அந்யோந்யமபிதாவந்தஃ ஸம்ப்ரஹாரம் ப்ரசக்ரிரே । வ்யதிஷ்யக்தம் மஹாரௌத்ரம் யுத்தம் பீருபயாவஹம்
அவர்கள் ஒருவரை ஒருவர் நோக்கி ஓடி, கடும் போரில் ஈடுபட்டார்கள்; அது மிகவும் பயங்கரமான, குழப்பமான யுத்தமாக, பயப்படுபவர்களுக்கு அச்சம் தருவதாக இருந்தது.
ஹயா ஹயைஃ ஸமாஜக்முஃ பாதாதாஶ்ச பதாதிபிஃ । `ரதா ரதைஃ ஸமாகச்சந்நாகா நாகைஶ்ச ஸம்யுகே' அந்யோந்யம் ஸமரே ராஜந்ப்ரார்தயாநாஃ ஸமப்யயுஃ
குதிரைகள் குதிரைகளை, காலாட்படைகள் காலாட்படைகளை, ரதங்கள் ரதங்களை, யானைகள் யானைகளை எதிர்கொண்டு, ஒருவரை ஒருவர் தேடி, போர்க்களத்தில் முன்னேறினார்கள், அரசே.
ஸஹஸா சாபவத்தீவ்ரம் ஸந்நிபாதந்மஹத்ரஜஃ। கஜாஶ்வரதபத்தீநாம் பாதநேமிஸமுத்ததம்
அப்பொழுது திடீரென, யானைகள், குதிரைகள், ரதங்கள், காலாட்படைகளின் கால்களும் சக்கரங்களும் எழுப்பிய, மிக அடர்த்தியான தூசி எழுந்தது.
தூம்ராருணம் ரஜஸ்தீவ்ரம் ரணபூமிம் ஸமாவ்ரு'ணோத்। நைவ ஸ்வே ந பரே ராஜந்ஸமஜாநந்பரஸ்பரம்
அந்த அடர்த்தியான புகை கலந்த சிவப்பு தூசி போர்க்களத்தை மூடி, அரசே, அங்கே யாரும் தங்கள் நண்பரையோ எதிரியையோ அடையாளம் காண முடியவில்லை.
பிதா புத்ரம் ந ஜாநீதே புத்ரோ வா பிதரம் ததா । நிர்மர்யாதே ததாபூதே வைஶஸே ரோமஹர்ஷணே
அப்போதெல்லாம் தந்தை மகனை அறிய முடியவில்லை; மகனும் தந்தையை அறியவில்லை; எல்லா ஒழுங்கும் கெட்ட, பயங்கரமான கொலைகளில், எல்லாம் குழப்பமாக இருந்தது.
ஶஸ்த்ராணாம் பரதஶ்ரேஷ்ட மநுஷ்யாணாம் ச ர்ஜதாம் । ஸுமஹாநபவச்சப்தஃ ப்ரேதாநாமிவ பாரத
ஆயுதங்களின் மோதலும், மனிதர்களின் கத்தலும் நடுவே, பாரதர்களில் சிறந்தவரே, இறந்தவர்களின் ஓசை போல, ஒரு பெரும் சத்தம் எழுந்தது.
கஜவாஜிமநுஷ்யாணாம் ஶோணிதாந்ரதரங்கிணீ । ப்ராவவர்தத நதீ தத்ர கேஶஶைவலஶாத்வலா
அந்த இடத்தில் யானைகள், குதிரைகள், மனிதர்கள் ஆகியோரின் இரத்தம் அலைகளாக ஓட, மனிதர்களின் முடி புல் போல் கலந்த ஒரு நதி உருவானது.
நராணாம் சைவ காயேப்யஃ ஶிரஸாம் பததாம் ரணே। ஶுஶ்ருவே ஸுமஹாஞ்சப்தஃ பததாமஶ்மநாமிவ
போரில் மனிதர்களின் உடலிலிருந்து தலைகள் விழும் போது, கல்லுகள் உருண்டு விழும் சப்தம் போல் ஒரு பெரும் ஒலி கேட்டது.
விஶிரஸ்கைர்மநுஷ்யைஶ்ச சிந்நகாத்ரைஶ்ச வாரணைஃ । அஶ்வைஃ ஸம்பிந்நதேஹைஶ்ச ஸம்கீர்ணாऽபூத்வஸும்தரா
தலைகள் இல்லாத மனிதர்கள், துண்டிக்கப்பட்ட அங்கங்களுடன் யானைகள், உடல்கள் சிதறிய குதிரைகள் ஆகியவை பூமியில் பரவிக் கிடந்தன.
நாநாவிதாநி ஶஸ்த்ராணி விஸ்ரு'ஜந்தோ மஹாரதாஃ । அந்யோந்யமபிதாவந்தஃ ஸம்ப்ரஹாரார்தமுத்யதாஃ
பெரும் வீரர்கள் பலவிதமான ஆயுதங்களை வீசி, ஒருவரை ஒருவர் எதிர்த்து, நேரடி போர் செய்ய விரைந்தனர்.
ஹயா ஹயாந்ஸமாஸாத்ய ப்ரேஷிதா ஹயஸாதிபிஃ । ஸமாஹத்ய ரணேऽந்யோந்யம் நிபேதுர்கதஜீவிதாஃ
குதிரை வீரர்கள் செலுத்திய குதிரைகள் மற்ற குதிரைகளை எதிர்த்து, போரில் மோதிக்கொண்டு உயிரிழந்தன.
நரா நராந்ஸமாஸாத்ய க்ரோதரக்தேக்ஷணா ப்ரு'ஶம் । உராம்ஸ்யுரோபிரந்யோந்யம் ஸமாஶ்லிஷ்ய நிஜக்நிரே
கோபத்தால் கண்கள் சிவந்த மனிதர்கள், மற்ற மனிதர்களை எதிர்த்து, மார்பில் மார்பு மோதிக் கொடூரமாக தாக்கினர்.
ப்ரேஷிதாஶ்ச மஹாமாத்ரைர்வாரணாஃ பரவாரணைஃ । அப்யக்நந்த விஷணாக்ரைர்வாரணாநேவ ஸம்யுகே
பெரும் யானை ஓட்டிகளால் உந்தப்பட்ட யானைகள், எதிரி யானைகளை தந்தத்தால் தாக்கி போரிட்டன.
தே ஜாதருதிரோத்பீடாஃ பதாகாபிரலங்க்ரு'தாஃ । ஸம்ஸக்தாஃ ப்ரத்யத்ரு'ஶ்யந்த மேகா இவ ஸவித்யுதஃ
காயமடைந்து இரத்தம் சிந்தி, கொடியால் அலங்கரிக்கப்பட்டவர்கள், மின்னலுடன் கூடிய மேகங்கள் போல் ஒன்றோடொன்று சிக்கிக்கொண்டனர்.
கேசித்பிந்நா விஷாணாக்ரைர்பிந்நகும்பாஶ்ச தோமரைஃ । விநதந்தோऽப்யதாவந்த கர்ஜமாநா தநா இவ
சிலர், தந்தங்கள் மற்ற தந்தங்களால் உடைந்து, தலைகள் ஈட்டி குத்தால் நொறுங்கி, மேகம் இடியுடன் முழங்கும் போல் கத்திக்கொண்டு விரைந்தனர்.
கேசித்தஸ்தைர்த்விதாச்சிந்நைஶ்சிந்நகாத்ராஸ்ததாऽபரே । நிபேதுஸ்துமுலே தஸ்மிம்ஶ்சிந்நபக்ஷா இவாத்ரயஃ
சிலர், தந்தங்கள் வெட்டப்பட்டு, உடல் உறுப்புகள் துண்டிக்கப்பட்டு, அந்த கொந்தளிப்பில் இறக்க, இறக்கை துண்டித்த மலைகள் போல் விழுந்தனர்.
பார்ஶ்வைஸ்து தாரிதைரந்யே வாரணைர்வரவாரணாஃ । முமுசுஃ ஶோணிதம் பூரி தாதூநிவ மஹீதராஃ
மற்ற சிலர், எதிரி யானைகளால் பக்கங்கள் கிழிக்கப்பட்டு, மலைகள் தங்கள் கனிமங்களை வெளியேற்றும் போல், அதிக இரத்தம் சிந்தினர்.
நாராசநிஹதாஸ்த்வந்யே ததா வித்தாஶ்ச தோமரைஃ । விநதந்தோऽப்யதாவந்த விஶ்ரு'ங்கா இவ பர்வதாஃ
சிலர், அம்புகளால் வீழ்த்தப்பட்டு, ஈட்டிகளால் குத்தப்பட்டு, கொம்பில்லா மலைகள் போல் முழங்கிக்கொண்டு விரைந்தனர்.
கேசித்க்ரோதஸமாவிஷ்டா மதாந்தா நிரவக்ரஹாஃ । ரதாந்ஹயாந்பதாதீம்ஶ்ச மம்ரு'துஃ ஶதஶோ ரணே
சிலர், கோபமும் மதமும் நிரம்பி, கட்டுப்பாடின்றி, நூற்றுக்கணக்கான ரதங்கள், குதிரைகள், காலாளர்களை போரில் நசுக்கியனர்.
ததா ஹயா ஹயாரோஹைஸ்தாடிதாஃ ப்ராஸதோமரைஃ । தேந தேநாப்யவர்தந்த குர்வந்தோ வ்யாகுலா திஶஃ
அதேபோல், குதிரை வீரர்கள் ஈட்டியாலும் வேலாலும் தாக்கிய குதிரைகள், எல்லாத் திசைகளிலும் ஓடி குழப்பத்தை ஏற்படுத்தின.
ரதிநோ ரதிபிஃ ஸார்தம் குலபுத்ராஸ்தநுத்யஜஃ। பராம் ஶக்திம் ஸமாஸ்தாய சக்ருஃ கர்மாண்யபீதவத்
ரத வீரர்கள் மற்ற ரத வீரர்களுடன், தங்கள் உயிரை தியாகம் செய்த குலமக்கள், தங்கள் முழு வலிமையுடன் அஞ்சாமல் வீர செய்கைகளைச் செய்தனர்.
ஸ்வயம்வர இவாமர்தே ப்ரஜஹ்ருரிதரேதரம் । ப்ரார்தயாநா யஶோ ராஜந்ஸ்வர்கம் வா யுத்தஶாலிநஃ
அந்த கொடியப் போரில், சுயம்வர நிகழ்ச்சி போல, வீரர்கள் ஒருவரை ஒருவர் சவால் செய்து, புகழோ அல்லது போரில் வீரவாசலோ நாடினர், அரசே.
தஸ்மிம்ஸ்ததா வர்தமாநே ஸம்க்ராமே ரோமஹர்ஷணே। தார்தராஷ்ட்ரம் மஹத்ஸைந்யம் ப்ரயயௌ விமுகீக்ரு'தம்
அந்தப் புல்லரிப்பூட்டும் போரில் இப்படியாக நடந்துகொண்டிருக்க, துரியோதனரின் பெரிய படை திரும்பி ஓடத் தொடங்கியது.
ஸ்வஸைந்யம் நிஹதம் த்ரு'ஷ்ட்வா ராஜா துர்யோதநஃ ஸ்வயம்। அப்யதாவத்ஸுஸம்க்ருத்தோ பீமஸேநமரிந்தமம்
தன் படை அழிக்கப்பட்டதை பார்த்த துரியோதனன், மிகுந்த கோபத்துடன், பகைவரை வெல்வோன் பீமசேனனை எதிர்த்து தானே பாய்ந்தான்.
ப்ரக்ரு'ஹ்ய ஸுமஹச்சாபமிந்த்ராஶநிஸமஸ்வநம் । மஹதா ஶரவர்ஷேண பாண்டவம் ஸமவாகிரத்
அந்த வீரன், இந்திரனின் இடியோசை போல் முழங்கும் பெரிய வில்லைக் கையில் பிடித்து, பாண்டவரை அம்புகளின் பெரும் மழையால் மூடினான்.
அர்தசந்த்ரம் ச ஸம்தாய ஸுதீக்ஷ்ணம் லோமவாபிநம் । பீமஸேநஸ்ய சிச்சேத சாபம் க்ரோதஸமந்விதஃ
மிகக் கூர்மையான அரைச்சந்திர அம்பை எடுத்து, கோபத்துடன், பீமசேனனின் வில்லைக் கிழித்துவிட்டான்.
ததந்தரம் ச ஸம்ப்ரேக்ஷ்ய த்வரமாமோ மஹாரதஃ । ப்ரஸம்ததே ஶிதம் பாணம் கிரீணாமபி தாரணம்
அந்த இடைவெளியை கவனித்து, வேகமாக அசைந்த அந்த வீரன், மலையையும் துளைக்கும் கூரிய அம்பை எடுத்து வில்லில் இடுவான்.
தேநோரஸி மஹாராஜ பீமஸேநமதாடயத் । ஸ காடவித்தோ வ்யதிதஃ ஸ்ரு'க்விணீ பரிஸம்லிஹந்
அந்த அம்பால், அரசே, பீமசேனனை மார்பில் தாக்கினான்; ஆழமாக காயமடைந்த பீமன், வலியால் தன் பக்கங்களை நக்கினான்.
ஸமாலலம்பே தேஜஸ்வீ த்வஜம் ஹேமபரிஷ்க்ரு'தம்। ததா விமநஸம் த்ரு'ஷ்ட்வா பீமஸேநம் கடோத்கசஃ
அந்த வீரமான பீமன் தங்க அலங்காரமிட்ட கொடியை பிடித்து தாங்கிக்கொண்டான்; அவனை இவ்வாறு மனம் தளர்ந்தவனாகக் கண்டதும், கதோத்கசன்—
க்ரோதேநாபிப்ரஜஜ்வால திதக்ஷந்நிவ பாவகஃ। அபிமந்யுமுகாஶ்சாபி பாண்டவாநாம் மஹாரதாஃ
கோபத்தால் தீப்பற்றி எரியும் நெருப்பைப் போல ஜ்வலித்தான்; அபிமன்யுவை முன்னிட்டு பாண்டவர்களில் உள்ள வீரர்களும்—