పవనంతో కదిలి, ఒడ్డున ఊగే ఊయలలా అలలు ఎగిసిపడుతున్న సముద్రం ఆ తీరంలో ఉల్లాసంగా నాట్యం చేస్తున్నట్లు కనిపించింది. చంద్రుని వృద్ధి, హ్రాసాలతో అలలు పెరిగిపోతూ, సముద్రం పరాకాష్టగా ఉప్పొంగింది. అప్రతిమమైన ఆ సముద్రంలోనే పాంచజన్యుడు జన్మించాడు. అపారశక్తిమంతుడైన శ్రీహరి గోవిందుడు వరాహరూపంలో భూమిని వెతుకుతూ సముద్రంలో ప్రవేశించినప్పుడు ఆ నీళ్లు కలుషితమయ్యాయి. అతి దీక్షతో వంద సంవత్సరాలు ముని అత్రి కూడా ఆ అగాధమైన, నశించని పాతాళాన్ని చేరుకోలేకపోయాడు. యుగాది కాలంలో పద్మనాభుని యోగనిద్రకు సేవ చేస్తున్నది అపారశక్తి గల విష్ణువు. వజ్రాయుధం పడి భయపడిన మైనాకునికి రక్షణనిచ్చాడు, డింబాహుని చేతులవల్ల హింసితులైన అసురులకు ఆశ్రయం ఇచ్చాడు. నదుల అధిపతియైన సముద్రం, బడవాగ్నిముఖంలో సమర్పితమైన పవిత్ర హవిస్సు వలె, అగాధమైనది, అపారమైనది. అనేక మహానదులు ఉప్పొంగుతూ పరస్పరం పోటీగా ప్రవహిస్తూ, అలలు ఉల్లాసంగా నాట్యం చేస్తూ, ఆ మహాసముద్రాన్ని నిత్యం నింపుతున్నట్లు వారు చూశారు. ఆ లోతైన, అపారమైన, అనంతమైన సముద్రాన్ని, తిమింగలాలు, మకరాలతో నిండినదిగా, భయంకరమైన జలచరాల అరుపులతో గర్జిస్తూ, ఆకాశంలా ప్రకాశిస్తూ వారు దర్శించారు. ఆ సమయంలో నాగులు పరస్పరం చర్చించుకొని, "తల్లి ప్రేమ లేకపోతే, ఆమె కోరిక తీరకపోతే, ఆమె కోపం భయంకరంగా ఉంటుంది," అని అన్నారు. "ఆమె సంతుష్టి పొందితే, అందమైనవాడా, ఆమె మనపై ఉన్న శాపాన్ని తొలగిస్తుంది. అందుకే, మనం గుర్రపు తోకను నల్లగా చేయాలి," అని తార్కాణంగా నిర్ణయించుకున్నారు. వెంటనే వారు అక్కడ గుర్రపు తోకలో నల్ల వెంట్రుకలవలె నిలబడ్డారు. ఆ సమయంలో, దక్ష కుమార్తెలైన కద్రూ, వినతలు ఇద్దరూ ఒక ప్రమాణం పెట్టుకొని, ఉత్సాహంగా ఆ మహాసముద్రం తీరానికి వెళ్లారు. ఆకాశమార్గంలో ప్రయాణిస్తూ, కద్రూ, వినతలు ఆ నిలకడైన జలనిధిని, నీటికి ధనభాండాగారమైన సముద్రాన్ని ఆశ్చర్యంగా చూశారు. ఆ సముద్రం పవనంతో ఉల్లాసంగా కదిలి, గర్జనతో నిండిపోయి, తిమింగలాలు, మకరాలతో కప్పబడి ఉంది. అనేక రకాల జంతువులతో నిండిన ఆ సముద్రం భయంకరంగా, దాటి పోలేనిది, లోతుగా, భయానకంగా ఉంది. రత్నాల ఆవిర్భావస్థలిగా, వరుణుని నివాసంగా, నాగుల వాసస్థలంగా, ఆనందదాయకంగా, నదుల అధిపతిగా ఆ సముద్రం నిలిచింది. పాతాళాగ్నికి నిలయంగా, అసురులకు గృహంగా, భయంకర జీవులకు నివాసంగా, నీటికి అపరిమిత భాండాగారంగా ఉంది. దివ్యంగా, ప్రకాశంగా, అమృతానికి మూలంగా, పరమమైనదిగా, అపరిమితంగా, ఊహకు అందని సముద్రం, స్వర్గపు పవిత్ర జలాలకు సమంగా ఉంది. అనేక ప్రదేశాల్లో గొప్ప నదులు ప్రవహిస్తూ, అలలు ఉల్లాసంగా నాట్యం చేస్తూ ఆ సముద్రాన్ని నింపుతున్నాయి. వేగంగా ప్రవహించే, ఉప్పొంగే అలలతో, లోతుగా, విస్తృతంగా, ఆకాశంలా మెరిసిపోతూ, పాతాళాగ్నిజ్వాలలు వెలిగిస్తూ, గర్జిస్తూ, వారు సముద్రాన్ని చేరుకున్నారు. ఆ సముద్రాన్ని వినతతో కలిసి దాటి, కద్రూ వేగంగా గుర్రవద్దకు దిగి చేరుకుంది. వారు ఆ గుర్రాన్ని చూశారు; అది అత్యంత వేగవంతమైనది, చంద్రబింబపు కాంతిలా ప్రకాశిస్తూ, రెండు మాన్లు కాలక్రమాన్ని సూచించే నల్లరంగులో ఉన్నాయి. గుర్రపు తోక మూలంలో అనేక నల్ల వెంట్రుకలు కనిపించడంతో, కద్రూ వినతను దుఃఖంలో ముంచి, ఆమెను దాస్యానికి బంధించింది. ఆ విధంగా, ఆ ప్రమాణంలో ఓడిపోయిన వినత, బాధతో దాసిగా మారింది. అదే సమయంలో, కాలం వచ్చినపుడు, మహాతేజస్సుతో కూడిన గరుడుడు, తన గుడ్డను చీల్చి, తల్లి సహాయంలేకుండానే జన్మించాడు. అపారమైన బలంతో, విభూతితో, అన్ని రూపాలు ధరించగలిగే, ఎక్కడికైనా వెళ్లగలిగే, స్వేచ్ఛగా ప్రవర్తించగలిగే పక్షిగా జన్మించాడు. అగ్నికాంతి వంటి వెలుగుతో, భయంకరంగా, మెరుపులాంటి కళ్లతో, ప్రళయాగ్నికి సాటిగా ప్రకాశిస్తూ, ఆ మహాకాయుడు వెంటనే పెరిగి, భయానక గర్జనతో ఆకాశంలోకి ఎగిరాడు. అతన్ని చూసిన దేవతలు భయంతో అగ్నిదేవుని ఆశ్రయించి, అతనికి నమస్కరించి ఇలా ప్రార్థించారు: "ఓ అగ్నీ! మరింత పెరగకూడదు; నీవు మమ్మల్ని కాల్చాలనుకుంటున్నావా? ఆ మహాగ్నిజ్వాల నిన్నుంచి ఉప్పొంగుతోంది." అప్పుడు అగ్నిదేవుడు, "మీరు అనుకుంటున్నట్లు కాదు, అసుర సంహారకులారా! ఈ గరుడుడు నా సమాన శక్తిశాలి. అతను పరమతేజస్సుతో జన్మించాడు, వినతకు ఆనందంగా, మీరు చూసే ఈ మహాశక్తి వల్ల మీకు అయోమయం కలిగింది," అని వివరించాడు. "అతడు నాగ సంహారకుడు, కశ్యపుని మహాబలసంపన్న కుమారుడు, దేవతలకు మేలు, దైత్య రాక్షసులకు హాని కలిగించేవాడు. ఇక్కడ భయపడాల్సిన అవసరం లేదు; అతడిని నాతో కలిసి దర్శించండి." "నీవు ఋషివి, మహాభాగ్యవంతుడవు, దేవతవు, పక్షిరాజవు. నీవు ప్రభువు, ప్రకాశవంతుడు, సూర్యుడు, పరమ సృష్టికర్త, ప్రపితామహుడు; నీవు ఇంద్రుడు, అశ్వాధిపతి, శర్వుడు, జగన్నాథుడు. నీవు బ్రహ్మ ముఖం, హోతా; నీవు అగ్ని, వాయువు; నీవే పోషకుడు, వ్యవస్థాపకుడు, విష్ణువు, దేవతల్లో శ్రేష్ఠుడు. నీవు మహాన్, అనిరుద్ధుడు, నిత్యుడు, అమరుడు; నీవే మహాతేజస్సు, కీర్తి, మనకు కావలసిన పరమ రక్షణ. భవిష్యత్తు, గతం అన్నీ నీవే." ఇలా, ఆ మహాసముద్రం, దాని ప్రకృతి, కద్రూ వినతల ప్రమాణం, గరుడుని జననం, దేవతల ఆశ్చర్యం, అగ్నిదేవుని ప్రశంస—all అనుసరణగా ఒక మహత్తరమైన గాథగా రూపొందాయి.