ దర్శనాదేవ భద్రం శివమవాప్నుయాత్
కక్షీవతుని తపస్సు వల్ల ఇవి తపోదా అని పేరు పొందాయి. ఇవన్నీ పవిత్రమైన తీర్థాలు, సిద్ధులకు ప్రసిద్ధమైనవి. అక్కడ మణిని చూసినవాడు శుభం, మంగళం పొందతగినదే అని చెబుతారు.
ఏవం ప్రాప్య పురం రమ్యం దురాధర్పం సమన్తతః।। అర్థసిద్ధిం త్వనుపమాం జరాసన్ధోఽభిమన్యతే
అలా ఆ అందమైన, ఎవ్వరూ దాటి రాలేని పట్టణాన్ని చేరుకున్న జరాసంధుడు, తనకు అపూర్వమైన విజయాన్ని సాధించానని భావించాడు.
ఏవముక్త్వా తతః సర్వే భ్రాతరో విపులౌజసః
అలా అన్న తర్వాత, గొప్ప బలమున్న అన్నదమ్ములందరూ—
వార్ష్ణేయః పాణ్డవౌ చైవ ప్రతస్థుర్మాగధం పురమ్। హృష్టపుష్టజనోపేతం చాతుర్వర్ణ్యసమాకులమ్
వృష్ణికులవాడు, ఇద్దరు పాండవులు కలిసి, ఆనందంగా, ఐశ్వర్యంగా ఉన్న, నాలుగు వర్ణాలవారు నిండిన మాగధ పట్టణం వైపు బయలుదేరారు.
స్ఫీతోత్సవమనాధృష్యమాసేదుశ్చ గిరివ్రజతమ్। తతో ద్వారమనాసాద్య పురస్య గిరిముచ్ఛ్రితమ్
పండుగలు జోరుగా జరుగుతున్న, ఎవ్వరూ జయించలేని గిరివ్రజాన్ని చేరుకొని, ఆ పట్టణ ద్వారం వద్దకు వచ్చి, ఎత్తైన పర్వతాన్ని చూశారు.
బార్హద్రథైః పూజ్యమానం తథా నగరవాసిభిః। మాగధానాం తు రుచిరం చైత్యకాన్తరమాద్రవన్
బార్హద్రథులు, నగరవాసులు గౌరవిస్తున్న ఆ ముగ్గురు, మాగధుల అందమైన చైత్యవనంలోకి ప్రవేశించారు.
యత్ర మాంసాదమృషభమాససాద బృహద్రథః। తం హత్వా మాసతాలాభిస్తిస్రో భేరీకారయత్
అక్కడ బృహద్రథుడు మాంసం తినే వృషభాన్ని ఎదుర్కొన్నాడు. దానిని చంపి, మాంసాన్ని బహుమతిగా ఇచ్చి, మూడు బేరీలు మోగించించాడు.
స్వపురే స్థాపయామాస తేన చానహ్య చర్మణా। యత్ర తాః ప్రాణదన్భేర్యో దివ్యపుష్పావచూర్ణితాః
ఆ బేరీలను తన పట్టణంలో పెట్టించి, ఆ వృషభ చర్మంతో వాటిని కప్పించాడు. ఆ బేరీలు దివ్యపుష్పాలతో అలంకరించబడి మోగించబడ్డాయి.
భఙ్క్త్వా భేరీత్రయం తేఽపి చైత్యప్రాకారమాద్రవన్। ద్వారతోఽభిముఖాః సర్వే యయుర్నానాయుధాస్తధా
ఆ ముగ్గురు ఆ మూడు బేరీలను పగలగొట్టి, చైత్య ప్రాకారానికి పరుగెత్తారు. వారందరూ వివిధ ఆయుధాలతో, ద్వారం నుంచి నేరుగా ముందుకు సాగారు.
మాగధానాం సురుచిరం చైత్యకం తం సమాద్రవన్। శిరసీవ సమాఘ్నన్తో జరాసన్ధం జిఘాంస్వః
వారు మాగధుల ఆ అందమైన చైత్యాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకుని, జరాసంధుడి తలపై కొట్టినట్టు పరుగెత్తారు, అతన్ని చంపాలని ఉద్దేశంతో.
స్థిరం సువిపులం శృఙ్గం సుమహత్తత్పురాతనమ్। అర్చితం గన్ధమాల్యైశ్చ సతతం సుప్రతిష్ఠితమ్
అది బలమైనది, విశాలమైనది, పురాతనమైన గొప్ప శిఖరం. ఎప్పుడూ గంధపుష్పాలతో అలంకరించబడి, బలంగా నిలిచి ఉండేది.