అనురాగం ప్రజానాం చేత్యేవమష్టౌ వరాన్నృప। గచ్ఛ త్వం కృతకృత్యోఽసి నివర్తస్వ జనాధిప
ప్రజలందరి ప్రేమ—ఇవి ఎనిమిది వరాలు, రాజా. నీ కోరిక నెరవేరింది, ఇప్పుడు వెళ్ళు, ప్రజల పాలకుడా.
అనుజ్ఞాతః స ఋషిణా పత్నీభ్యాం సహితో నృపః। పౌరైరనుగతశ్చాపి వివేశ స్వపురం తతః
ఆ ఋషి అనుమతితో, రాజు తన భార్యలతో పాటు, పౌరులందరి మధ్య తన నగరంలోకి ప్రవేశించాడు.
యథాసమయమాజ్ఞాయ తదా స నృపసత్తమః। ద్వాభ్యామేకం ఫలం ప్రాదాత్పత్నీభ్యాం భరతర్షభ
సరైన సమయం వచ్చిందని తెలుసుకుని, ఆ మహారాజు తన ఇద్దరు భార్యలకు ఒక్క పండు ఇచ్చాడు, భరతవంశశ్రేష్ఠుడా.
మునేశ్చ బహుమానేన కాలస్య చ విపర్యయాత్। తే తదామ్రం ద్విధా కృత్వా భక్షయామాసతుః శుభే
ఋషికి గౌరవంతో, కాలం మారినందువల్ల, ఆ ఇద్దరు సత్కారిణులు ఆ మామిడి పండును రెండు భాగాలుగా చేసి తిన్నారు.
తయోః సమభవద్గర్భః ఫలప్రాశనసమ్భవః। తే చ దృష్ట్వా స నృపతిః పరాం ముదమవాప హ
వారు ఆ పండు తిన్న తర్వాత ఇద్దరికీ గర్భం ఏర్పడింది; ఇది చూసి ఆ రాజు అపారమైన ఆనందాన్ని పొందాడు.
అథ కాలే మహాప్రాజ్ఞ యథాసమయమాగతే। జాయేతాముభే రాజఞ్శరీరశకలే తదా
తర్వాత, సమయం వచ్చినప్పుడు, రాజా, ఆ ఇద్దరు రాణులు ఒక్కొక్క శరీర భాగాన్ని ప్రసవించారు.
ఏకాక్షిబాహుచరణే అర్ధోదరముఖస్ఫిచే। దృష్ట్వా శరీరశకలే ప్రవేపతురుభే భృశమ్
ఆ భాగాల్లో ఒక్క కన్ను, ఒక్క చేయి, ఒక్క కాలు, అర కడుపు, అర నోరు, అర పిరుదు ఉండేవి; ఇవి చూసి ఆ ఇద్దరు స్త్రీలు భయంతో వణికిపోయారు.
ఉద్విగ్రే సహ సంమన్త్ర్య తే భగిత్యౌ తదాఽబలే। సజీవే ప్రాణిశకలే తత్యజాతే సుదుఃఖితే
బాగా కలతచెందిన ఆ ఇద్దరు దురదృష్టవతులు పరస్పరం మాట్లాడుకుని, ప్రాణమున్న ఆ శరీర భాగాలను దుఃఖంతో వదిలేశారు.
తయోర్ధాత్ర్యౌ సుసంవీతే కృత్వా తే గర్భసమ్ప్లవే। నిర్గమ్యాన్తః పురద్వారాత్సముత్సృజ్యాభిజగ్మతుః
ఆ ఇద్దరు ధాత్రులు ఆ పిండాలను జాగ్రత్తగా చుట్టి, నగరపు అంతఃపుర ద్వారం దాటి బయటకు తీసుకెళ్లి అక్కడ వదిలేశారు.
దుకూలాభ్యాం సుసఞ్ఛన్నే పాణ్డరాభ్యాముభే తదా। అజ్ఞాతే కస్యచిత్తే తు జహతుస్తే చతుష్పథే
అప్పుడు, ఆ రెండు భాగాలను తెల్లని వస్త్రాలతో బాగా కప్పి, ఎవరికీ తెలియకుండా, నాలుగు దారుల కూడలిలో వదిలేశారు.
తతో వివిశతుర్ధాత్ర్యౌ పునరన్తః పురం తదా। కథయామాసతురుభే దేవీభ్యాం తు పృథక్పృథక్
తర్వాత, ఆ ఇద్దరు ధాత్రులు మళ్లీ అంతఃపురంలోకి వెళ్లి, జరిగినదాన్ని రెండు రాణులకు వేర్వేరుగా వివరించాయి.
తే చతుష్పథనిక్షిప్తే జరా నామాథ రాక్షసీ। జగ్రాహ మనుజవ్యాఘ్ర మాంసశోణితభోజనా
ఆ నాలుగు దారుల కూడలిలో వదిలిన పిల్లలను, జరా అనే రాక్షసి—మాంసం, రక్తం తినే దుర్మార్గిణి—పట్టుకుంది, మానవసింహుడా.
కర్తుకామా సుఖవహే శకలే సా తు రాక్షసీ। సంయోజయామాస తదా విధానబలచోదితా
ఏదైనా మంగళకరమైన పని చేయాలని ఆ రాక్షసికి ఆసక్తి కలిగి, విధి ప్రేరణతో ఆ రెండు భాగాలను కలిపింది.
తే సమానీతమాత్రే తు శకలే పురుషర్షభ। ఏకమూర్తిధరో వీరః కుమారః సమపద్యత
ఆ భాగాలు కలిపిన వెంటనే, మానవశ్రేష్ఠుడా, ఒకే రూపంలో ఉన్న వీర కుమారుడు అవతరించాడు.
తతః సా రాక్షసీ రాజన్విస్మయోత్ఫుల్లలోచనా। న శశాక సముద్వోదుం వజ్రసారమయం శిశుమ్
అప్పటికి, రాజా, ఆ రాక్షసికి ఆశ్చర్యంతో కళ్ళు పెద్దవయ్యాయి; వజ్రంలా గట్టి శరీరం ఉన్న ఆ శిశువును ఆమె ఎత్తలేకపోయింది.
బాలస్తామ్రతలం ముష్టిం కృత్వా చాస్యే నిధాయ సః। ప్రాక్రోశదతిసంరబ్ధః సతోయ ఇవ తోయదః
ఆ శిశువు తన రాగిరంగు ముట్టును నోటిలో పెట్టుకుని, ఉప్పెనతో కూడిన మేఘంలా గట్టిగా అరవసాగాడు.
తేన శబ్దేన సమ్భ్రాన్తః సహసాఽన్తః పురే జనః। నిర్జగామ నరవ్యాఘ్ర రాజ్ఞా సహ పరన్తప
ఆ శబ్దం విని నగరంలో ఉన్న ప్రజలు ఒక్కసారిగా భయంతో రాజుతో కలిసి బయటకు పరుగెత్తారు, ఓ శత్రువులను భయపెట్టే మహాపురుషా!
తే చాబలే పరిమ్లానే పయః పూర్ణపయోధరే। నిరాశే పుత్రలాభాయ సహసైవాబ్యగచ్ఛతామ్
ఆ ఇద్దరు స్త్రీలు, అలసటతో, నిరాశతో, పాలు నిండిన వక్షోజాలతో, కుమారుడు కలుగుతాడని ఆశ కోల్పోయి, తడబడుతూ అక్కడికి వచ్చారు.
తే చ దృష్ట్వా తథాభూతే రాజానం చేష్టసంతతిమ్। తం చ బాలం సుబలినం చిన్తయామాస రాక్షసీ
వారు ఆ రాజును అలా బాధలో, అతని వంశాన్ని కష్టంలో, ఆ బలమైన బాలుడిని చూసి, రాక్షసీ ఆలోచనలో పడింది.
నార్హామి విషయే రాజ్ఞో వసన్తీ పుత్రగృద్ధినః। బాలం పుత్రమిమం హన్తుం ధార్మికస్య మహాత్మనః
ధర్మమున్న, గొప్ప మనసున్న, కుమారుని కోరిక కలిగిన రాజు రాజ్యంలో నివసిస్తూ, ఈ చిన్నవాడిని, అతని కుమారుణ్ణి చంపడం నాకు తగదు.
సా తం బాలముపాదాయ మేఘలేఖేన భాస్కరమ్। కృత్వా చ మానుషం రూపమువాచ వసుధాధిపమ్
ఆమె ఆ బాలుడిని ఎత్తుకొని, మేఘరేఖ లా ప్రకాశిస్తూ మానవ రూపం ధరించి, భూమిపతిని ఇలా పలికింది.
బృహద్రథ సుతస్తేఽయం మయా దత్తః ప్రగృహ్యతామ్। తవ పత్నీద్వయే జాతో ద్విజాతివరశాసనాత్। ధాత్రీజనపరిత్యక్తో మయాఽయం పరిరక్షితః
ఇతడు నీ కుమారుడు, బ్రహద్రథునికి పుట్టినవాడు. నీ ఇద్దరు భార్యల ద్వారా, ద్విజుల ఆజ్ఞతో జన్మించాడు. పాలకురియాలు వదిలేసిన తర్వాత నేను ఇతనిని కాపాడాను. ఇప్పుడు నీకు ఇస్తున్నాను.
తతస్తే భరతశ్రేష్ఠ కాశిరాజసుతే శుభే। తం బాలమభిపద్యాశు ప్రస్రవైరభ్యషిఞ్జతామ్
అప్పుడే, ఓ భరతశ్రేష్ఠా, కాశిరాజు కుమార్తెలు ఆ బాలుడిని త్వరగా తీసుకొని, ప్రవాహంతో అభిషేకం చేశారు.
తతః స రాజా సంహృష్టః సర్వం తదుపలభ్య చ। అపృచ్ఛద్ధేమగర్భాభాం రాక్షసీం తామరాక్షసీమ్
తర్వాత ఆ రాజు, అన్నీ తెలుసుకొని, ఆనందంతో, బంగారు గర్భంలా ప్రకాశించే, తామరపువ్వులాంటి కళ్లున్న రాక్షసిని అడిగాడు.
కాత్వం కమలగర్భాభే మమ పుత్రప్రదాయినీ। కామం మా బ్రూహి కల్యాణి దేవతా ప్రతిభాసి మే
నీవెవరు? తామరపువ్వులాంటి కళ్లతో, నాకు కుమారుణ్ణి ఇచ్చిన శుభలక్షణమయినవాడవు. నిజంగా చెప్పు, నీవు దేవతలా కనిపిస్తున్నావు.
జరా నామాస్మి భద్రం తే రాక్షసీ కామరూపిణీ। తవ వేశ్మని రాజేన్ద్ర పూజితా న్యవసం సుఖమ్
నేను 'జరా' అనే పేరు కలిగిన, కావలసిన రూపం ధరించగలిగే రాక్షసిని. ఓ రాజేంద్రా, నీ ఇంట్లో గౌరవంతో సుఖంగా నివసించాను.
గృహే గృహే మనుష్యాణాం నిత్యం తిష్ఠామి రాక్షసీ। గృహదేవీతి నామ్నా వై పురా సృష్టా స్వయంమ్భువా
ప్రతి మనిషి ఇంట్లో నేను రాక్షసిగా ఎప్పుడూ ఉంటాను. పురాణకాలంలో స్వయంభువుడు నన్ను 'గృహదేవి' అనే పేరుతో సృష్టించాడు.
దానవానాం వినాశాయ స్థాపితా దివ్యరూపిణీ। యో మాం భక్త్యా లిఖేత్కుడ్యే సపుత్రాం యౌవనాన్వితామ్
దానవులను నాశనం చేయడానికి దివ్యరూపంతో నేను ఏర్పడాను. ఎవరు నన్ను కుమారునితో, యవ్వనంతో గోడపై భక్తితో చిత్రిస్తారో,
గృహే తస్య భవేద్వృద్ధిరన్యథా క్షయమాప్నుయాత్। త్వద్గృహే తిష్ఠమానాఽహం పూజితాఽహం సదా విభో
వారి ఇంట్లో ఎప్పుడూ అభివృద్ధి ఉంటుంది. లేకపోతే క్షయం కలుగుతుంది. నీ ఇంట్లో నేను ఎప్పుడూ గౌరవంతో ఉండాను, ఓ ప్రభూ!
లిఖితా చైవ కుడ్యేషు పుత్రైర్బహుభిరావృతా। గన్ధపుష్పైస్తథా ధూపైర్భక్ష్యభోజ్యైః సుపూజితా
నేను గోడలపై కుమారులతో కలిసి చిత్రించబడి, సువాసన పువ్వులు, ధూపం, తినుబండారాలతో పూజింపబడాను.