த்விசத்வாரிம்ஶதத்யாயாஃ பர்வைததபிஸங்க்யயா। ஸஹஸ்ரமேகம் ஶ்லோகாநாம் பஞ்சஶ்லோகஶதாநி ச
இந்தப் பகுதி மொத்தம் நாற்பத்து இரண்டு அதிகாரங்களும், ஆயிரத்து ஐநூறு பாடல்களும் கொண்டதாகக் கணக்கிடப்படுகிறது.
ஷடேவ ச ததா ஶ்லோகாஃ ஸம்க்யாதாஸ்தத்த்வதர்ஶிநா। அதஃ பரம் நிபோதேதம் மௌஸலம் பர்வ தாருணம்
மேலும், உண்மையை அறிந்தவர்கள் ஆறு பாடல்களையும் சேர்த்து எண்ணுகிறார்கள்; இதற்குப் பிறகு, பயங்கரமான மௌசலப் பருவத்தை கேளுங்கள்.
யத்ர தே புருஷவ்யாக்ராஃ ஶஸ்த்ரஸ்பர்ஶஹதா யுதி। ப்ரஹ்மதண்டவிநிஷ்பிஷ்டாஃ ஸமீபே லவணாம்பஸஃ
அங்கே, போரில் ஆயுதங்களால் தாக்கப்பட்ட, புருஷர்களில் சிறந்தவர்கள், பிரம்மாவின் தண்டத்தால் நசுக்கப்பட்டு, உப்புக் கடலருகே விழுந்தார்கள்.
ஆபாநே பாநகலிதா தைவேநாபிப்ரசோதிதாஃ। ஏரகாரூபிபிர்வஜ்ரைர்நிஜக்நுரிதரேதரம்
அவர்கள், கூடத்தில் மதுபானம் அருந்தி, விதியின் கட்டளையால் தூண்டப்பட்டு, வஜ்ரம் போல் கடினமான எரகக் கம்பிகளால் ஒருவரை ஒருவர் தாக்கினார்கள்.
யத்ர ஸர்வக்ஷயம் க்ரு'த்வா தாவுபௌ ராமகேஶவௌ। நாதிசக்ராமதுஃ காலம் ப்ராப்தம் ஸர்வஹரம் மஹத்
அங்கே, எல்லாவற்றையும் அழித்த பிறகு, இருவரும்—பலராமரும் கேசவரும்—அனைத்தையும் அழிக்கும் காலத்தை மீறவில்லை.
யத்ரார்ஜுநோ த்வாரவதீமேத்ய வ்ரு'ஷ்ணிவிநாக்ரு'தாம்। த்ரு'ஷ்ட்வா விபாதமகமத்பராம் சார்திம் நரர்ஷபஃ
அங்கே, அர்ஜுனன், வ்ருஷ்ணிகள் இல்லாத துவாரகையை வந்து, பேரழிவைக் கண்டு, ஆழ்ந்த துயரத்தில் மூழ்கினான், மனிதர்களில் சிறந்தவரே.
ஸ ஸம்ஸ்க்ரு'த்ய நரஶ்ரேஷ்டம் மாதுலம் ஶௌரிமாத்மநஃ। ததர்ஶ யதுவீராணாமாபாநே வைஶஸம் மஹத்
அவன், தன் மாமனும் சிறந்தவருமான சௌரியை இறுதிச்சடங்குகள் செய்து, அங்கேயே யாதவ வீரர்களின் பெரும் அழிவைக் கண்டான்.
ஶரீரம் வாஸுதேவஸ்ய ராமஸ்ய ச மஹாத்மநஃ। ஸம்ஸ்காரம் லம்பயாமாஸ வ்ரு'ஷ்ணீநாம் ச ப்ரதாநதஃ
வாசுதேவரும், மகான் ராமரும் உட்பட, வ்ருஷ்ணிகளில் முக்கியமானவர்களின் உடல்களுக்கு அர்ஜுனன் சடங்குகளைச் செய்தான்.
ஸவ்ரு'த்தபாலமாதாய த்வாரவத்யாஸ்ததோ ஜநம்। ததர்ஶாபதி கஷ்டாயாம் காண்டீவஸ்ய பராபவம்
அவன், முதியோர்கள், பிள்ளைகள் மற்றும் துவாரகையின் மக்களை அழைத்துக்கொண்டு, அந்தக் கடினமான நேரத்தில், தனது காண்டீவம் தோல்வியடைந்ததைக் கண்டான்.
ஸர்வேஷாம் சைவ திவ்யாநாமஸ்த்ராணாமப்ரஸந்நதாம்। நாஶம் வ்ரு'ஷ்ணிகலத்ராணாம் ப்ரபாவாநாமநித்யதாம்
அவன், எல்லா தெய்வீக ஆயுதங்களும் உதவ மறுத்ததையும், வ்ருஷ்ணி பெண்கள் அழிந்ததையும், சக்திகள் எல்லாம் நிலையற்றவை என்பதைப் பார்த்தான்.
த்ரு'ஷ்ட்வா நிர்வேதமாபந்நோ வ்யாஸவாக்யப்ரசோதிதஃ। தர்மராஜம் ஸமாஸாத்ய ஸம்ந்யாஸம் ஸமரோசயத்
இதையெல்லாம் பார்த்து, அவன் மனம் வெறுத்து, வியாசரின் வார்த்தையால் தூண்டப்பட்டு, தர்மராஜனைச் சென்று, துறவறத்தை விரும்பினான்.
இத்யேதந்மௌஸலம் பர்வ ஷோடஶம் பரிகீர்திதம்। அத்யாயாஷ்டௌ ஸமாக்யாதாஃ ஶ்லோகாநாம் ச ஶதத்ரயம்
இவ்வாறு, இந்த மௌசலப் பருவம் பதினாறாவது எனக் கூறப்படுகிறது; இதில் எட்டு அதிகாரங்களும், மூன்று நூறு பாடல்களும் உள்ளன எனச் சொல்லப்படுகிறது.
ஶ்லோகாநாம் விம்ஶதிஶ்சவ ஸம்க்யாதா தத்த்வதர்ஶிநா। மஹாப்ரஸ்தாநிகம் தஸ்மாதூர்த்வம் ஸப்ததஶம் ஸ்ம்ரு'தம்
உண்மையை அறிந்தவர்கள் இருபது பாடல்களையும் எண்ணுகிறார்கள்; இதற்குப் பிறகு, பதினேழாவது மகாபிரஸ்தான பருவம் நினைவுகூரப்படுகிறது.
யத்ர ராஜ்யம் பரித்யஜ்ய பாண்டவாஃ புருஷர்ஷபாஃ। த்ரௌபத்யா ஸஹிதா தேவ்யா மஹாப்ரஸ்தாநமாஸ்திதாஃ
அங்கே, மனிதர்களில் சிறந்த பாண்டவர்கள், தேவியான திரௌபதியுடன், இராஜ்யத்தை விட்டு விட்டு, மகாபிரஸ்தானத்திற்கு புறப்பட்டார்கள்.
யத்ர தேऽக்நிம் தத்ரு'ஶிரே லௌஹித்யம் ப்ராப்ய ஸாகரம்। யத்ராக்நிநா சோதிதஶ்ச பார்தஸ்தஸ்மை மஹாத்மநே
அங்கே, அவர்கள் லௌஹித்யா நதியின் கடல்சேருமிடத்தில் தீயைக் கண்டார்கள்; அப்போது, அக்னியின் உத்தரவைப் பெற்று, அர்ஜுனன் அந்த மகானுக்கு—
ததௌ ஸம்பூஜ்ய தத்திவ்யம் காண்டீவம் தநுருத்தமம்। யத்ர ப்ராத்ரு'ந்நிபதிதாந்த்ரௌபதீம் ச யுதிஷ்டிரஃ
அவன், மரியாதையுடன், அந்தத் தெய்வீகமான, சிறந்த காண்டீவ வில்லையும் அளித்தான்; அங்கேயே, யுதிஷ்டிரர் தன் சகோதரர்களும் திரௌபதியும் விழுந்திருப்பதைப் பார்த்தான்.
த்ரு'ஷ்ட்வா ஹித்வா ஜகாமைவ ஸர்வாநநவலோகயந்। ஏதத்ஸப்ததஶம் பர்வ மஹாப்ரஸ்தாநிகம் ஸ்ம்ரு'தம்
அனைவரையும் பார்த்துவிட்டு, எவரையும் மீண்டும் திரும்பிப் பார்க்காமல் அவர் புறப்பட்டார்; இதுவே பதினேழாவது பகுதி, மகாபிரஸ்தானிகம் என அழைக்கப்படுகிறது.
யத்ராத்யாயாஸ்த்ரயஃ ப்ரோக்தாஃ ஶ்லோகாநாம் ச ஶதத்ரயம்। விம்ஶதிஶ்ச ததா ஶ்லோகாஃ ஸம்க்யாதாஸ்தத்த்வதர்ஶிநா
இதில் மூன்று அதிகாரங்கள் கூறப்பட்டுள்ளன; மூன்று நூறு பாடல்களும், மேலும் இருபது பாடல்களும் உண்மை அறிந்தவரால் எண்ணப்பட்டுள்ளன.
ஸ்வர்கபர்வ ததோ ஜ்ஞேயம் திவ்யம் யத்ததமாநுஷம்। ப்ராப்தம் தைவரதம் ஸ்வர்காந்நேஷ்டவாந்யத்ர தர்மராட்
அதற்குப் பிறகு, தெய்வீகமானதும், மனிதருக்கு அப்பாற்பட்டதும் ஆன ஸ்வர்கபர்வம் என்று அறிய வேண்டும்; அங்கு தர்மராஜர் தெய்வ ரதத்தை அடைந்து விண்ணுலகை அடைந்தார்.
ஆரோதும் ஸுமஹாப்ராஜ்ஞ ஆந்ரு'ஶம்ஸ்யாச்சுநா விநா। தாமஸ்யாவிசலாம் ஜ்ஞாத்வா ஸ்திதிம் தர்மே மஹாத்மநஃ
மிகுந்த ஞானம் உடையவர், அந்த நாயை விட்டு, கருணையால், தர்மத்தில் நிலைத்திருக்கும் மகானின் நிலையை அறிந்து, மேலே ஏறினார்.
ஶ்வரூபம் யத்ர தத்த்யக்த்வா தர்மேணாஸௌ ஸமந்விதஃ। ஸ்வர்கம் ப்ராப்தஃஸச ததா யாதநாவிபுலா ப்ரு'ஶம்
அங்கு, தன் மனித உருவை விட்டுத் தர்மத்துடன் இணைந்தவர், விண்ணுலகை அடைந்தார்; அதுபோலவே, மிகுந்த வேதனைகள் நிறைந்த இடங்களையும் கண்டார்.
தேவதூதேந நரகம் யத்ர வ்யாஜேந தர்ஶிதம்। ஶுஶ்ராவ யத்ர தர்மாத்மா ப்ராத்ரூ'ணாம் கருணாகிரஃ
அங்கு, ஒரு தெய்வ தூதரால் வஞ்சனையுடன் நரகம் காண்பிக்கப்பட்டது; அங்கே தர்மமுள்ளவர் தன் சகோதரர்களின் இரங்கும் குரல்களையும் கேட்டார்.
நிதேஶே வர்தமாநாநாம் தேஶே தத்ரைவ வர்ததாம்। அநுதர்ஶிதஶ்ச தர்மேண தேவராஜ்ஞா ச பாண்டவஃ
அந்த இடத்தில், கட்டளைக்குள் இருந்து வாழ்ந்தவர்களும், அங்கேயே தங்கியவர்களும் இருந்தனர்; அங்கு தர்மமும் தேவராஜாவும் பாண்டவரை காண்பித்தனர்.
ஆப்லுத்யாகாஶகங்காயாம் தேஹம் த்யக்த்வா ஸ மாநுஷம்। ஸ்வதர்மநிர்ஜிதம் ஸ்தாநம் ஸ்வர்கே ப்ராப்ய ஸ தர்மராட்
விண்ணக கங்கை நீரில் குளித்து, மனித உடலை விட்டு, தன் தர்மத்தால் பெற்ற இடத்தை விண்ணுலகில் தர்மராஜர் அடைந்தார்.
முமுதே பூஜிதஃ ஸர்வைஃ ஸேந்த்ரைஃ ஸுரகணைஃ ஸஹ। ஏததஷ்டாதஶம் பர்வ ப்ரோக்தம் வ்யாஸேந தீமதா
இந்திரனும் தேவர்களும் அனைவரும் அவரை போற்றி, அவர் மகிழ்ந்தார்; இதுவே புத்திசாலி வியாசர் கூறிய பதினெட்டாவது பகுதி.
அத்யாயாஃ பஞ்ச ஸம்க்யாதாஃ பர்வம்யஸ்மிந்மஹாத்மநா। ஶ்லோகாநாம் த்வே ஶதே சைவ ப்ரஸம்க்யாதே தபோதாஃ
இந்தப் பகுதியில் மகானால் ஐந்து அதிகாரங்கள் எண்ணப்பட்டுள்ளன; தவமுள்ளவர் இருநூறு பாடல்களையும் கவனமாக எண்ணியுள்ளார்.
நவ ஶ்லோகாஸ்ததைவாந்யே ஸம்க்யாதாஃ பரமர்ஷிணா। அஷ்டாதஶைவமேதாநி பர்வாண்யேதாந்யஶேஷதஃ
மேலும் ஒன்பது பாடல்களும் அதேபோல் பரமரிஷியால் எண்ணப்பட்டுள்ளன; இவ்வாறு, பதினெட்டு பகுதிகள் அனைத்தும் முழுமையாக குறிப்பிடப்பட்டுள்ளன.
கிலேஷு ஹரிவம்ஶஶ்ச பவிஷ்யம் ச ப்ரகீர்திதம்। தஶ ஶ்லோகஸஹஸ்ராணி விம்ஶச்ச்லோகஶதாநி ச
பின்வரும் பகுதிகளில், ஹரிவம்சமும் எதிர்கால நிகழ்வுகளும் கூறப்பட்டுள்ளன; பத்து ஆயிரம் மற்றும் இருநூறு பாடல்கள் உள்ளன.
கிலேஷு ஹரிவம்ஶே ச ஸம்க்யாதாநி மஹர்ஷிணா। ஏதத்ஸர்வம் ஸமாக்யாதம் பாரதே பர்வஸம்க்ரஹஃ
பின்வரும் பகுதிகளிலும் ஹரிவம்சத்திலும், மகரிஷி பாடல்களின் எண்ணிக்கையை கூறியுள்ளார்; இவை அனைத்தும் பாரதத்தில் பகுதிகளின் சுருக்கமாக விவரிக்கப்பட்டுள்ளன.
அஷ்டாதஶ ஸமாஜக்முரக்ஷௌஹிண்யோ யயுத்ஸயா। தந்மஹாதாருணம் யுத்தமஹாந்யஷ்டாதஶாபவத்
பதினெட்டு படைகள் யுத்தத்திற்கு ஆவலுடன் ஒன்று கூடியன; அந்த பெரிய, பயங்கரமான போர் பதினெட்டு நாட்கள் நடந்தது.