ధర్మచక్రం తథా చాపి నిత్యమాస్తే యుధిష్ఠిర। అదితిర్దితిర్దనుశ్చైవ సురసా వినతా ఇరా
ధర్మచక్రం కూడా ఎప్పటికీ అక్కడే ఉంటుంది, యుధిష్ఠిరా. అదితి, దితి, దను, సురసా, వినతా, ఇరా — వీరందరూ అక్కడే ఉన్నారు.
కాలికా సురభీ దేవీ సరమా చాథ గౌతమీ
కాలికా, సురభి దేవి, సరమా, గౌతమీ కూడా అక్కడే ఉన్నారు.
ప్రభా కద్రూశ్చ వై దేవ్యౌ దేవతానాం చ మాతరః। రుద్రాణీ శ్రీశ్చ లక్ష్మీశ్చ భద్రా షష్ఠీ తథాఽపరా
ప్రభా, కద్రూ అనే ఇద్దరు దేవతలు, దేవతల తల్లులు; రుద్రాణి, శ్రీ, లక్ష్మి, భద్రా, ఇంకొకరు షష్టీ అనే వారు కూడా అక్కడే ఉన్నారు.
పృథివీ గాం గతా దేవీ హ్రీః స్వాహా కీర్తిరేవ చ। సురా దేవీ శచీ చైవ తథా పుష్టిరరున్ధతీ
గోవుగా మారిన భూమిదేవి, లజ్జ, స్వాహా, కీర్తి, సురా, శచీదేవి, పుష్టి, అరుంధతి కూడా అక్కడే ఉన్నారు.
సంవృత్తిరాశా నియతిః సృష్టిర్దేవీ రతిస్తథా। ఏతాశ్చాన్యాశ్చవై దేవ్య ఉపతస్థుః ప్రజాపతిమ్
సంవృత్తి, ఆశ, నియతి, సృష్టి, రతి దేవి — వీరితో పాటు మరికొన్ని దేవతలు కూడా నిజంగా ప్రజాపతిని సేవించడానికి అక్కడికి వచ్చారు.
ఆదిత్యా వసవో రుద్రా మరుతశ్చాస్వినావపి। విశ్వేదేవాశ్చ సాధ్యాశ్చ పితరశ్చ మనోజవాః
ఆదిత్యులు, వసువులు, రుద్రులు, మరుతులు, అశ్వినులు, విశ్వదేవులు, సాధ్యులు, వేగంగా సంచరించే పితృదేవతలు — వీరందరూ అక్కడే ఉన్నారు.
పితృణాం చ గణాన్విద్ధి సప్తైవ పురుషర్షభ। మూర్తిమన్తో వై చత్వారస్త్రయశ్చాపి శరీరిణః
ఓ పురుషోత్తమా, పితృదేవతలు ఏడు వర్గాలుగా ఉన్నారని తెలుసుకో. అందులో నలుగురు రూపంతో ఉండేవారు, ముగ్గురు శరీరంతో ఉండేవారు.
వైరాజశ్చ మహాభాగా అగ్నిష్వాత్తాశ్చ భారత। గార్హపత్యా నాకచరాః పితరో లోకవిశ్రుతాః
ఓ భారతా, వైరాజులు, అగ్నిష్వాత్తులు, గార్హపత్యులు, నాకచారులు — వీరే లోకాల్లో ప్రసిద్ధి చెందిన పితృదేవతలు.
సోమపా ఏకశృఙ్గాశ్చ చతుర్వేదాః కలాస్తథా। ఏతే చతుర్షు వర్ణేషు పూజ్యన్తే పితరో నృప
సోమపులు, ఏకశృంగులు, చతుర్వేదులు, కలలు — వీరు నాలుగు వర్ణాల్లో పూజింపబడే పితృదేవతలు, ఓ రాజా.
ఏతైరాప్యాయితైః పుర్వం సోమశ్చాప్యాయ్యతే పునః। త ఏతే పితరః సర్వే ప్రజాపతిముపస్థితాః
వీరి ద్వారా సోముడు ముందుగా పుష్టిగా అయ్యాడు, మళ్లీ కూడా పుష్టిగా అవుతున్నాడు. ఈ పితృదేవతలందరూ ప్రజాపతిని చేరుకున్నారు.
ఉపాసతే చ సంహృష్టా బ్రహ్మాణమమితౌజసమ్। రాక్షసాశ్చ పిశాచాశ్చ దానవా గుహ్యకాస్తథా
వారు ఆనందంతో అపారశక్తి కలిగిన బ్రహ్మను పూజిస్తారు. రాక్షసులు, పిశాచులు, దానవులు, గుహ్యకులు కూడా అలాగే పూజిస్తారు.
నాగాః సుపర్ణాః పశవః పితామహముపాసతే। స్థావరా జఙ్గమాశ్చైవ మహాభూతాస్తథాఽపరే
నాగులు, సుపర్ణులు, జంతువులు, పితామహుడిని పూజిస్తారు. స్థావరాలు, జంగమాలు, ఇతర మహాభూతాలు కూడా పూజిస్తారు.
పురన్దరశ్చ దేవేన్ద్రో వరుణో ధనదో యమః। మహాదేవః సహోమోఽత్ర సదా గచ్ఛతి సర్వశః
పురందరుడు, దేవేంద్రుడు, వరుణుడు, ధనదుడు, యముడు, మహాదేవుడు హోమంతో కలిసి ఎల్లప్పుడూ అక్కడికి వెళ్తారు.
మహాసేనశ్చ రాజేన్ద్ర సదోపాస్తే పితామహమ్। దేవో నారాయణస్తస్యాం తథా దేవర్షయశ్చ యే
ఓ రాజేంద్రా, మహాసేనుడు ఎల్లప్పుడూ అక్కడ పితామహుడిని పూజిస్తాడు. అలాగే నారాయణుడు, దేవర్షులు కూడా పూజిస్తారు.
ఋషయో వాలఖిల్యాశ్చ యోనిజాయోనిజాస్తథా। యచ్చ కిఞ్చిత్రిలోకేఽస్మిన్దృశ్యతే స్థాణు జఙ్గమమ్। సర్వం తస్యాం మయా దృష్టమితి విద్ధి నరాధిప
వాలఖిల్య ఋషులు, గర్భంలో పుట్టినవారు, గర్భం లేకుండా పుట్టినవారు, ఈ మూడు లోకాలలో కనపడే స్థావర, జంగమమయిన అన్నింటిని నేను అక్కడ చూశాను, ఓ నరాధిపా, ఇదీ తెలుసుకో.
అష్టాశీతిసహస్రాణి ఋషీణామూర్ధ్వరేతసామ్। ప్రజావతాం చ పఞ్చాశదృషీణామపి పాణ్డవ
ఎనభై ఎనిమిది వేల మంది ఊర్ధ్వరేతస్వులు ఉన్నారు. పిల్లలు కలిగిన యాభై మంది ఋషులు కూడా ఉన్నారు, ఓ పాండవ.
తే స్మ తత్ర యథాకామం దృష్ట్వా సర్వే దివౌకసః। ప్రణమ్య శిరసా తస్మై సర్వే యాన్తి యథాగమమ్
అక్కడ ఉన్న దేవతలు, వారిని తమ ఇష్టానుసారం చూసి, అందరూ తలవంచి నమస్కరించి, తగిన విధంగా వెళ్లిపోతారు.
అతిథీనాగతాన్దేవాన్దైత్యాన్నాగాంస్తథా ద్విజాన్। యక్షాన్ముపర్ణాన్కాలేయాన్గన్ధర్వాప్సరసస్తథా
అతిథులుగా వచ్చిన దేవతలు, దైత్యులు, నాగులు, ద్విజులు, యక్షులు, సుపర్ణులు, కాలేయులు, గంధర్వులు, అప్సరసలు —
మహాభాగానమితధీర్బ్రహ్మా లోకపితామహః। దయావాన్సర్వభూతేషు యథార్హం ప్రతిపద్యతే
వీరు మహాభాగులు, స్థిరమైన మనస్సు కలవారు. లోకాల పితామహుడైన బ్రహ్మ, సమస్త భూతాలపై దయతో, వారికి తగిన విధంగా వరాలు ఇస్తాడు.
ప్రతిగృహ్య తు విశ్వాత్మా స్వయం స్వయమ్భూరమితద్యుతిః। సాన్త్వమానార్థసమ్భోగైర్యునక్తి మనుజాధిప
వారిని స్వీకరించిన అనంతవిభూతి, స్వయంభూ స్వయంగా, మృదువైన మాటలు, దానాలు, భోగాలతో వారిని సంతృప్తిపరచుతాడు, ఓ రాజా.
తథా తైరుపయాతైశ్చ ప్రతియద్భిశ్చ భారత। ఆకులా సా సభాతాత భవతి స్మ సుఖప్రదా
అక్కడికి వచ్చినవారు, వెళ్ళే వారు కలసి, ఆ సభా ప్రాంగణం జనంతో నిండిపోతుంది, ఓ భారతా, అది సుఖాన్ని ప్రసాదిస్తుంది, తండ్రీ.
సర్వతేజోమయీ దివ్యా బ్రహ్మర్షిగణసేవితా। బ్రాహయా శ్రియా దీప్యమానా శుశుభే విగతక్లమా
ఆ దివ్యసభా, సమస్త తేజస్సుతో పరిపూర్ణంగా, బ్రహ్మర్షుల సమూహంతో సేవింపబడుతూ, మహా ఐశ్వర్యంతో ప్రకాశిస్తూ, అలసట లేకుండా మెరిసిపోతుంది.
సా సభా తాదృశీ దృష్టా మయా లోకేషు దుర్లభా। సభేయం రాజశార్దూల మనుష్యేషు యథా తవ
అలాంటి సభను నేను చూశాను, అది లోకాలలో కూడా అరుదైనది. ఓ రాజశార్దూలా, మానవుల్లో నీ సభ కూడా అలాంటిదే.
ఏతా మయా దృష్టపూర్వాః సభా దేవేషు భారత। సభేయం మానుషే లోకే సర్వశ్రేష్ఠతమా తవ
ఓ భారతా, ఇలాంటి సభలను నేను దేవతలలో ముందే చూశాను. కానీ మానవ లోకంలో నీ సభే అత్యుత్తమమైనది.
ప్రాయశో రాజలోకస్తే కథితో వదతాం వర। వైవస్వతసభాయాం తు యథా వదసి మే ప్రభో
మాటలలో శ్రేష్ఠుడవైన ప్రభూ, నీవు వైవస్వతుని సభలో రాజసభ్యులను ఎలా ఉన్నారో చాలావరకు వివరించావు. ఇప్పుడు నీవు తెలిసిన విధంగా నాకు చెప్పు.
వరుణస్య సభాయాం తు నాగాస్తే కథితా విభో। దైత్యేన్ద్రాశ్చాపి భూయిష్ఠాః సరితః సాగరాస్తథా
వరుణుని సభలో, మహోన్నతుడా, నీవు నాగులను, గొప్ప దైత్యాధిపతులను, నదులను, సముద్రాలను వివరించావు.
తథా ధనపతేర్యక్షా గుహ్యకా రాక్షసాస్తథా। గన్ధర్వాప్సరసశ్చైవ భగవాంశ్చ వృషధ్వజః
అలాగే, ధనపతికి సంబంధించిన సభలో, యక్షులు, గుహ్యకులు, రాక్షసులు, గంధర్వులు, అప్సరసలు, అలాగే వృషధ్వజుడైన భగవంతుడిని కూడా వివరించావు.
పితామహసభాయాం తు కథితాస్తే మహర్షభః। సర్వే దేవనికాయాశ్చ సర్వశాస్త్రాణి వైవ హ
పితామహుని సభలో, మహర్షీ, నీవు అందరు దేవతా వర్గాలను, అన్ని శాస్త్రాలను వివరించావు.
శక్రస్య తు సభాయాం తు దేవాః సఙ్కీర్తితా మునే। ఉద్దేశతశ్చ గన్ధర్వా వివిధాశ్చ మహర్షయః
శక్రుని సభలో, మునీశ్వరా, నీవు దేవతలను, సంక్షిప్తంగా గంధర్వులను, వివిధ మహర్షులను వివరించావు.
ఏక ఏవ తు రాజర్షిర్హరిశ్చన్ద్రో మహామునే। కథితస్తే సభాయాం వై దేవేన్ద్రస్య మహాత్మనః
అయితే, మహాత్ముడైన ఇంద్రుని సభలో, నీవు హరిశ్చంద్రుడనే ఒకే ఒక్క రాజర్షిని మాత్రమే వివరించావు.