వయం తు సత్పథం తేషాం యాతుమిచ్ఛామహే ప్రభో। న తు శక్యం తథా గన్తుం యథా తైర్నియతాత్మభిః
ప్రభూ, మేము కూడా వారి ధర్మమార్గాన్ని అనుసరించాలనుకుంటున్నాం. కానీ వారు ఎంత నియమంగా ఉన్నారో, అంతగా మాకు సాధ్యం కాదు.
ఏకముక్త్వా స ధర్మాత్మా వాక్యం తదభిపూజ్య చ। ` తం తు విశ్రాన్తమాసీనం దేవర్షిమమితద్యుతిమ్'।। ముహూర్తాత్ప్రాప్తకాలం చ దృష్ట్వా లోకచరం మునిమ్
ఆ ధర్మాత్ముడు ఒక్క మాట చెప్పి, అతన్ని గౌరవించి, విశ్రాంతిగా కూర్చున్న దివ్యమైన ఋషిని చూసి, సరైన సమయం వచ్చిందని గ్రహించి, లోకాల్లో సంచరించే ఆ మునిని ఉద్దేశించి మాట్లాడాడు.
నాదరదం సుస్థమాసీనముపాసీనో యుధిష్ఠిరః। అపృచ్ఛత్పాణ్డవస్తత్ర రాజమధ్యే మాహద్యుతిః
అహంకారం లేకుండా, సుఖంగా కూర్చున్న ఆ మునిని యుదిష్ఠిరుడు రాజసభలో అందరి మధ్య అడిగాడు.
భవాత్సఞ్చరతే లోకాన్సదా నానావిధాన్బహూన్। బ్రహ్మణా నిర్మితాన్పూర్వం ప్రేక్షమాణో మనోజవః
ప్రభూ, మీరు మనస్సు వేగంతో బ్రహ్మా సృష్టించిన ఎన్నో లోకాల్లో సంచరిస్తూ వాటిని పరిశీలిస్తున్నారు.
ఈదృశీ భవితా కాచిద్దృష్టపూర్వా సభా క్వచిత్। ఇతో వా శ్రేయసీ బ్రహ్మంస్తన్మమాచక్ష్వ పృచ్ఛతః।। వైశమ్పాయన ఉవాచ
ఇలాంటి సభ ఎక్కడైనా మీరు చూశారా? లేదా దీన్ని మించినది ఎక్కడైనా ఉందా? బ్రహ్మన్, నేను అడుగుతున్నాను, దయచేసి చెప్పండి.
తచ్ఛ్రుత్వా నారదస్తస్య ధర్మరాజస్య భాషితమ్। పాణ్డవం ప్రత్యువాచేదం స్మయన్మధురయా గిరా
ధర్మరాజు యుదిష్ఠిరుని మాటలు విని, నారదుడు మృదువుగా నవ్వుతూ మధురంగా పాండవునికి సమాధానం చెప్పాడు.
మానుషేషు న మే తాత దృష్టపూర్వా న చ శ్రుతా। సభా మణిమయీ రాజన్యథేయం తవ భారత
ప్రియమైనవాడా, మానవుల్లో ఇలాంటి మణులతో చేసిన సభను నేను ఎప్పుడూ చూడలేదు, వినలేదు కూడా, భరతవంశజా, నీది మాత్రమే ఇంత అద్భుతంగా ఉంది.
సభాం తు పితృరాజస్య వరుణస్య చ ధీమతః। కథయిష్యే తథేన్ద్రస్య కైలాసనిలయస్య చ
కానీ, పితృరాజు, జ్ఞానవంతుడు వరుణుడు, ఇంద్రుడు, కైలాసంలో నివసించే ఆయన సభలను నేను నీకు వివరంగా చెబుతాను.
బ్రహ్మణశ్చ సభాం దివ్యాం కథయిష్యే గతక్లమామ్। దివ్యాదివ్యైరభిప్రాయైరుపేతాం విశ్వరూపిణీమ్
బ్రహ్ముని దివ్యమైన, అలసట లేని, అన్ని రకాల సంకల్పాలతో కూడిన, విశ్వరూపమైన సభను కూడా నేను వివరంగా చెప్పబోతున్నాను.
దేవైః పితృగణైః సాధ్యైర్యజ్వభిర్నియతాత్మభిః। జుష్టాం మునిగణైః శాన్తైర్వేదయజ్ఞైః సదక్షిణైః।। యది తే శ్రవణే బుద్ధిర్వర్తతే భరతర్షభ
ఆ సభలో దేవతలు, పితృగణాలు, సాధ్యులు, నియమంగా ఉండే యజ్ఞకర్తలు, శాంతమైన మునులు, దక్షిణలతో కూడిన వేదయజ్ఞాలు ఉంటాయి. భరతవంశశిరోమణీ, వినాలనుకుంటే చెప్పు.
నారదేనైవముక్తస్తు ధర్మరాజో యుధిష్ఠిరః। ప్రాఞ్జలిర్భ్రాతృభిః సార్ధం తైశ్చ సర్వైర్ద్విజోత్తమైః
నారదుడు ఇలా చెప్పిన తర్వాత, ధర్మరాజు యుదిష్ఠిరుడు తన అన్నదమ్ములతో పాటు అందరు బ్రాహ్మణులతో కలిసి చేతులు జోడించి సమాధానం చెప్పాడు.
నారదం ప్రత్యవాచేదం ధర్మరాజో మహామనాః। సభాః కథయ తాః సర్వాః శ్రోతుమిచ్ఛామహే వయమ్
ధర్మరాజు యుదిష్ఠిరుడు మహామనస్కుడు నారదుని ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు: 'ఆ సభలన్నింటినీ వివరంగా చెప్పండి, మేము వినాలనుకుంటున్నాం.'
కిన్ద్రవ్యాస్తాః సభా బ్రహ్మన్కింవిస్తారాః కిమాయతాః। పితామహం చ కే తస్యాం సభాయాం పర్యుపాసతే
బ్రహ్మన్, ఆ సభల్లో ఉన్న సంపదలు ఏమిటి? అవి ఎంత విస్తారంగా, ఎంత పొడవుగా ఉంటాయి? ఆ సభలో పితామహుని ఎవరు గౌరవిస్తారు?
వాసవం దేవరాజం చ యమం వైవస్వతం చ కే। వరుణం చ కుబేరం చ సభాయాం పర్యుపాసతే
ఆ సభలో వాసవుడు దేవేంద్రుడు, వైవస్వతుని కుమారుడు యముడు, వరుణుడు, కుబేరుడు — వీరిని ఎవరు గౌరవిస్తారు?
ఏతత్సర్వం యథాన్యాయం బ్రహ్మర్షే వదతస్తవ। శ్రోతుమిచ్ఛామ సహితాః పరం కౌతూహలం హి నః
బ్రహ్మర్షీ, మీరు ఈ సంగతులన్నీ సరిగ్గా చెప్పుతున్నప్పుడు, మేమందరం ఆసక్తిగా వినాలనుకుంటున్నాము. ఎందుకంటే మాకు ఎంతో ఆసక్తి కలుగుతోంది.
ఏవముక్తః పాణ్డవేన నారదః ప్రత్యభాషత। క్రమేణ రాజన్దివ్యాస్తాః శ్రూయన్తామిహ నః సభాః
పాండవుడు ఇలా అడిగిన తరువాత, నారదుడు ఇలా అన్నాడు: 'రాజా, ఈ దివ్య సభలను నేను క్రమంగా వివరించబోతున్నాను, వినండి.'
కథయిష్యే సభాం యామ్యాం యుధిష్ఠిర నిబోధ తామ్। వైవస్వతస్య యాం పార్థ విశ్వకర్మా చకార హ
యుదిష్ఠిరా, ఇప్పుడు నేను యమునికి సంబంధించిన దక్షిణ దిశలోని సభను వివరించబోతున్నాను. ఆ సభను వైవస్వతునికి విశ్వకర్మ నిర్మించాడు. విను, పార్థ!
తైజసీ సా సభా రాజన్బభూవ శతయోజనా। విస్తారాయామసమ్పన్నా భూయసీ చాపి పాణ్డవ
రాజా, ఆ సభ తేజస్సుతో నిండినది, వంద యోజనాల పొడవు, వెడల్పుతో విస్తారంగా ఉంది. పాండవా, అది ఎంతో విశాలంగా ఉంది.
అర్కప్రకాశా భ్రాజిష్ణుః సర్వతః కామరూపిణీ। నాతిశీతా చ చాత్యుష్ణా మనసశ్చ ప్రహర్షిణీ
ఆ సభ సూర్యుని వలె ప్రకాశవంతంగా, అన్ని వైపులా మెరిసిపోతూ, కావలసిన రూపాన్ని ఎప్పుడైనా ధరించగలదు. అది ఎక్కువగా చల్లగా ఉండదు, ఎక్కువగా వేడిగా ఉండదు, మనసుకు ఆనందాన్ని ఇస్తుంది.
న శోకో న జరా తస్యాం క్షుత్పిపాసే న చాప్రియమ్। న చ దైన్యం క్లమో వాఽపి ప్రతికూలం న చాప్యుత
ఆ సభలో దుఃఖం లేదు, వృద్ధాప్యం లేదు, ఆకలి లేదా దాహం ఉండదు, ఇష్టంలేని దేనీ లేదు, దుఃఖం, అలసట, ప్రతికూలత కూడా ఉండవు.
సర్వే కామాః స్థితాస్తస్యాం యే దివ్యా యే చ మానుషాః। రసవచ్చ ప్రభూతం చ భక్ష్యం భోజ్యమరిన్దమ
ఆ సభలో దివ్యమైనవి, మానవమైనవి అన్నీ కోరికలు నెరవేరుతాయి. రుచికరమైనవి, విరివిగా ఉండే తినుబండారాలు, భోజనాలు అక్కడ లభిస్తాయి, శత్రువులను జయించినవాడా.
లేహ్యం చోప్యం చ పేయం చ హృద్యం స్వాదు మనోహరమ్। పుణ్యగన్ధాః స్రజస్తస్య నిత్యం కామఫలా ద్రుమాః
అక్కడ లేహ్యాలు, ఉపాహారాలు, పానీయాలు అన్నీ హృదయాన్ని హరిస్తూ, మధురంగా, ఆకర్షణీయంగా ఉంటాయి. పవిత్రమైన సువాసనలతో పూలమాలలు, ఎప్పుడూ కోరిక ఫలించే చెట్లు అక్కడ ఉన్నాయి.
రసవన్తి చ తోయాని శీతాన్యుష్ణాని చైవ హి। తస్యాం రాజర్షయః పుణ్యాస్తథా బ్రహ్మర్షయోఽమలాః
అక్కడ నీళ్ళు రుచికరంగా, కావలసిన విధంగా చల్లగా లేదా వేడిగా ఉంటాయి. ఆ సభలో పుణ్యశీలులు అయిన రాజర్షులు, నిర్మలమైన బ్రహ్మర్షులు నివసిస్తారు.
యమం వైవస్వతం తాత ప్రహృష్టాః పర్యుపాసతే। యయాతిర్నహుషః పురుర్మాన్ధాతా సోమకో నుగః
అక్కడ, ప్రియమైనవాడా, వైవస్వతుని కుమారుడైన యముని చుట్టూ ఆనందంగా యయాతి, నహుషుడు, పురూరవుడు, మంధాత, సోమకుడు, నుగుడు వంటి మహానుభావులు సేవిస్తారు.
త్రసదస్యుశ్చ రాజర్షిః కృతవీర్యః శ్రుతశ్రవాః। అరిష్టనేమిః సిద్ధశ్చ కృతవేగః కృతిర్నిమిః
అక్కడ త్రసదస్యుడు అనే రాజర్షి, కృతవీర్యుడు, శ్రుతశ్రవుడు, అరిష్టనేమి, సిద్ధుడు, కృతవేగుడు, కృతి, నిమి కూడా ఉన్నారు.
ప్రతర్దనః శిబిర్మత్స్యః పృథులాక్షో బృహద్రథః। వార్తో మరుత్తః కుషికః సాఙ్కాశ్యః సాఙ్కృతిర్ధ్రువః
అక్కడ ప్రతర్దనుడు, శిబి, మత్స్యుడు, పృథులాక్షుడు, బృహద్రథుడు, వర్త, మరుత్తుడు, కుశికుడు, సాంకాశ్యుడు, సాంకృతి, ధ్రువుడు ఉన్నారు.
చతురశ్చః సదస్యోర్మిః కార్తవీర్యశ్చ పార్థివః। భరతః సురథశ్చైవ సునీథో నిశఠోఽనలః
చతురశ్చ, సదస్యోర్మి, కార్తవీర్యుడు అనే రాజు, భరతుడు, సురథుడు, సునీతుడు, నిశథుడు, అనలుడు అక్కడ ఉన్నారు.
దివోదాసశ్చ సుమనా అమ్బరీషో భగీరథః। వ్యశ్వః సదశ్వో వాఘ్ర్యశ్వః పృథువేగః పృథుశ్రవాః
దివోదాసుడు, సుమనుడు, అంబరీషుడు, భాగీరథుడు, వ్యశ్వుడు, సదశ్వుడు, వాఘ్ర్యశ్వుడు, పృథువేగుడు, పృథుశ్రవుడు అక్కడ ఉన్నారు.
పృపదశ్వో వసుమనాః క్షుపశ్చ సుమహాబలః। రుషద్రుర్వృషసేనశ్చ పురుకుత్సో ధ్వజీ రథీ
ప్రిపదశ్వుడు, వసుమనుడు, మహాబలుడు అయిన క్షుపుడు, రుషద్రు, వృషసేనుడు, పురుకుత్సుడు, ధ్వజి, రథి అక్కడ ఉన్నారు.
ఆర్ష్టిషేణో దిలీపశ్చ మహాత్మా చాప్యుశీనరః। ఔశీనరిః పుణ్డరీకః శర్యాతిః శరభః శుచిః
అర్ష్టిషేణుడు, దిలీపుడు, మహాత్ముడైన ఉశీనరుడు, ఔశీనరి, పుండరీకుడు, శర్యాతి, శరభుడు, శుచిఉక్కడ ఉన్నారు.