వాసుకిప్రముఖాశ్చైవ సర్వే ప్రాఞ్జలయః స్థితాః। అనుజ్ఞాతాశ్చ శేషేణ యథార్హముపవిశ్య చ
వాసుకి మొదలైన అన్ని నాగులు చేతులు జోడించి నిలబడి, శేషుని అనుమతితో తగినట్లు కూర్చున్నారు.
ఏతే చాన్యే చ బహవః సర్పాస్తస్యాం యుధిష్ఠిర। `వైనతేయశ్చ గరుడో యే చాస్య పరిచారిణః'। ఉపాసతే మహాత్మానం వరుణం విగతక్లమాః
ఈ నాగులు మాత్రమే కాదు, ఇంకా అనేక మంది నాగులు, వినతా కుమారుడు గరుడుడు, అతని సేవకులు కూడా శ్రమ లేకుండా ఉన్న మహాత్ముడైన వరుణుని పూజిస్తున్నారు.
బలిర్వైరోచనో రాజా నరకః పృథివీఞ్జయః। సంహ్రాదో విప్రచిత్తిశ్చ కాలఖఞ్జాశ్చ దానవాః
వైరోచనుడు బలిచక్రవర్తి, భూమిని జయించిన నరకుడు, సంహ్రాదుడు, విప్రచిత్తి, కాలఖంజ అనే దానవులు అక్కడ ఉన్నారు.
సుహనుర్దుర్ముఖః శఙ్ఖః సుమనాః సుమతిస్తతః। ఘటోదరో మహాపార్శ్వః క్రథనః పిఠరస్తథా
సుహనురు, దుర్ముఖుడు, శంఖుడు, సుమనస్సు, సుమతి, ఘటోదరుడు, మహాపార్శ్వుడు, క్రథనుడు, పిఠరుడు కూడా ఉన్నారు.
విశ్వరూపః స్వరూపశ్చ విరూపోఽథ మహాశిరాః। దశగ్రీవశ్చ వాలీ చ మేఘవాసా దశావరః
విశ్వరూపుడు, స్వరూపుడు, విరూపుడు, మహాశిరస్సు, దశగ్రీవుడు, వాలీ, మేఘవాసుడు, దశావరుడు కూడా ఉన్నారు.
టిట్టిభో విటభూతశ్చ సంహ్రాదశ్చేన్ద్రతాపనః। దైత్యదానవసఙ్ఘాశ్చ సర్వే రుచిరకుణ్డలాః
టిట్టిభుడు, విటభూతుడు, సంహ్రాదుడు, ఇంద్రతాపనుడు, అందరూ మెరిసే కుండలాలతో అలంకరించబడి ఉన్న దైత్య, దానవ గణాలు అక్కడ ఉన్నారు.
స్రగ్విణో మౌలినశ్చైవ తథా దివ్యపరిచ్ఛదాః। సర్వే లబ్ధవరాః శూరాః సర్వే విగతమృత్యవః
వారు అందరూ పుష్పమాలలు, మకుటాలు ధరించి, దివ్య ఆభరణాలతో అలంకరించబడి, వరాలు పొంది, వీరులు, మరణాన్ని జయించినవారు.
తే తస్యాం వరుణం దేవం ధర్మపాశధరం సదా। ఉపాసతే మహాత్మానం సర్వే సుచరితవ్రతాః
వారు అందరూ మంచి వ్రతాలు పాటిస్తూ, ధర్మపాశాన్ని ధరించిన దేవుడైన మహాత్ముడైన వరుణుని ఎల్లప్పుడూ పూజిస్తున్నారు.
తథా సముద్రాశ్చత్వారో నదీ భాగీరథీ చ సా। కాలిన్దీ విదిశా వేణా నర్దమా వేగవాహినీ
అలాగే, నాలుగు సముద్రాలు, భాగీరథి నది, కాలిందీ, విదిశా, వేణా, నర్దమా, వేగవాహినీ నదులు కూడా ఉన్నాయ్.
విపాశా చ శతద్రుశ్చ చన్ద్రభాగా సరస్వతీ। ఇరావతీ వితస్తా చ సిన్ధుర్దేవనదీ తథా
విపాశా, శతద్రు, చంద్రభాగా, సరస్వతి, ఇరావతి, వితస్తా, దేవనదిగా ప్రసిద్ధమైన సింధు కూడా ఉన్నాయి.
గోదావరీ కృష్ణవేణీ కావేరీ చ సరిద్వరా। కిమ్పునా చ విశల్యా చ తథా వైతరణీ నదీ
గోదావరి, కృష్ణవేణి, కావేరి అనే ఉత్తమ నదులు, కింపునా, విశల్యా, అలాగే వైతరణి నది కూడా ఉన్నాయి.
తృతీయా జ్యేష్ఠిలా చైవ శోణశ్చాపి మహానదః। చర్మణ్వతీ తథా చైవ పర్ణాశా చ మహానదీ
తృతీయా, జ్యేష్ఠిలా, మహానదిగా ప్రసిద్ధమైన షోణా, చర్మణ్వతి, అలాగే మహానదిగా పేరుగాంచిన పర్ణాశా కూడా ఉన్నాయి.
సరయూర్వారవత్యాఽథ లాఙ్గలీ చ సరిద్వరా। కరతోయా తథాఽఽత్రేయీ లౌహిత్యశ్చ మహానదః
సరయూ, వారవతి, లాంగలి అనే ఉత్తమ నది, కరటోయా, ఆత్రేయి, అలాగే మహానదిగా ప్రసిద్ధమైన లౌహిత్య కూడా ఉన్నాయి.
లఙ్ఘతీ గోమతీ చైవ సన్ధ్యా త్రిస్రోతసీ తథా। ఏతాశ్చన్యాశ్చ రాజేన్ద్ర సుతీర్థా లోకవిశ్రుతాః
లంఘతి, గోమతి, సంధ్యా, త్రిస్రోతసి, ఇంకా రాజేంద్రా! ఇతర ప్రసిద్ధ తీర్థాలు కలిగిన నదులు కూడా ఉన్నాయి.
సరితః సర్వతశ్చాన్యాస్తీర్థాని చ సరాంసి చ। కూపాశ్చ సప్రస్రవణా దేహవన్తో యుధిష్ఠిర
ఇంకా అన్ని ప్రాంతాల్లోని ఇతర నదులు, తీర్థాలు, సరస్సులు, ఊటలు, ప్రవాహాలతో కూడిన కూపాలు, ఇవన్నీ స్వరూపంతో ఉన్నాయ్, యుదిష్ఠిరా!
పల్వలాని తటాకాని దేహవన్త్యథ భారత। దిశస్తథా మహీ చైవ తథా సర్వే మహీధరాః
పల్వళాలు, చెరువులు కూడా స్వరూపంతో ఉన్నాయి, ఓ భారతా! అలాగే దిక్కులు, భూమి, అన్ని మహాపర్వతాలు కూడా ఉన్నాయి.
ఉపాసతే మహాత్మానం సర్వే జలచరాస్తథా। గీతవాదిత్రవన్తశ్చ గన్ధర్వాప్సరసాం గణాః
అక్కడ సముద్రజీవులు అందరూ ఆ మహాత్ముడైన వరుణుని భక్తిగా పూజిస్తారు. అలాగే గంధర్వులు, అప్సరసలు తమ పాటలు, వాద్యాలతో ఆనందంగా సేవచేస్తారు.
స్తువన్తో వరుణం తస్యాం సర్వ ఏవ సమాసతే। మహీధరా రత్నవన్తో రసా యే చ ప్రతిష్ఠితాః
అక్కడ అందరూ వరుణుని స్తుతిస్తూ చేరుకుంటారు. రత్నాలతో అలంకరించిన పర్వతాలు, రసా నదిలో స్థిరంగా ఉన్నవారు కూడా అక్కడికి వస్తారు.
కథయన్తః సుమధురాః కథాస్తత్ర సమాసతే। వారుణశ్చ తథా మన్త్రీ సునాభః పర్యుపాసతే
అక్కడ వారు మధురమైన కథలు చెప్పుకుంటూ సమూహంగా ఉంటారు. అలాగే వరుణుని మంత్రి అయిన సునాభుడు కూడా ఆయన సేవలో ఉంటాడు.
పుత్రపౌత్రైః పరివృతో గోనామ్నా పుష్కరేణ చ। సర్వే విగ్రహవన్తస్తే తమీశ్వరముపాసతే
అతడు తన కుమారులు, మనవలు, పుష్కరుడు, గోవుల పేరుతో ఉన్నవారు చుట్టూ ఉండగా, అందరూ రూపంతో ఉన్న వారు ఆ ప్రభువును పూజిస్తారు.
ఏషా మయా సమ్పతతా వారుణీ భరతర్షభ। దృష్టపూర్వా సభా రమ్యా కుబేరస్య సభాం శృణు
భరత వంశశ్రేష్ఠా! నేను ప్రయాణంలో చూసిన ఈ వరుణుని అందమైన సభను నీకు వివరించాను. ఇప్పుడు కుబేరుని సభ గురించి విను.
సభా వైశ్రవణీ రాజఞ్శతయోజనమాయతా। విస్తీర్ణా సప్తతిశ్చైవ యోజనాని సితప్రభా
ఓ రాజా! వైశ్రవణుని సభ వంద యోజనాల పొడవు, డబ్బై యోజనాల వెడల్పుతో తెల్ల వెలుగుతో మెరిసిపోతుంది.
తపసా నిర్జితా రాజన్స్వయం వైశ్రవణేన సా। శశిప్రభా ప్రావరణా కైలాసశిఖరోపమా
ఆ సభను వైశ్రవణుడు తపస్సుతో స్వయంగా సంపాదించాడు. ఆ సభపై కవచం చంద్రుడిలా ప్రకాశిస్తుంది. అది కైలాస పర్వత శిఖరాన్ని పోలి ఉంటుంది.
గుహ్యకైరుహ్యమానా సా ఖే విషక్తేవ శోభతే। దివ్యా హేమమయైరుచ్చైః ప్రాసాదైరుపశోభితా
ఆ సభను గుహ్యకులు మోస్తూ ఆకాశంలో తేలియాడుతున్నట్టు కనిపిస్తుంది. ఆ సభ దివ్యమైన బంగారు ప్రాసాదాలతో అలంకరించబడి ఉంది.
మహారత్నవతీ చిత్రా దివ్యగన్ధా మనోరమా। సితాభ్రశిఖరాకారా ప్లవమానేవ దృశ్యతే
ఆ సభ గొప్ప రత్నాలతో అలంకరించబడి, అద్భుతంగా, దివ్య సుగంధాలతో పరిమళించి, అందంగా, తెల్ల మేఘపు శిఖరంలా ఆకారంలో తేలియాడుతున్నట్టు కనిపిస్తుంది.
దివ్యా హేమమయై రఙ్గైర్విద్యుద్భిరివ చిత్రితా। తస్యాం వైశ్రవణో రాజా విచిత్రాభరణామ్బరః
ఆ సభ బంగారు రంగులతో మెరిసిపోతూ మెరుపులా ప్రకాశిస్తుంది. అందులో వైశ్రవణుడు రాజు, విభిన్నమైన ఆభరణాలు, వస్త్రాలతో అలంకరించి కూర్చున్నాడు.
స్త్రీసహస్రైర్వృతః శ్రీమానాస్తే జ్వలితకుణ్డలః। `సహ పత్న్యా మహారాజ ఋద్ధ్యా సహ విరాజతే
ఆయన వెయ్యి మంది స్త్రీలతో చుట్టూ ఉండి, కాంతివంతమైన కుండలాలు ధరించి, తన భార్యతో కలిసి, మహారాజా! ఐశ్వర్యంతో ప్రకాశిస్తూ కూర్చున్నాడు.
సర్వాభరణభూషిణ్యా వపుష్మత్యా ధనేశ్వరః'। దివాకరనిభే పుణ్యే దివ్యాస్తరణసంవృతే। దివ్యపాదోపధానే చ నిషణ్ణః పరమాసనే
ధనాధిపతి అన్ని ఆభరణాలతో అలంకరించబడి, కాంతిమంతమైన రూపంతో, సూర్యుడిలా ప్రకాశిస్తూ, దివ్య పరుపులు, దివ్య తలపాగాలతో పరుచబడిన పరమాసనంపై కూర్చున్నాడు.
మన్దారాణాముదారాణాం వనాని పరిలోడయన్। సౌగన్ధీకవనానాం చ గన్ధం గన్ధవహో వహన్
అతడు మందార వృక్షాల అద్భుత వనాల్లో సంచరిస్తూ, సౌగంధిక వనాల పరిమళాన్ని తనతో తీసుకెళ్తాడు.
నలిన్యాశ్చాలకాఖ్యాయా నన్దనస్య వనస్య చ। శీతో హృదయసంహ్లాదీ వాయుస్తముపసేవతే
అలక అనే కమల సరస్సు, నందన వనం నుండి వచ్చే చల్లని, హృదయానికి ఆనందాన్ని కలిగించే గాలి ఆయనకు సేవ చేస్తుంది.