பாண்டவைஃ பஞ்சபிஃ ஸார்தம் ஸாத்யகேந ச தந்விநா। த்ரு'ஷ்டத்யும்நஸுகைஃ ஸர்வைஃ பாஞ்சாலைஶ்ச ஸமந்ததஃக
அந்த ஐந்து பாண்டவர்களும், வில்லாளி சாத்த்யகியும், திருஷ்டத்யும்னனும், பஞ்சாலர்களும், அவர்களுடன் இருந்த அனைவரும் சுற்றிலும் இருந்தனர்.
பித்யமாநாஃ ஶரைஸ்தீக்ஷ்ணைஃ ஸர்வே கார்ஷ்ணிபுரோகமைஃ। த்ரோணத்ரௌணிக்ரு'தைஃ ஸார்தம் ஸர்வே ஶல்யஶலாதயஃ। தாவகாஃ ஸமரே ராஜஞ்ஜஹுர்பீஷ்மம் மஹாம்ரு'தே
கிருஷ்ணன் தலைமையில் இருந்த அனைவரும், கூரிய அம்புகளால் காயமடைந்தனர்; துரோணரும், அவன் மகனும், சல்யனும், சால்வனும் உடன் இருந்தனர்; அரசே, உன் மக்கள் அந்தப் பெரிய போரில் பீஷ்மரை விட்டுவிட்டனர்.
ஸௌவீராஃ கிதவாஃ ப்ராச்யாஃப்ரதீச்யோதீச்யமாலவாஃ। அபீஷாஹாஃ ஶூரஸேநாஃ ஶிபயோऽத வஸாதயஃ
சௌவீரர்கள், கிதவர்கள், கிழக்கினோர், மேற்கினோர், வடக்கினோர், மாலவர்கள், அபீஷாஹர்கள், சூரசேனர்கள், சிபிகள், வசாதிகள்,
ஸால்வாஶ்ரயாஸ்த்ரிகர்தாஶ்ச அம்பஷ்டாஃ கேகயைஃ ஸஹ। த்வாதஶைதே ஜநபதாஃ ஶரார்தா வ்ரணபீடிதாஃ। ஸம்க்ராமே ப்ரஜஹுர்பீஷ்மம் யுத்யமாநாஃ கிரீடிநா
சால்வர்கள், திரிகர்த்தர்கள், அம்பஷ்டர்கள், கேகயர்களும்—இந்த பன்னிரண்டு நாடுகளினரும், அம்புகளால் காயமடைந்து, புண்களால் வேதனைப்பட்டு, கிரீடம் அணிந்த அர்ஜுனனுடன் போரிடும் போது பீஷ்மரை விட்டுவிட்டனர்.
ததஸ்தமேகம் பஹவஃ பரிவார்ய ஸமந்ததஃ । பரிகால்ய குரூந்ஸர்வாஞ்ஶரர்ஷைரவாகிரந்
பின்னர், பலர் அந்த ஒரே மனிதனை எல்லா பக்கங்களிலும் சூழ்ந்து, குருக்களை பாதுகாத்து, அம்புகளின் மழை பொழிந்தனர்.
நிபாதயத க்ரு'ஹ்ணீத யுத்யத்வமவக்ரு'ந்தத। இத்யாஸீத்துமுலஃ ஶப்தோ ராஜந்பீஷ்மரதம் ப்ரதி
"அவனை வீழ்த்துங்கள்! பிடியுங்கள்! போராடுங்கள்! துண்டு துண்டாக வெட்டுங்கள்!"—இப்படி பீஷ்மரின் ரதத்தை நோக்கி, அரசே, பெரும் சத்தம் எழுந்தது.
நிஹத்ய ஸமரே ராஜஞ்ஶதஶோऽத ஸஹஸ்ரஶஃ । ந தஸ்யாஸீதநிர்பிந்நம் காத்ரே த்வ்யங்குலமந்தரம்
போரில் நூற்றுக்கணக்கானவர்களையும் ஆயிரக்கணக்கானவர்களையும் கொன்ற பீஷ்மரின் உடலில் இரண்டு விரல் அகலம் கூட அம்புகளால் குத்தப்படாத இடம் எதுவும் இல்லை, அரசே.
ஏவம்பூதஸ்தவ பிதா ஶரைர்விஶகலீக்ரு'தஃ। ஶிதாக்ரைஃ பல்குநேநாஜௌ ப்ராக்ஶிராஃ ப்ராபதத்ரதாத்
அப்படிப்பட்ட நிலையில், உன் தந்தை பீஷ்மர், பாகுபலனின் கூரிய அம்புகளால் உடல் முழுவதும் கிழிக்கப்பட்டு, போர்க்களத்தில் தலைகீழாக ரதத்திலிருந்து விழுந்தார்.
கிம்சிச்சேஷே திநகரே புத்ராணாம் தவ பஶ்யதாம் । ஹாஹேதி திவி தேவாநாம் பார்திவாநாம் ச பாரத
மாலை நேரம் சூரியன் மறையும்போது, உன் மகன்கள் பார்த்துக்கொண்டிருக்க, வானில் தேவர்களும் பூமியில் அரசர்களும் 'அய்யோ!' என்று கூவி அழைத்தார்கள், பாரதா.
பதமாநே ரதாத்பீஷ்மே பபூவ ஸுமஹாஸ்வநஃ । ஸம்பதந்தமபிப்ரேக்ஷ்ய மஹாத்மாநம் பிதாமஹம்
பீஷ்மர் ரதத்திலிருந்து விழும் போது, பெரும் ஓசை எழுந்தது; அந்த மகான்மையின் தாத்தா கீழே விழுவதைக் கண்டு அனைவரும் அதிசயத்தில் உறைந்தார்கள்.
ஸஹ பீஷ்மேண ஸர்வேஷாம் ப்ராபதந்ஹ்ரு'தயாநி நஃ । ஸ பபாத மஹாபாஹுர்வஸுதாமநுநாதயந்
பீஷ்மருடன் அனைவரின் மனமும் உடைந்து விழுந்தது; அந்த வலிமைமிக்கவர் பூமியில் விழும் போது, முழு நிலமும் அதிர்ந்தது.
இந்த்ரத்வஜ இவோத்ஸ்ரு'ஷ்டஃ கேதுஃ ஸர்வதநுஷ்மதாம் । தரணீம் ந ஸ பஸ்பர்ஶ ஶரஸங்கைஃ ஸமாவ்ரு'தஃ
இந்திரனின் கொடி தரையில் வீழும் போல், அனைத்து வில்லாளர்களிலும் சிறந்தவர் அம்புகளால் சூழப்பட்டதால், அவர் பூமியைத் தொடவில்லை.
ஶலதல்பே மஹேஷ்வாஸம் ஶயாநம் புருஷர்ஷபம்। ரதாத்ப்ரபதிதம் சைநம் திவ்யோ பாவஃ ஸமாவிஶத்
அம்புகளால் ஆன படுக்கையில் அந்த வீர வில்லாளர், மனிதர்களில் சிறந்தவர், ரதத்திலிருந்து விழுந்து, தெய்வீகமான அமைதியில் மூடப்பட்டார்.
அப்யவர்ஷச்ச பர்ஜந்யஃ ப்ராகம்பத ச மேதிநீ । பதந்ஸ தத்ரு'ஶே சாபி தக்ஷிணேந திவாகரம்
மேகங்கள் மழை பொழிந்தன, பூமி நடுங்கியது; அவர் விழும் போது, சூரியனுக்கு தெற்காக அவர் தென்பட்டார்.
ஸம்ஜ்ஞாம் சோபாலபத்வீரஃ காலம் ஸம்சிந்த்ய பாரத । அந்தரிக்ஷே ச ஶுஶ்ராவ திவ்யா வாசஃ ஸமந்ததஃ
அந்த வீரன், காலத்தை எண்ணி, மீண்டும் உணர்வு பெற்றார், பாரதா; அப்போது ஆகாயத்தில் எல்லா பக்கமும் தெய்வீகமான குரல்கள் கேட்டன.
கதம் மஹாத்மா காங்கேயஃ ஸர்வஶஸ்த்ரப்ரு'தாம் வரஃ । காலகர்தா நரவ்யாக்ரஃ ஸம்ப்ராப்தே தக்ஷிணாயநே
'கங்கையின் மகன், எல்லா ஆயுதங்களிலும் சிறந்தவர், மனிதர்களில் புலி, இப்போது சூரியன் தெற்கே செல்லும் போது எப்படி உயிரை விட்டார்?' என்று கேட்டார்கள்.
ஸ்திதோऽஸ்மீதி ச காங்கேயஸ்தச்ச்ருத்வா வாக்யமப்ரவீத்। தாரயிஷ்யாம்யஹம் ப்ராணாந்பதிதிऽபி மஹீதலே
அப்போது காங்கேயன், 'நான் இன்னும் இருக்கிறேன்' என்று கூறி, அந்த வார்த்தையை கேட்டவுடன், 'நான் உயிரைத் தாங்கிக் கொள்வேன், பூமியில் விழுந்தாலும்,' என்று உறுதியாகச் சொன்னார்.
உத்தராயணமந்விச்சந்ஸுகதிப்ரதிகாங்க்ஷயா। தஸ்ய தந்மதமாஜ்ஞாய கஹ்கா ஹிமவதஃ ஸுதாஃ
சூரியன் வடக்கே செல்லும் காலத்தையும், நல்ல முடிவையும் விரும்பி, அவர் அந்த ஆசையை கொண்டார் என்பதை, இமயமலையின் மகளான கங்கை அறிந்தாள்.
மஹர்ஷீந்ஹம்ஸரூபேண ப்ரேஷயாமாஸ தத்ர வை। ததஸ்தம் ப்ரதி தே ஹம்ஸாஸ்த்வரிதா மாநஸௌகஸஃ
அப்போது கங்கை, பெரிய முனிவர்களை அங்குள்ள ஹம்சங்களாக மாற்றி அனுப்பினாள்; அவர்கள், மனஸரோவரம் வாழும் விரைவான ஹம்சங்கள், பீஷ்மரிடம் சென்றார்கள்.
ஆஜக்முஃ ஸஹிதா த்ரஷ்டும் பீஷ்மம் குருபிதாமஹம்। யத்ர ஶேதே நரஶ்ரேஷ்டஃ ஶரதல்பே பிதாமஹஃ
அவர்கள் அனைவரும் சேர்ந்து, குருக்களின் தாத்தா பீஷ்மரைப் பார்க்க வந்தார்கள்; அங்கு, மனிதர்களில் சிறந்தவர், அம்புகளின் படுக்கையில் படுத்திருந்தார்.
தே து பீஷ்மம் ஸமாஸாத்ய ரு'ஷயோ ஹம்ஸரூபிணஃ । அபஶ்யஞ்சரதல்பஸ்தம் பீஷ்மம் குருகுலோத்வஹம்
அந்த முனிவர்கள், ஹம்ச வடிவில் பீஷ்மரிடம் வந்து, குருவம்சத்தின் பெருமைமிக்கவரை அம்புகளின் படுக்கையில் பார்த்தார்கள்.
தே தம் த்ரு'ஷ்ட்வா மஹாத்மாநம் க்ரு'த்வா சாபி ப்ரதக்ஷிணம்। காங்கேயம் பரதஶ்ரேஷ்டம் தக்ஷிணேந ச பாஸ்கரம்
அந்த மகான்மையைப் பார்த்து, அவர்கள் சூரியன் வலப்பக்கமாக இருக்க, பாரதர்களில் சிறந்த காங்கேயனைச் சுற்றி வணங்கினார்கள்.
இதரேதரமாமந்த்ர்ய ப்ராஹுஸ்தத்ர மநீஷிணஃ । பீஷ்மஃ கதம் மஹாத்மா ஸந்ஸம்ஸ்தாதா தக்ஷிணாயநே
அங்கு அந்த ஞானிகள் ஒருவரை ஒருவர் பார்த்து, 'பெரும் ஆன்மா பீஷ்மர், சூரியன் தெற்கே செல்லும் போது எப்படி உயிரை விடப்போகிறார்?' என்று கேட்டார்கள்.
இத்யுக்த்வா ப்ரஸ்திதா ஹம்ஸா தக்ஷிணாமபிதோ திஶம்। ஸம்ப்ரேக்ஷ்ய வை மஹாபுத்திஶ்சிந்தயித்வா ச பாரத
இவ்வாறு கூறி, ஹம்சங்கள் தெற்கை நோக்கி புறப்பட்டன; அதை பார்த்து, அந்த அறிவாளி, யோசித்து, பாரதா,
தாநப்ரவீச்சாந்தநவோ நாஹம் கந்தா கதம்சந । தக்ஷிணாவர்த ஆதித்யே ஏதந்மே மநஸி ஸ்திதம்
சாந்தனுவின் மகன் அவர்களிடம், 'சூரியன் தெற்கே செல்லும் போது, நான் எந்தவிதத்திலும் உயிரை விடமாட்டேன்; இது என் மனதில் உறுதியாக உள்ளது' என்று சொன்னார்.
கமிஷ்யாமி ஸ்வகம் ஸ்தாநமாஸீத்யந்மே புராதநம் । உதகாயந ஆதித்யே ஹம்ஸாஃ ஸத்யம் ப்ரவீமி வஃ
'சூரியன் வடக்கே திரும்பும் போது, நான் என் பழைய இடத்திற்குச் செல்வேன்; ஹம்சங்களே, இது உண்மை என்று சொல்கிறேன்' என்றார்.
தாரயிஷ்யாம்யஹம் ப்ராணாநுத்தராயணகாங்க்ஷயா। ப்ராணாநாம் ச ஸமுத்ஸர்க ஐஶ்வர்யம் நியதம் மம
உத்தராயண காலத்தை விரும்பி, நான் உயிரைத் தாங்கிக் கொள்வேன்; உயிரை விடுவது எனக்கு எப்போது வேண்டுமானாலும் செய்ய முடியும்.
தஸ்மாத்ப்ராணாந்தாரயிஷ்யே முமூர்ஷுருதகாயநே। யஶ்ச தத்தோ வரோ மஹ்யம் பித்ரா தேந மஹாத்மநா
அதனால், மரணத்தை விரும்பினாலும், சூரியன் வடக்கு நோக்கி செல்லும் வரை நான் உயிரைத் தாங்கிக் கொள்வேன்; என் பெரிய தந்தை எனக்குக் கொடுத்த வரத்தினால்—
சந்ததஸ்தே பவேந்ம்ரு'த்யுரிதி தத்ஸத்யமஸ்து மே। தாரயிஷ்யே ததஃ ப்ராணாநுத்ஸர்கே நியதே ஸதி
"உனக்கு மரணம் நீ விரும்பும் நேரத்தில் வரும்" என்ற அந்த வாக்கு எனக்கு நிறைவேற வேண்டும்; எனவே, தீர்மானிக்கப்பட்ட நேரம் வரும்வரை நான் உயிரைத் தாங்கிக் கொள்வேன்.
இத்யுக்த்வா தாம்ஸ்ததா ஹம்ஸாந்ஸ ஶேதே ஶரதல்பகஃ । ஏவம் குரூணாம் பதிதே ஶ்ரு'ங்கே பீஷ்மே மஹௌஜஸி
இவ்வாறு கூறி, அந்நேரம் அங்கே அம்புகளின் படுக்கையில் இருந்தவர் ஓய்வெடுத்தார்; அப்படியே குருக்களின் பெருமை, வலிமை மிகுந்த பீஷ்மர் வீழ்ந்தார்.