விஸ்தாரம் குருவம்ஶஸ்ய காந்தார்யா தர்மஶீலதாம்। க்ஷத்துஃ ப்ரஜ்ஞாம் த்ரு'திம் குந்த்யாஃ ஸம்யக்த்வைபாயநோப்ரவீத்
வியாசர், குரு வம்சத்தின் விரிவையும், காந்தாரியின் தர்மநிலையையும், விதுரரின் ஞானத்தையும், குந்தியின் உறுதியையும் தெளிவாக எடுத்துரைத்தார்.
வாஸுதேவஸ்ய மாஹாத்ம்யம் பாண்டவாநாம் ச ஸத்யதாம்। துர்வ்ரு'த்தம் தார்தராஷ்ட்ராணாமுக்தவாந்பகவாந்ரு'ஷிஃ
பகவான் முனிவர், வாசுதேவரின் மகத்துவத்தையும், பாண்டவர்களின் உண்மைநிலையையும், திருதிராஷ்டிரனின் மக்களின் தீய செயல்களையும் விவரித்தார்.
இதம் ஶதஸஹஸ்ரம் து ஶ்லோகாநாம் புண்யகர்மணாம்। உபாக்யாநைஃ ஸஹ ஜ்ஞேயம் ஶ்ராவ்யம் பாரதமுத்தமம்
இந்த பாரதம், துணை கதைகளுடன் சேர்த்து, நூறு ஆயிரம் புண்ணியமான பாடல்களைக் கொண்டது; இதை உயர்ந்த பாரதம் என்று அறிந்து கேட்க வேண்டும்.
சதுர்விம்ஶதிஸாஹஸ்ரீம் சக்ரே பாரதஸம்ஹிதாம்। உபாக்யாநைர்விநா தாவத்பாரதம் ப்ரோச்யதே புதைஃ
இவர் இருபத்து நான்கு ஆயிரம் பாடல்களாக பாரத சங்கிரக்தியை இயற்றினார்; துணை கதைகள் இல்லாமல் அந்த நூலை ஞானிகள் பாரதம் என்று அழைப்பார்கள்.
ததோऽத்யர்தஶதம் பூயஃ ஸம்க்ஷேபம் க்ரு'தவாந்ரு'ஷிஃ। அநுக்ரமணிகாத்யாயம் வ்ரு'த்தாந்தம் ஸர்வபர்வணாம்
அதற்குப் பிறகு, அந்த முனிவர் ஐம்பது அதிகாரங்களை மிஞ்சும் சுருக்கமாக, எல்லா பகுதிகளின் நிகழ்வுகளையும் கூறும் ஒரு அட்டவணை அதிகாரத்தை உருவாக்கினார்.
தஸ்யாக்யாநவரிஷ்டஸ்ய க்ரு'த்வா த்வைபாயநஃ ப்ரபுஃ। கதமத்யாபயாநீஹ ஶிஷ்யாநித்யந்வசிந்தயத்
இந்த மிகச் சிறந்த கதையை உருவாக்கிய பிறகு, த்வைபாயனர் அதை சீடர்களுக்கு எப்படி கற்றுக்கொடுக்கலாம் என்று எண்ணினார்.
தஸ்ய தச்சிந்திதம் ஜ்ஞாத்வா ரு'ஷேர்த்வைபாயநஸ்ய ச। தத்ராஜகாம பகவாந்ப்ரஹ்மா லோககுருஃ ஸ்வயம்
அந்த முனிவர் த்வைபாயனரின் எண்ணத்தைக் கண்டு, உலகுக்குத் தலைவரான பிரம்மா தானே அங்கு வந்தார்.
ப்ரீத்யர்தம் தஸ்ய சைவர்ஷேர்லோகாநாம் ஹிதகாம்யயா। தம் த்ரு'ஷ்ட்வா விஸ்மிதோ பூத்வா ப்ராஞ்ஜலிஃ ப்ரணதஃ ஸ்திதஃ
அந்த முனிவருக்குப் பெருமை தரவும், உலகங்களுக்குச் சிறப்பு ஏற்படுத்தவும், அவரை பார்த்தவுடன் வியப்புடன் கைகூப்பி வணங்கி நின்றார்.
ஆஸநம் கல்பயாமாஸ ஸர்வைர்முநிகணைர்வ்ரு'தஃ
அனைத்து முனிவர் குழுக்களாலும் சூழப்பட்டு, அவர் இருக்கையை அமைத்தார்.
ஹிரண்யமர்பமாஸீநம் தஸ்மிம்ஸ்து பரமாஸநே। பரிவ்ரு'த்யாஸநப்யாஶே வாஸவேயஃ ஸ்திதோऽபவத்
அந்த பொன்னால் ஆன உயர்ந்த இருக்கையில் அவர் அமர்ந்தார்; அந்த இருக்கை அருகில் வசுவின் மகன் வந்து நின்றான்.
அநுஜ்ஞாதோऽத க்ரு'ஷ்ணஸ்து ப்ரஹ்மணா பரமேஷ்டிநா। நிஷஸாதாஸநாப்யாஶே ப்ரீயமாணஃ ஶுசிஸ்மிதஃ
பிரம்மா, பரமபிதா அனுமதி அளித்தபின், கண்ணன் ஆனந்தத்துடன், தூய சிரிப்புடன் அந்த இருக்கை அருகில் அமர்ந்தார்.
உவாச ஸ மஹாதேஜா ப்ரஹ்மாணம் பரமேஷ்டிநம்। க்ரு'தம் மயேதம் பகவந்காவ்யம் பரமபூஜிதம்
அந்த மகத்தான ஒளியுடையவர், பரமபிதா பிரம்மாவிடம் கூறினார்: 'பகவனே, இந்த மதிப்பிற்குரிய காவியம் என்னால் இயற்றப்பட்டது.'
ப்ரஹ்மந்வேதரஹஸ்ய ச யச்சாந்யத்ஸ்தாபிதம் மயா। ஸாங்கோபநிஷதாம் சைவ வேதாநாம் விஸ்தரக்ரியா
பிரம்மனே, வேதத்தின் இரகசியமும், நான் நிறுவிய பிறவற்றும், வேதங்களும் அவற்றின் அங்கங்களும் உபநிஷத்துகளும் விரிவாக அமைக்கப்பட்டுள்ளன.
இதிஹாஸபுராபாநாமுந்மேஷம் நிமிஷம் ச யத்। பூதம் பவ்யம் பவிஷ்யச்ச த்ரிவிதம் காலஸம்ஜ்ஞிதம்
இதிகாசங்களும், புராணங்களும் தோன்றும் முறையும் மறையும் முறையும், கடந்தது, நிகழ்கிறது, வரப்போகிறது என்று மூன்று காலங்களும் கூறப்பட்டுள்ளன.
ஜராம்ரு'த்யுபயவ்யாதிபாவாபாவவிநிஶ்சயஃ। விவிதஸ்ய ச தர்மஸ்ய ஹ்யாஶ்ரமாணாம் ச லக்ஷணம்
முதுமை, மரணம், பயம், நோய், இருப்பதும் இல்லாததும் ஆகியவை எப்படி என்பதை, பலவகை தர்மங்களையும், வாழ்க்கை நிலைகளின் தன்மையையும் கூறியுள்ளேன்.
சாதுர்வர்ண்யவிதாநம் ச புராணாநாம் ச க்ரு'த்ஸ்நஶஃ। தபஸோ ப்ரஹ்மசர்யஸ்ய ப்ரு'திவ்யாஶ்சந்த்ரஸூர்யயோஃ
நான்கு வகை மக்கள் அமைப்பும், புராணங்கள் முழுவதும், தவமும், பிரம்மச்சரியமும், பூமி, சந்திரன், சூரியன் ஆகியவற்றும் இதில் உள்ளன.
க்ரஹநக்ஷத்ரதாராணாம் ப்ரமாணம் ச யுகைஃ ஸஹ। ரு'சோ யஜூஷி ஸாமாநி வேதாத்யாத்மம் ததைவ ச
பிளவுகள், நட்சத்திரங்கள், விண்மீன்கள் ஆகியவற்றின் அளவுகள், அவற்றுடன் கூடிய யுகங்கள், ரிக், யஜூர், சாம வேதங்கள் மற்றும் வேதங்களின் உள்நட்பு—all இவை அனைத்தும் இங்கு கூறப்பட்டுள்ளன.
ந்யாயஶிக்ஷா சிகித்ஸா ச தாநம் பாஶுபதம் ததா। இதி நைகாஶ்ரயம் ஜந்ம திவ்யமாநுஷஸம்ஜ்ஞிதம்
நியாயம், ஒலி அறிவியல், மருத்துவம், தானம், பாஷுபதம் ஆகியவை, இவையெல்லாம் தெய்வீகமும் மனிதர்க்கும் உரிய பல்வேறு அறிவுகளாகப் பிறந்துள்ளன என்று கூறப்பட்டுள்ளது.
தீர்தாநாம் சைவ புண்யாநாம் தேஶாநாம் சைவ கீர்தநம்। நதீநாம் பர்வதாநாம் ச வநாநாம் ஸாகரஸ்ய ச
புனிதமான தீர்த்தங்கள், புண்ணியமான நாடுகள், நதிகள், மலைகள், காடுகள், கடல்—இவை அனைத்தும் புகழப்பட்டுள்ளன.
புராணாம் சைவ திவ்யாநாம் கல்பாநாம் யுத்தகௌஶலம்। வாக்யஜாதிவிஶேஷாஶ்ச லோகயாத்ராக்ரமஶ்ச யஃ
பழமையான தெய்வீகக் கதைகள், உலகம் தோன்றும் காலங்கள், போர் நுணுக்கம், பேச்சின் வகைகள், உலக வாழ்க்கையின் ஒழுங்கு—all இவை இங்கு விளக்கப்பட்டுள்ளன.
யச்சாபி ஸர்வகம் வஸ்து தச்சைவ ப்ரதிபாதிதம்। பரம் ந லேககஃ கஶ்சிதேதஸ்ய புவி வித்யதே
எல்லாவற்றிலும் நிறைந்துள்ள பொருள் கூட இங்கு விளக்கப்பட்டுள்ளது; இந்த உலகில் இதை எழுதிய வேறு யாரும் இல்லை.
தபோவிஶிஷ்டதபி வை வஸிஷ்டாந்முநிபும்கவாத்। மந்யே ஶ்ரேஷ்டவ்யம் த்வாம் வை ரஹஸ்யஜ்ஞாநவேதநாத்
தவத்தில் சிறந்த வசிஷ்டர் போலும், இரகசியமான ஞானத்தை அறிந்துள்ள உன்னை நான் மேலானவராக எண்ணுகிறேன்.
ஜந்மப்ரப்ரு'தி ஸத்யாம் தே வேத்மி காம் ப்ரஹ்மவாதிநீம்। த்வயாச காவ்யமித்யுக்தம் தஸ்மாத்காவ்யம் பவிஷ்யதி
உன் பிறப்பிலிருந்தே நீ வேதங்களுக்கு அர்ப்பணித்தவளாக இருப்பதை நான் அறிவேன்; நீ இதை காவியம் என்று கூறியதால், இது காவியம் என அழைக்கப்படும்.
அஸ்ய காவ்யஸ்ய கவயோ ந ஸமர்தா விஶேஷணே। விஶேஷணே க்ரு'ஹஸ்தஸ்ய ஶேஷாஸ்த்ரய இவாஶ்ரமாஃ
இந்தக் காவியத்தின் சிறப்பை கவிஞர்கள் விவரிக்க இயலாது; வீட்டில் வாழ்பவரை மற்ற மூன்று ஆசிரமத்தார் விவரிக்க முடியாதது போல.
ஜடாந்தபதிரோந்மத்தம் தமோபூதம் ஜகத்பவேத்। யதி ஜ்ஞாநஹுதாஶேந த்வயா நோஜ்ஜ்வலியம் பவேத்
நீ ஞானத்தின் தீயை ஏற்றவில்லை என்றால், இந்த உலகம் முட்டாளும், குருடும், செவிடும், பைத்தியமும், இருளில் மூடப்பட்டதுமாகி இருப்பது உறுதி.
தமஸாந்தஸ்ய லோகஸ்ய வேஷ்டிதஸ்ய ஸ்வகர்மபிஃ। ஜ்ஞாநாஞ்ஜநஶலாகாபிர்புத்திநேத்ரோத்ஸவஃ க்ரு'தஃ
செயல்களால் கட்டுண்டு, இருளால் குருடாகிய உலகிற்கு, நீ ஞானம் என்னும் கண்ணாடி குச்சியால் புத்திக்கு விழாக்க் காட்சியை வழங்கினாய்.
த்வயா பாரதஸூர்யேண ந்ரு'ணாம் விநிஹதம் தமஃ
பாரத வம்சத்தின் சூரியனே, மனிதர்களின் இருளை நீ அழித்துவிட்டாய்.
புராணபூர்ணசந்த்ரேண ஶ்ருதிஜ்யோத்ஸ்நாப்ரகாஶிநா। ந்ரு'ணாம் குமுதஸௌம்யாநாம் க்ரு'தம் புத்திப்ரஸாதநம்
பழமையான கதைகள் என்னும் முழு நிலவு, வேத ஒளியால் பிரகாசித்து, தாமரைப்பூ போல மென்மையான மனிதர்களின் மனங்களை மகிழ்வித்துள்ளது.
இதிஹாஸப்ரதீபேந மோஹாவரணகாதிநா। லோககர்பக்ரு'ஹம் க்ரு'த்ஸ்நம் யதாவத்ஸம்ப்ரகாஶிதம்
மாயை என்னும் திரையை அகற்றும் வரலாற்று விளக்கால், உலகம் முழுவதும் முறையாக ஒளிர்ந்துள்ளது.
ஸம்க்ரஹாத்யாயபீஜோ வை பௌலோமாஸ்தீகமூலவாந்। ஸம்பவஸ்கந்தவிஸ்தாரஃ ஸபாபர்வவிடங்கவாந்
சுருக்கமான அதிகாரம் விதையாக, பௌலோமா, ஆஸ்தீகன் ஆகிய கதைகள் வேராக, சம்பவங்கள் கிளையாக, சபாபர்வம் முடிச்சாக அமைந்துள்ளது.