గోదావరీ కృష్ణవేణీ కావేరీ చ సరిద్వరా। కిమ్పునా చ విశల్యా చ తథా వైతరణీ నదీ
గోదావరి, కృష్ణవేణి, కావేరి అనే ఉత్తమ నదులు, కింపునా, విశల్యా, అలాగే వైతరణి నది కూడా ఉన్నాయి.
తృతీయా జ్యేష్ఠిలా చైవ శోణశ్చాపి మహానదః। చర్మణ్వతీ తథా చైవ పర్ణాశా చ మహానదీ
తృతీయా, జ్యేష్ఠిలా, మహానదిగా ప్రసిద్ధమైన షోణా, చర్మణ్వతి, అలాగే మహానదిగా పేరుగాంచిన పర్ణాశా కూడా ఉన్నాయి.
సరయూర్వారవత్యాఽథ లాఙ్గలీ చ సరిద్వరా। కరతోయా తథాఽఽత్రేయీ లౌహిత్యశ్చ మహానదః
సరయూ, వారవతి, లాంగలి అనే ఉత్తమ నది, కరటోయా, ఆత్రేయి, అలాగే మహానదిగా ప్రసిద్ధమైన లౌహిత్య కూడా ఉన్నాయి.
లఙ్ఘతీ గోమతీ చైవ సన్ధ్యా త్రిస్రోతసీ తథా। ఏతాశ్చన్యాశ్చ రాజేన్ద్ర సుతీర్థా లోకవిశ్రుతాః
లంఘతి, గోమతి, సంధ్యా, త్రిస్రోతసి, ఇంకా రాజేంద్రా! ఇతర ప్రసిద్ధ తీర్థాలు కలిగిన నదులు కూడా ఉన్నాయి.
సరితః సర్వతశ్చాన్యాస్తీర్థాని చ సరాంసి చ। కూపాశ్చ సప్రస్రవణా దేహవన్తో యుధిష్ఠిర
ఇంకా అన్ని ప్రాంతాల్లోని ఇతర నదులు, తీర్థాలు, సరస్సులు, ఊటలు, ప్రవాహాలతో కూడిన కూపాలు, ఇవన్నీ స్వరూపంతో ఉన్నాయ్, యుదిష్ఠిరా!
పల్వలాని తటాకాని దేహవన్త్యథ భారత। దిశస్తథా మహీ చైవ తథా సర్వే మహీధరాః
పల్వళాలు, చెరువులు కూడా స్వరూపంతో ఉన్నాయి, ఓ భారతా! అలాగే దిక్కులు, భూమి, అన్ని మహాపర్వతాలు కూడా ఉన్నాయి.
ఉపాసతే మహాత్మానం సర్వే జలచరాస్తథా। గీతవాదిత్రవన్తశ్చ గన్ధర్వాప్సరసాం గణాః
అక్కడ సముద్రజీవులు అందరూ ఆ మహాత్ముడైన వరుణుని భక్తిగా పూజిస్తారు. అలాగే గంధర్వులు, అప్సరసలు తమ పాటలు, వాద్యాలతో ఆనందంగా సేవచేస్తారు.
స్తువన్తో వరుణం తస్యాం సర్వ ఏవ సమాసతే। మహీధరా రత్నవన్తో రసా యే చ ప్రతిష్ఠితాః
అక్కడ అందరూ వరుణుని స్తుతిస్తూ చేరుకుంటారు. రత్నాలతో అలంకరించిన పర్వతాలు, రసా నదిలో స్థిరంగా ఉన్నవారు కూడా అక్కడికి వస్తారు.
కథయన్తః సుమధురాః కథాస్తత్ర సమాసతే। వారుణశ్చ తథా మన్త్రీ సునాభః పర్యుపాసతే
అక్కడ వారు మధురమైన కథలు చెప్పుకుంటూ సమూహంగా ఉంటారు. అలాగే వరుణుని మంత్రి అయిన సునాభుడు కూడా ఆయన సేవలో ఉంటాడు.
పుత్రపౌత్రైః పరివృతో గోనామ్నా పుష్కరేణ చ। సర్వే విగ్రహవన్తస్తే తమీశ్వరముపాసతే
అతడు తన కుమారులు, మనవలు, పుష్కరుడు, గోవుల పేరుతో ఉన్నవారు చుట్టూ ఉండగా, అందరూ రూపంతో ఉన్న వారు ఆ ప్రభువును పూజిస్తారు.
ఏషా మయా సమ్పతతా వారుణీ భరతర్షభ। దృష్టపూర్వా సభా రమ్యా కుబేరస్య సభాం శృణు
భరత వంశశ్రేష్ఠా! నేను ప్రయాణంలో చూసిన ఈ వరుణుని అందమైన సభను నీకు వివరించాను. ఇప్పుడు కుబేరుని సభ గురించి విను.
సభా వైశ్రవణీ రాజఞ్శతయోజనమాయతా। విస్తీర్ణా సప్తతిశ్చైవ యోజనాని సితప్రభా
ఓ రాజా! వైశ్రవణుని సభ వంద యోజనాల పొడవు, డబ్బై యోజనాల వెడల్పుతో తెల్ల వెలుగుతో మెరిసిపోతుంది.
తపసా నిర్జితా రాజన్స్వయం వైశ్రవణేన సా। శశిప్రభా ప్రావరణా కైలాసశిఖరోపమా
ఆ సభను వైశ్రవణుడు తపస్సుతో స్వయంగా సంపాదించాడు. ఆ సభపై కవచం చంద్రుడిలా ప్రకాశిస్తుంది. అది కైలాస పర్వత శిఖరాన్ని పోలి ఉంటుంది.
గుహ్యకైరుహ్యమానా సా ఖే విషక్తేవ శోభతే। దివ్యా హేమమయైరుచ్చైః ప్రాసాదైరుపశోభితా
ఆ సభను గుహ్యకులు మోస్తూ ఆకాశంలో తేలియాడుతున్నట్టు కనిపిస్తుంది. ఆ సభ దివ్యమైన బంగారు ప్రాసాదాలతో అలంకరించబడి ఉంది.
మహారత్నవతీ చిత్రా దివ్యగన్ధా మనోరమా। సితాభ్రశిఖరాకారా ప్లవమానేవ దృశ్యతే
ఆ సభ గొప్ప రత్నాలతో అలంకరించబడి, అద్భుతంగా, దివ్య సుగంధాలతో పరిమళించి, అందంగా, తెల్ల మేఘపు శిఖరంలా ఆకారంలో తేలియాడుతున్నట్టు కనిపిస్తుంది.
దివ్యా హేమమయై రఙ్గైర్విద్యుద్భిరివ చిత్రితా। తస్యాం వైశ్రవణో రాజా విచిత్రాభరణామ్బరః
ఆ సభ బంగారు రంగులతో మెరిసిపోతూ మెరుపులా ప్రకాశిస్తుంది. అందులో వైశ్రవణుడు రాజు, విభిన్నమైన ఆభరణాలు, వస్త్రాలతో అలంకరించి కూర్చున్నాడు.
స్త్రీసహస్రైర్వృతః శ్రీమానాస్తే జ్వలితకుణ్డలః। `సహ పత్న్యా మహారాజ ఋద్ధ్యా సహ విరాజతే
ఆయన వెయ్యి మంది స్త్రీలతో చుట్టూ ఉండి, కాంతివంతమైన కుండలాలు ధరించి, తన భార్యతో కలిసి, మహారాజా! ఐశ్వర్యంతో ప్రకాశిస్తూ కూర్చున్నాడు.
సర్వాభరణభూషిణ్యా వపుష్మత్యా ధనేశ్వరః'। దివాకరనిభే పుణ్యే దివ్యాస్తరణసంవృతే। దివ్యపాదోపధానే చ నిషణ్ణః పరమాసనే
ధనాధిపతి అన్ని ఆభరణాలతో అలంకరించబడి, కాంతిమంతమైన రూపంతో, సూర్యుడిలా ప్రకాశిస్తూ, దివ్య పరుపులు, దివ్య తలపాగాలతో పరుచబడిన పరమాసనంపై కూర్చున్నాడు.
మన్దారాణాముదారాణాం వనాని పరిలోడయన్। సౌగన్ధీకవనానాం చ గన్ధం గన్ధవహో వహన్
అతడు మందార వృక్షాల అద్భుత వనాల్లో సంచరిస్తూ, సౌగంధిక వనాల పరిమళాన్ని తనతో తీసుకెళ్తాడు.
నలిన్యాశ్చాలకాఖ్యాయా నన్దనస్య వనస్య చ। శీతో హృదయసంహ్లాదీ వాయుస్తముపసేవతే
అలక అనే కమల సరస్సు, నందన వనం నుండి వచ్చే చల్లని, హృదయానికి ఆనందాన్ని కలిగించే గాలి ఆయనకు సేవ చేస్తుంది.
తత్ర దేవాః సగన్ధర్వా గణైరప్సరసాం వృతాః। దివ్యతానైర్మహారాజ గాయన్తిస్మ సభాగతాః
అక్కడ దేవతలు, గంధర్వులు, అప్సరసల సమూహాలతో కలిసి, దివ్య వాద్యాలతో సభలో పాటలు పాడుతూ ఆనందంగా ఉన్నారు.
మిశ్రకేశీ చ రమ్భా చ చిత్రసేనా శుచిస్మితా। చారునేత్రా ఘృతాచీ చ మేనకా పుఞ్జికస్థలా
మిశ్రకేశి, రంభ, శుచిస్మిత అయిన చిత్రసేన, చారునేత్ర, ఘృతాచీ, మేనక, పుంజికస్థలా,
విశ్వాచీ సహజన్యా చ ప్రమ్లోచా ఉర్వశీ
విశ్వాచీ, సహజన్య, ప్రమ్లోచ, ఊర్వశి,
వర్గా చ సౌరభేయీ చ సమీచీ బుద్బుదా లతా। ఏతాః సహస్రశశ్చాన్యా నృత్తగీతవిశారదాః
వర్గా, సౌరభేయి, సమీచి, బుడ్బుడా, లతా — వీరితో పాటు వేలాది మంది నృత్యగీతాల్లో నిపుణులైన అప్సరసలు ఉన్నారు.
ఉపతిష్ఠన్తి ధనదం గన్ధర్వాప్సరసాం గణాః। అనిశం దివ్యవాదిత్రైర్నృత్తగీతైశ్చ స సభా
అక్కడ ధనదుడు ఉన్న సభలో గంధర్వులు, అప్సరసలు ఎప్పుడూ ఆయన సేవలో ఉంటారు. వారు దివ్యమైన వాద్యాలతో, నృత్యాలతో, పాటలతో ఆ సభను అలంకరిస్తారు.
అశూన్యా రుచిరా భాతి గన్ధర్వాప్సరసాం గణైః। కిన్నరా నామ గన్ధర్వా నరా నామ తథాఽపరే
ఆ సభ ఎప్పుడూ అందంగా, గంధర్వులు, అప్సరసలతో నిండుగా ఉంటుంది. గంధర్వుల్లో కొందరిని కిన్నరులు అంటారు, మరికొందరిని నరులు అంటారు.
మాణిభద్రోఽథ ధనదః శ్వేతభద్రశ్చ గుహ్యకః। కశేరకో గణ్డకణ్డూః ప్రద్యోతశ్చ మహాబలః
మాణిభద్రుడు, ధనదుడు, శ్వేతభద్రుడు అనే గుహ్యకుడు, కశేరకుడు, గండకండూ, మహాబలుడు అయిన ప్రద్యోతుడు అక్కడ ఉన్నారు.
కుస్తమ్బరుః పిశాచశ్చ గజకర్ణో విశాలకః। వరాహకర్ణస్తామ్రౌష్ఠః ఫలకక్షః ఫలోదకః
కుస్తంబరుడు, పిశాచుడు, గజకర్ణుడు, విశాలకుడు, వరాహకర్ణుడు, తామ్రోష్ఠుడు, ఫలకక్షుడు, ఫలోదకుడు కూడా అక్కడ ఉన్నారు.
హంసచూడః శఇఖావర్తో హేమనేత్రో విభీషణః। పుష్పాననః పిఙ్గలకః శోణితోదః ప్రవాలకః
హంసచూడుడు, శైఖావర్తుడు, హేమనేత్రుడు, విభీషణుడు, పుష్పాననుడు, పింగలకుడు, శోణితోదుడు, ప్రవాలకుడు అక్కడ ఉన్నారు.
వృక్షవాస్యనికేతశ్చ చీరవాసాశ్చ భారత। ఏతే చాన్యే చ బహవో యక్షాః శతసహస్రశః
భారతా! చెట్లలో నివసించే వారు, చెక్కబట్టలు ధరించే వారు, ఇంకా అనేకమంది యక్షులు — వందలాది, వేలాది సంఖ్యలో అక్కడ ఉన్నారు.