యాం త్వం మాం సర్వతో హీనాముత్సృజ్యాసి గతః పురా। తామేవ లపితాం గచ్ఛ తరుణీం చారుహాసినీమ్
నన్ను అన్ని విధాలా తక్కువగా భావించి వదిలేసి వెళ్లిపోయావు. ఇప్పుడు నీవు మెచ్చుకున్న ఆ యువతిని దగ్గరకు వెళ్ళు.
న స్త్రీణాం విద్యతే కించిదముత్ర పురుషాన్తరాత్। సాపత్నకమృతే లోకే నాన్యదర్థవినాశనమ్
ఇక్కడ స్త్రీలకు పురుషులకంటే వేరే ఏమీలేదు. సహధర్మిణి పోటీ తప్ప, ఈ లోకంలో మరేదీ లక్ష్యాన్ని నాశనం చేయదు.
వైరాగ్నిదీపనం చైవ భృశుద్వేగకారి చ। సువ్రతా చాపి కల్యాణీ సర్వభూతేషు విశ్రుతా
అది శత్రుత్వాన్ని రెచ్చగొడుతుంది, తీవ్రమైన కలవరాన్ని కలిగిస్తుంది. అయినా ఆమె మంచి ఆచారంతో, శుభ్రతతో, అందరికీ ప్రసిద్ధురాలు.
అరున్ధతీ మహాత్మానం వసిష్ఠం పర్యశఙ్కత। విశుద్ధభావమత్యన్తం సదా ప్రియహితే రతమ్
అరుంధతి, మహాత్ముడైన వశిష్ఠుని మీద అనుమానం వేసింది. అతను ఎప్పుడూ పవిత్రమైన మనస్సుతో, ఆమె మేలుకోసమే ఉండేవాడు.
సప్తర్షిమధ్యగం వీరమవమేనే చ తం మునిమ్। అపధ్యానేన సా తేన ధూమారుణసమప్రభా। లక్ష్యాఽలక్ష్యా నాభిరూపా నిమిత్తమివ పశ్యతి
సప్తర్షుల మధ్యలో ఉన్న ఆ ఋషిని, పొగ అగ్నిలా ప్రకాశించే వాణ్ణి, అరుంధతి అనుమానంతో చూసింది. అతడిని ఒకసారి కనిపించేలా, మరొకసారి కనిపించనట్లుగా, సూచనలా చూశింది.
అపత్యహేతోః సంప్రాప్తం తథా త్వమపి మామిహ। ఇష్టమేవం గతే హి త్వం సా తథైవాద్య వర్తతే
నీవు సంతానంకోసం నన్ను చేరినట్లే, ఇప్పుడు ఆమె కూడా అలాగే వ్యవహరిస్తోంది.
న హి భార్యేతి విశ్వాసః కార్యః పుంసా కథంచన। న హి కార్యమనుధ్యాతి నారీ పుత్రవతీ సతీ
పురుషుడు భార్యపట్ల ఎప్పుడూ పూర్తిగా నమ్మకం పెట్టుకోకూడదు. ఎందుకంటే, సతీమంతులైనా, పిల్లలు ఉన్నా, స్త్రీలు తమ బాధ్యతలపై మనసు నిలుపుకోరు.
తతస్తే సర్వ ఏవైనం పుత్రాః సమ్యగుపాసతే। స చ తానాత్మజాన్సర్వానాశ్వాసయితుముద్యతః
ఆ తరువాత అతని పిల్లలందరూ చుట్టూ చేరి, అతనికి సేవ చేశారు. అతను కూడా వారందరినీ ఓదార్చేందుకు ప్రయత్నించాడు.
యుష్మాకమపవర్గార్థం తీ జ్వలనో మయా। అగ్నినా చ తథేత్యేతిజ్ఞాతం మహాత్మనా
మీ విముక్తి కోసం నేనే అగ్నిలో ప్రవేశించాను. మహాత్ముడు అనుగ్రహించినట్లే అగ్నిదేవుడు కూడా అంగీకరించాడు.
అగ్నేర్వచనమాజ్ఞాయ ధర్మజ్ఞతాం చ వః। భవతాం చ పరం వీర్యం నాహమిహాగతః
అగ్నిదేవుని ఆజ్ఞను, మీ ధర్మజ్ఞానాన్ని, మీ గొప్ప శక్తిని తెలుసుకొని నేను ఇక్కడికి వచ్చాను.
న సన్తాపో హి వర్త్థః పుత్రకా హృది మాం ప్రతి। ఋషీన్వేద హుతాశో బ్రహ్మ తద్విదితం చ వః
నా హృదయంలో ఎలాంటి బాధ లేదు, నా పిల్లలారా. ఎందుకంటే మునులు, వేదాలు, అగ్నిదేవుడు, బ్రహ్మా—ఇవి అన్నీ మీకు తెలుసు.
ఏవమాశ్వాసితాన్పుత్రాన్భార్యామాదాయ స ద్విజః। మన్దపాలస్తతో దేశాదన్యం దేశం జగామ హ
ఇలా తన కుమారులను ఓదార్చి, ఆ ద్విజుడు భార్యను తీసుకొని ఆ ప్రాంతాన్ని విడిచి మరొక చోటికి వెళ్లాడు.
భగవానాపి తిగ్మాంశుః సమిద్ధః ఖాణ్డవం తతః। దదాహ సహ కృష్ణాభ్యాం జనయఞ్జగతో హితమ్
తర్వాత తేజోమయుడైన సూర్యుడు, కృష్ణుడు, అర్జునుడు కలిసి ఖాండవ వనం దహించి, లోకానికి మేలు చేసారు.
వసామేదోవహాః కుల్యాస్తత్ర పీత్వా చ పావకః। జగామ దర్శయామాస చార్జునమ్
అక్కడ అగ్నిదేవుడు కొవ్వు, మజ్జతో నిండిన ప్రవాహాలను పానమాడి, అర్జునునికి తనను ప్రత్యక్షంగా చూపించాడు.
తతోఽఞన్తరిక్షాద్భగవానవతీర్య పురన్దరః। మరుద్గణైర్వృతః పార్థం కేశవం చేదమబ్రవీత్
ఆ తరువాత పరంధరుడు ఆకాశం నుండి దిగివచ్చి, మారుత్ గణాలతో కూడి, పార్థుడు, కేశవుడిని ఇలా ఉద్దేశించి పలికాడు.
కృతం యువాభ్యాం కర్మేదమమరైరపి దుష్కరమ్। వరం వృణీతం తుష్టోఽస్మి దుర్లభం పురుషేష్విహ
మీ ఇద్దరూ దేవతలకైనా కష్టమైన కార్యాన్ని సాధించారు. నేను సంతోషించాను—ఇప్పుడు మీరు కోరుకున్న వరాన్ని అడగండి, అది మానవులకు దుర్లభమైనదైనా సరే.
పార్థస్తు వరయామాస శక్రాదస్త్రాణి సర్వశః। ప్రదాతుం తచ్చ శక్రస్తు కాలం చక్రే మహాద్యుతిః
పార్థుడు అప్పుడు ఇంద్రుని వద్ద అన్ని ఆయుధాలు కోరాడు. మహాతేజస్వి ఇంద్రుడు వాటిని ఇచ్చేందుకు సమయం నిర్ణయించాడు.
యదా ప్రసన్నో భగవాన్మహాదేవో భవిష్యతి। తదాతుభ్యం ప్రదాస్యామి పాణ్డవాస్త్రాణి సర్వశః
మహాదేవుడు సంతోషిస్తే, అప్పుడు నేను పాండవుల ఆయుధాలన్నింటిని నీకు ఇస్తాను.
అహమేవ చ తం కాలం వేత్స్యామి కురునన్దన। తపసా మహతా చాపి దాస్యామి భవతోఽప్యహమ్
ఆ సమయం ఎప్పుడు వస్తుందో నేనే తెలుసుకుంటాను, కురువంశోద్భవా. గొప్ప తపస్సుతో నీకూ ఆయుధాలు ఇస్తాను.
ఆగ్నేయాని చ సర్వాణి వాయవ్యాని చ సర్వశః। మదీయాని చ సర్వాణి గ్రహీష్యసి ధనఞ్జయ
అగ్నివాయువుల ఆయుధాలన్నీ, నా ఆయుధాలన్నీ కూడా నీవు పొందుతావు, ధనంజయ.
వాసుదేవోఽపి జగ్రాహ ప్రీతిం పార్థేన శాశ్వతీమ్। దదౌ సురపతిశ్చైవ వరం కృష్ణాయ ధీమతే
వాసుదేవుడికీ పార్థుని నుండి శాశ్వతమైన అనుగ్రహం లభించింది. దేవేంద్రుడు కూడా బుద్ధిమంతుడైన కృష్ణునికి వరం ఇచ్చాడు.
ఏవం దత్త్వా వరం తాభ్యాం సహ దేవైర్మరుత్పతిః। హుతాశనమనుజ్ఞాప్య జగామత్రిదివం ప్రభుః
ఇలా వారిద్దరికీ దేవతలతో కలిసి వరాలు ఇచ్చి, మారుత్పతియైన ప్రభువు అగ్నిదేవుని అనుమతి తీసుకొని స్వర్గానికి వెళ్లాడు.
పావకశ్చ తదా దావం దగ్ధ్వసమృగపక్షిణమ్। అహోభిరేకవింశద్భిర్విరరాగ్సుతర్పితః
అప్పుడు అగ్నిదేవుడు ఆ అడవిని జంతువులు, పక్షులతో సహా కాల్చి, ఇరవై ఒక రోజులకు తృప్తిగా నిశ్చింతపడ్డాడు.
జగ్ధ్వా మాంసాని పీత్వా చదాంసి రుధిరాణి చ। యుక్తః పరమయా ప్రీత్యా తావుత్వాచ్యుతార్జునౌ
మాంసం తిని, మజ్జ, రక్తం తాగి, పరమ సంతోషంతో నిండిన అగ్నిదేవుడు కృష్ణుడు, అర్జునుడు ఇద్దరినీ ఉద్దేశించి పలికాడు.
యువాభ్యాం పురుషాగ్ర్యాభ్యాం తతోఽస్మి యథాసుఖమ్। అనుజానామి వాం వీరౌ చరతంత్ర వాఞ్ఛితమ్
మీ ఇద్దరికీ, మహాపురుషులైన వీరులారా, మీరు కోరినట్లు స్వేచ్ఛగా వెళ్లండి. మీ ఇష్టానుసారం ప్రవర్తించండి అని అనుమతిస్తున్నాను.
గాణ్డివం చ ధనుర్దివ్యమక్షౌ చ మహేషుధీ। కపిధ్వజో రథశ్చాయం తవ ద మహామతే
ఇక్కడ ఉన్న గాండీవం అనే దివ్య ధనుస్సు, ఎప్పటికీ తరుగని బాణములతో కూడిన తుంణీ, ఈ వానరధ్వజంతో కూడిన రథం—all ఇవన్నీ నీకే, మహామతి.
అనేన ధనుషా చైవ రథేనానే భారత। విజేష్యసి రణే శత్రూన్సదేవామానుషాన్
ఈ ధనుస్సుతో, ఈ రథంతో, భరత వంశజుడా, నీవు యుద్ధంలో దేవతలైనా, మనుషులైనా నీ శత్రువులను జయిస్తావు.
ఏవం తౌ సమనుజ్ఞాతౌ పావవేమహాత్మనా। అర్జునో వాసుదేవశ్చ దానవశ్చయస్తథా
అలా, అగ్నిదేవుడు అనుమతినిచ్చిన తరువాత, అర్జునుడు, వాసుదేవుడు, అలాగే దానవుడు అక్కడి నుండి వెళ్లిపోయారు.
పరిక్రమ్య తతః సర్వే త్రయోఽభరతర్షభ। రమణీయే నదీకూలే సహితాముపావిశంన్
తర్వాత, భరత వంశశ్రేష్ఠుడా, ఆ ముగ్గురూ ప్రదక్షిణం చేసి అందరూ కలిసి అందమైన నది తీరంలో కూర్చున్నారు.
నారాయణం నమస్కృత్య నరం చైవ నరోత్తమమ్। దేవీం సరస్వతీం చైవ (వ్యాసం)తతో జయముదీరయేత్
నారాయణునికి, నరుడికి, సరస్వతీ దేవికి, వ్యాసునికి నమస్కరించి, తర్వాత విజయాన్ని పలకాలి.