అఙ్గో వఙ్గః సుమిత్రశ్చ శైబ్యశ్చామిత్రకర్శనః। కిరాతరాజః సుమనా యవనాధిపతిస్తథా
అంగ, వంగ, సుమిత్రుడు, శైబ్యుడు, కిరాత రాజు, సుమనా, యవనాధిపతి కూడా అక్కడ ఉన్నారు.
చాణూరో దేవరాతశ్చ భోజో భీమరథశ్చ యః। శ్రుతాయుధశ్చ కాలిఙ్గో జయసేనశ్చ మాగధః
చాణూరుడు, దేవరాతుడు, భోజుడు, భీమరథుడు, కలింగ దేశానికి చెందిన శ్రుతాయుధుడు, మాగధ రాజు జయసేనుడు కూడా ఉన్నారు.
సుకర్మా చేకితానశ్చ పురుశ్చామిత్రకర్శనః। కేతుమాన్వసుదానశ్చ వైదేహోఽథ కృతక్షణః
సుకర్మా, చెకితానుడు, పురు, కేతుమాన్, వసుదానుడు, వైదేహ రాజు, కృతక్షణుడు కూడా అక్కడ ఉన్నారు.
సుధర్మా చానిరుద్ధశ్చ శ్రుతాయుశ్చ మహాబలః। అనూపరాజో దుర్ధర్పః క్రమజిచ్చ సుదర్శనః
సుధర్మా, అనిరుద్ధుడు, మహాబలుడు అయిన శ్రుతాయుడు, అనూప రాజు, దుర్దర్పుడు, క్రమజిత్, సుదర్శనుడు కూడా అక్కడ ఉన్నారు.
శిశుపాలః సహసుతః కరూపాధిపతిస్తథా। వృష్ణీనాం చైవ దుర్ధర్పాః కుమారా దేవరూపిణః
శిశుపాలుడు, సహసుతుడు, కరూప దేశాధిపతి, దేవతల వలె రూపం కలిగిన వృష్ణి వంశ యువరాజులు కూడా ఉన్నారు.
ఆహుకో విపృథుశ్చైవ గదః సారణ ఏవ చ। అక్రూరః కృతవర్మా చ సత్యకశ్చ శినేః సుతః
ఆహుకుడు, విపృథుడు, గద, సారణుడు, అక్రూరుడు, కృతవర్మా, శినిపుత్రుడు సత్యకుడు కూడా అక్కడ ఉన్నారు.
భీష్మకోఽథాకృతిశ్చైవ ద్యుమత్సేనశ్చ వీర్యవాన్। కేకయాశ్చ మహేష్వాసా యజ్ఞసేనశ్చ సోమకిః
భీష్మకుడు, ఆకృతి, పరాక్రమశాలి ద్యూమత్సేనుడు, కేకయ దేశ మహాశూరులు, యజ్ఞసేనుడు, సోమకుడు కూడా ఉన్నారు.
కేతుమాన్వసుమాంశ్చైవ కృతాస్త్రశ్చ మహాబలః। ఏతే చాన్యే చ బహవః క్షత్రియా ముఖ్యసంమతాః
కేతుమాన్, వసుమాన్, మహాబలుడు అయిన కృతాస్త్రుడు, ఇంకా అనేక మంది ప్రముఖ క్షత్రియులు కూడా అక్కడ ఉన్నారు.
ఉపాసతే సభాయాం స్మ కున్తీపుత్రం యుధిష్ఠిరమ్। అర్జునం యే వ సంశ్రిత్య రాజపుత్రా మహాబలాః
ఈ మహాబలశాలులు, అర్జునుని ఆశ్రయించిన రాజపుత్రులతో కలిసి, కుంతీ కుమారుడు యుధిష్ఠిరుని సభలో సేవ చేసేవారు.
అశిక్షన్త ధనుర్వేదం రౌరవాజినవాససః। తత్రైవ శిక్షితా రాజన్కుమారా వృష్ణినన్దనాః
వారు రౌరవ మృగ చర్మాలు ధరించి, అక్కడే ధనుర్వేదాన్ని అభ్యసించారు. అక్కడే వృష్ణి వంశ యువరాజులు కూడా శిక్షణ పొందారు.
రౌక్మిణేయశ్చ సామ్బశ్చ యుయుధానశ్చ సాత్యకిః। సుధర్మా చానిరుద్ధశ్చ శైవ్యశ్చ నరపుఙ్గవః
రౌక్మిణేయుడు, సామ్బుడు, యుయుధానుడు సాత్యకుడు, సుధర్మా, అనిరుద్ధుడు, పురుషోత్తముడైన శైవ్యుడు కూడా అక్కడ ఉన్నారు.
ఏతే చాన్యే చ బహవో రాజానః పృథివీపతే। ధనఞ్జయసఖా చాత్ర నిత్యమాస్తే స్మ తుమ్బురుః
ఇవాళ్లతో పాటు మరెన్నో రాజులు, భూమిపతీ, ధనంజయుని స్నేహితుడు తుంబురు కూడా అక్కడ ఎప్పుడూ ఉండేవాడు.
ఉపాసతే మహాత్మానమాసీనం సప్తవింశతిః। చిత్రసేనః సహామాత్యో గన్ధర్వాప్సరసస్తథా
సప్తవింశతి మంది, మంత్రి పరివారంతో కూడిన చిత్రసేనుడు, గంధర్వులు, అప్సరసలు, ఆ మహాత్ముని వద్ద సేవ చేసేవారు.
గీతవాదిత్రకుశలాః సామ్యతాలవిశారదాః। ప్రమాణోఽథ లయే స్థానే కిన్నరాః కృతనిశ్రమాః
గానం, వాద్యాలలో నైపుణ్యం కలిగిన, తాళం, లయలో నిపుణులు అయిన కిన్నరులు అక్కడ సంగీత ప్రదర్శనలు ఇచ్చేవారు.
సఞ్చోదితాస్తుమ్బురుణా గన్ధర్వసహితాస్తదా। గాయన్తి దివ్యతానైస్తే యథాన్యాయం మనస్వినః
తుంబురు ప్రేరణతో, గంధర్వులు తమ సహచరులతో కలిసి, మనసు పెట్టి, ఆప్యాయంగా, దివ్యమైన రాగాలతో పాటలు పాడేవారు.
పాణ్డుపుత్రానృషీంశ్చైవ రమయన్త ఉపాసతే। తస్యాం సభాయామాసీనాః సువ్రతాః సత్యసఙ్గరాః
వారు పాండు కుమారులను, ఋషులను ఆనందింపజేస్తూ సేవ చేసేవారు. ఆ సభలో సత్యవ్రతులు, నిజాయితీగలవారు కూర్చొని ఉండేవారు.
దివీవ దేవా బ్రహ్మాణం యుధిష్ఠిరముపాసతే
యుదిష్ఠిరుని దేవతలు ఆకాశంలో బ్రహ్మను గౌరవించునట్లు గౌరవిస్తున్నారు.
సమ్పూజ్యాథాభ్యనుజ్ఞాతో మహర్షేర్వచనాత్పరమ్। ప్రత్యువాచానుపూర్వ్యేణ ధర్మరాజో యుధిష్ఠిరః
మహర్షి గారు సత్కరించి అనుమతించాక, ధర్మరాజు యుదిష్ఠిరుడు క్రమంగా సమాధానం ఇచ్చాడు.
భగవత్యాయ్యమాహైతం యథావద్ధర్మనిశ్చయమ్। యథాశక్తి యథాన్యాయం క్రియతేఽయం విధిర్మయా
భగవంతుడా, మీరు చెప్పినట్లు, నా శక్తికి తగినట్లు, న్యాయంగా ఈ ధర్మాన్ని నేను పాటిస్తున్నాను.
రాజభిర్యద్యథా కార్యం, పురా వై తన్న సంశయః। యథాన్యాయోపనీతార్థం కృతం హేతుమదర్థవత్
పూర్వకాల రాజులు చేసిన పనుల్లో ఎలాంటి సందేహం లేదు; వారు న్యాయబద్ధంగా, కారణంతో, అర్థవంతంగా ఆచరించారు.
వయం తు సత్పథం తేషాం యాతుమిచ్ఛామహే ప్రభో। న తు శక్యం తథా గన్తుం యథా తైర్నియతాత్మభిః
ప్రభూ, మేము కూడా వారి ధర్మమార్గాన్ని అనుసరించాలనుకుంటున్నాం. కానీ వారు ఎంత నియమంగా ఉన్నారో, అంతగా మాకు సాధ్యం కాదు.
ఏకముక్త్వా స ధర్మాత్మా వాక్యం తదభిపూజ్య చ। ` తం తు విశ్రాన్తమాసీనం దేవర్షిమమితద్యుతిమ్'।। ముహూర్తాత్ప్రాప్తకాలం చ దృష్ట్వా లోకచరం మునిమ్
ఆ ధర్మాత్ముడు ఒక్క మాట చెప్పి, అతన్ని గౌరవించి, విశ్రాంతిగా కూర్చున్న దివ్యమైన ఋషిని చూసి, సరైన సమయం వచ్చిందని గ్రహించి, లోకాల్లో సంచరించే ఆ మునిని ఉద్దేశించి మాట్లాడాడు.
నాదరదం సుస్థమాసీనముపాసీనో యుధిష్ఠిరః। అపృచ్ఛత్పాణ్డవస్తత్ర రాజమధ్యే మాహద్యుతిః
అహంకారం లేకుండా, సుఖంగా కూర్చున్న ఆ మునిని యుదిష్ఠిరుడు రాజసభలో అందరి మధ్య అడిగాడు.
భవాత్సఞ్చరతే లోకాన్సదా నానావిధాన్బహూన్। బ్రహ్మణా నిర్మితాన్పూర్వం ప్రేక్షమాణో మనోజవః
ప్రభూ, మీరు మనస్సు వేగంతో బ్రహ్మా సృష్టించిన ఎన్నో లోకాల్లో సంచరిస్తూ వాటిని పరిశీలిస్తున్నారు.
ఈదృశీ భవితా కాచిద్దృష్టపూర్వా సభా క్వచిత్। ఇతో వా శ్రేయసీ బ్రహ్మంస్తన్మమాచక్ష్వ పృచ్ఛతః।। వైశమ్పాయన ఉవాచ
ఇలాంటి సభ ఎక్కడైనా మీరు చూశారా? లేదా దీన్ని మించినది ఎక్కడైనా ఉందా? బ్రహ్మన్, నేను అడుగుతున్నాను, దయచేసి చెప్పండి.
తచ్ఛ్రుత్వా నారదస్తస్య ధర్మరాజస్య భాషితమ్। పాణ్డవం ప్రత్యువాచేదం స్మయన్మధురయా గిరా
ధర్మరాజు యుదిష్ఠిరుని మాటలు విని, నారదుడు మృదువుగా నవ్వుతూ మధురంగా పాండవునికి సమాధానం చెప్పాడు.
మానుషేషు న మే తాత దృష్టపూర్వా న చ శ్రుతా। సభా మణిమయీ రాజన్యథేయం తవ భారత
ప్రియమైనవాడా, మానవుల్లో ఇలాంటి మణులతో చేసిన సభను నేను ఎప్పుడూ చూడలేదు, వినలేదు కూడా, భరతవంశజా, నీది మాత్రమే ఇంత అద్భుతంగా ఉంది.
సభాం తు పితృరాజస్య వరుణస్య చ ధీమతః। కథయిష్యే తథేన్ద్రస్య కైలాసనిలయస్య చ
కానీ, పితృరాజు, జ్ఞానవంతుడు వరుణుడు, ఇంద్రుడు, కైలాసంలో నివసించే ఆయన సభలను నేను నీకు వివరంగా చెబుతాను.
బ్రహ్మణశ్చ సభాం దివ్యాం కథయిష్యే గతక్లమామ్। దివ్యాదివ్యైరభిప్రాయైరుపేతాం విశ్వరూపిణీమ్
బ్రహ్ముని దివ్యమైన, అలసట లేని, అన్ని రకాల సంకల్పాలతో కూడిన, విశ్వరూపమైన సభను కూడా నేను వివరంగా చెప్పబోతున్నాను.
దేవైః పితృగణైః సాధ్యైర్యజ్వభిర్నియతాత్మభిః। జుష్టాం మునిగణైః శాన్తైర్వేదయజ్ఞైః సదక్షిణైః।। యది తే శ్రవణే బుద్ధిర్వర్తతే భరతర్షభ
ఆ సభలో దేవతలు, పితృగణాలు, సాధ్యులు, నియమంగా ఉండే యజ్ఞకర్తలు, శాంతమైన మునులు, దక్షిణలతో కూడిన వేదయజ్ఞాలు ఉంటాయి. భరతవంశశిరోమణీ, వినాలనుకుంటే చెప్పు.