புநஃ புநரவோசம்ஸ்தே ஶாகுந்தலகுணாநபி। ஸிம்ஹேக்ஷணஃ ஸிம்ஹதம்ஷ்ட்ரஃ ஸிம்ஹஸ்கந்தோ மஹாபுஜஃ
மீண்டும் மீண்டும் அவர்கள் சகுந்தலையின் பண்புகளைப் புகழ்ந்தார்கள்: சிங்கக் கண்கள், சிங்கப் பற்கள், சிங்கப் புயங்கள், வலிமையான புயங்கள் — இவை அனைத்தும் அவளிடம் இருந்தன.
ஸிம்ஹோரஸ்கஃ ஸிம்ஹபலஃ ஸிம்ஹவிக்ராந்தகாம்யயம்। ப்ரு'த்வம்ஸஃ ப்ரு'துவக்ஷாஶ்ச சத்ராகாரஶிரா மஹாந்
சிங்கத்தின் மார்பு, சிங்கத்தின் வலிமை, சிங்கம் போல் நடை, அகன்ற தோள்கள், பரந்த மார்பு, குடை வடிவ தலை — இவையுடன் அவன் பெரியவன் என அறியப்பட்டது.
பாணிபாததலே ரக்தோ ரக்தாஸ்யோ துந்துபிஸ்வநஃ। ராஜலக்ஷணயுக்தஶ்ச ராஜஶ்ரீஶ்சாஸ்ய லக்ஷ்யதே
அவனது கை மற்றும் பாதம் சிவப்பாக, வாயும் சிவப்பாக, அவனது குரல் மிருகதண்டம் போல் ஒலித்து, அரசருக்குரிய அடையாளங்கள் உடையவன், அரசரின் மகிமை அவனில் தென்பட்டது.
ஆகாரேண ச ரூபேண ஶரீரேணாபி தேஜஸா। துஷ்யந்தேந ஸமோ ஹ்யேஷ கஸ்ய புத்ரோ பவிஷ்யதி
உடல், அழகு, உருவம், ஒளி — இவற்றில் துஷ்யந்தனுக்கு இணையானவன்; இவன் யாருடைய மகனாக இருக்க முடியும் என்று அனைவரும் வியந்தார்கள்.
ஏவம் ப்ருவந்தஸ்தே ஸர்வே ப்ரஶஶம்ஸுஃ ஸஹஸ்ரஶஃ। யுக்திவாதாநவோசந்த ஸர்வாஃ ப்ராணப்ரு'தஃ ஸ்த்ரியஃ
இவ்வாறு அனைவரும் பேசிக்கொண்டே, ஆயிரக்கணக்கில் புகழ்ந்தார்கள்; எல்லா பெண்களும் உண்மை சொல்லி இணைந்தனர்.
பாந்தவா இவ ஸஸ்நேஹா அநுஜக்முஃ ஶகுந்தலாம்। பௌராணாம் தத்வசஃ ஶ்ருத்வா தூஷ்ணீம்பூதா ஶகுந்தலா
உறவினர்கள் போல் பாசத்துடன் சகுந்தலையை அவர்கள் பின்தொடர்ந்தார்கள்; நகர மக்கள் சொன்னதை கேட்டு, சகுந்தலை அமைதியாக நின்றாள்.
வேஶ்மத்வாரம் ஸமாஸாத்ய விஹ்வலா ஸா ந்ரு'பாத்மஜா। சிந்தயாமாஸ ஸஹஸா கார்யகௌரவகாரணாத்
அரண்மனை வாசலை அடைந்ததும், அரசரின் மகள் கலங்கியவளாய், தன் செயலை நினைத்து மனம் கனிந்தாள்.
லஜ்ஜயா ச பரீதாங்கீ ராஜந்ராஜஸமக்ஷதஃ। அக்ரு'ணா கிம் நு வக்ஷ்யாமி துஷ்யந்தம் மம காரணாத்
அவளது உடல் வெட்கத்தில் மூடப்பட்டது; 'நான் வெட்கமின்றி என் விஷயத்தை அரசரிடம் எப்படி சொல்வேன்?' என்று எண்ணினாள்.
ஏவமுக்த்வா து க்ரு'பணா சிந்தயந்தீ ஶகுந்தலா।' அபிஸ்ரு'த்ய ச ராஜாநம் வேதிதா ஸா ப்ரவேஶிதா
இவ்வாறு துக்கத்தில் மூழ்கி, சிந்தனையில் ஆழ்ந்த சகுந்தலை, அரசரிடம் சென்று, உள்ளே அழைக்கப்பட்டாள்.
ஸஹ தேந குமாரேண தருணாதித்யவர்சஸா। `ஸிம்ஹாஸநஸ்தம் ராஜாநம் மஹேந்த்ரஸத்ரு'ஶத்யுதிம்
புதிய சூரியனைப் போல் ஒளிரும் தன் மகனுடன், அவள் சிம்மாசனத்தில் அமர்ந்த, இந்திரனைப் போல் பிரகாசிக்கும் அரசரிடம் சென்றாள்.
ஶகுந்தலா நதஶிராஃ பரம் ஹர்ஷமவாப்ய ச।' பூஜயித்வா யதாந்யாயமப்ரவீத்தம் ஶகுந்தலா
சகுந்தலை தலையை வணங்கி, பெரும் மகிழ்ச்சியுடன், அரசரை மரியாதை செய்து, உரிய முறையில் பேசத் தொடங்கினாள்.
அபிவாதய ராஜாநம் பிதரம் தே த்ரு'டவ்ரதம்। ஏவமுக்த்வா ஸுதம் தத்ர லஜ்ஜாநதமுகீ ஸ்திதா
'அரசரிடம் வணங்கு, அவர் உன் தந்தை, உறுதியான விரதம் கொண்டவர்' என்று கூறி, அவள் வெட்கத்துடன் தன் முகத்தை குனிந்து நின்றாள்.
ஸ்தம்பமாலிங்க்ய ராஜாநம் ப்ரஸீதஸ்வேத்யுவாச ஸா। ஶாகுந்தலோபி ராஜாநமபிவாத்ய க்ரு'தாஞ்ஜலிஃ
ஒரு தூணை பற்றிக்கொண்டு, 'அரசே, தயை செய்க' என்று கேட்டாள்; சகுந்தலையின் மகனும் கையைக் கூப்பி அரசரிடம் வணங்கினான்.
ஹர்ஷேணோத்புல்லநயநோ ராஜாநம் சாந்வவைக்ஷத। துஷ்யந்தோ தர்மபுத்த்யா து சிந்தயந்நேவ ஸோப்ரவீத்
மகிழ்ச்சியில் கண்கள் விரிந்தவனாய், அவன் அரசரை நோக்கினான்; ஆனால் துஷ்யந்தன், தர்மத்தை நினைத்து, சிந்தித்து இவ்வாறு பேசினான்.
கிமாகமநகார்யம் தே ப்ரூஹி த்வம் வரவர்ணிநி। கரிஷ்யாமி ந ஸம்தேஹஃ ஸபுத்ராயா விஶேஷதஃ
நீ இங்கே வந்ததற்கான காரணம் என்ன, அழகியவளே? சொல்லு. நீயும் உன் மகனும் கேட்டதை நான் சந்தேகமின்றி செய்து தருவேன்.
ப்ரஸீதஸ்வ மஹாராஜ வக்ஷ்யாமி புருஷோத்தம। ஏஷ புத்ரோ ஹி தே ராஜந்மய்யுத்பந்நஃ பரம்தப
மகாராஜா, தயவு செய்து கேள். நான் சொல்கிறேன். இந்த மகன் உனக்கு என்னால் பிறந்தவன், பரந்தபா.
தஸ்மாத்புத்ரஸ்த்வயா ராஜந்யௌவராஜ்யேऽபிஷிச்யதாம்। யதோக்தமாஶ்ரமே தஸ்மிந்வர்தஸ்வ புருஷோத்தம
அதனால், ராஜா, இந்த மகனை நீ அரசருக்கு அடுத்த பதவிக்கு நியமி. ஆசிரமத்தில் நாம் உடன்பட்டதை நீ நினைவில் கொண்டு நட, உயர்ந்தவரே.
மயா ஸமாகமே பூர்வம் க்ரு'தஃ ஸ ஸமயஸ்த்வயா। தத்த்வம் ஸ்மர மஹாபாஹோ கண்வாஶ்ரமபதம் ப்ரதி
முன்பு நாம் சந்தித்தபோது, நீயே அந்த வாக்குறுதியை அளித்தாய். கன்வரின் ஆசிரமம் குறித்து அதை நினைவு கூர், வீரனே.
தஸ்யோபபோகஸக்தஸ்ய ஸ்த்ரீஷு சாந்யாஸு பாரத। ஶகுந்தலா ஸபுத்ரா ச மநஸ்யந்தரதீயத
போகங்களை விரும்பி, மற்ற பெண்களிடம் ஈர்க்கப்பட்டபோது, பாரத வம்சத்தவரே, சகுந்தளையும் அவளுடைய மகனையும் அவன் மனதில் மறந்துவிட்டான்.
ஸ தாரயந்மநஸ்யேநாம் ஸபுத்ராம் ஸஸ்மிதாம் ததா। ததோபக்ரு'ஹ்ய மநஸா சிரம் ஸுகமவாப ஸஃ
பின்னர் அவன், அவளையும் அவளுடைய மகனையும் மனதில் நினைத்து, புன்னகையுடன் மனதிலேயே அணைத்துக்கொண்டு, நீண்ட நாட்கள் மகிழ்ச்சியடைந்தான்.
ஸோऽத ஶ்ருத்வாபி தத்வாக்யம் தஸ்யா ராஜா ஸ்மரந்நபி। அப்ரவீந்ந ஸ்மராமீதி த்வயா பத்ரே ஸமாகமம்
அவள் சொன்னதை கேட்டும், அவளை நினைத்தும், ராஜா, 'நம் சேர்க்கை எனக்கு நினைவில்லை, நல்லவளே,' என்று கூறினான்.
மைதுநம் ச வ்ரு'தா நாஹம் கச்சேயமிதி மே மதிஃ। நாபிஜாநாமி கல்யாணி த்வயா ஸஹ ஸமாகமம்
'வெறுமனே சேர்க்கை வேண்டாம் என்று எனக்கு தீர்மானம். உன்னுடன் நான் ஒன்றாக இருந்தது எனக்கு நினைவில்லை, பாக்கியவளே.'
தர்மார்தகாமஸம்பந்தம் ந ஸ்மராமி த்வயா ஸஹ। கச்ச வா திஷ்ட வா காமம் யத்வாபீச்சஸி தத்குரு
'நீயும் நானும் தர்மம், பொருள், காமம் ஆகியவற்றில் எந்த உறவும் எனக்கு நினைவில்லை. உனக்கு விருப்பமானதை செய், போக விரும்பினால் போ, இருக்க விரும்பினால் இரு.'
ஸம்ரம்பாமர்ஷதாம்ராக்ஷீ ஸ்புரமாணோஷ்டஸம்புடா। கடாக்ஷைர்நிர்தஹந்தீவ திர்யக்ராஜாநமைக்ஷத
கோபமும் வெறுப்பும் காரணமாக கண்கள் சிவந்து, உதடுகள் நடுங்க, அவள் பக்கமாக ராஜாவை நோக்கி பார்வையால் எரிக்குமாறு பார்த்தாள்.
ஆகாரம் கூஹமாநா ச மந்யுநா ச ஸமீரிதம்। தபஸா ஸம்ப்ரு'தம் தேஜோ தாரயாமாஸ வை ததா
தன் முகபாவனையையும் கோபத்தால் எழுந்த கலக்கத்தையும் மறைத்து, தவத்தால் பெற்ற சக்தியை அவள் அடக்கிக்கொண்டாள்.
ஸா முஹூர்தமிவ த்யாத்வா துஃகாமர்ஷஸமந்விதா। பர்தாரமபிஸம்ப்ரேக்ஷ்ய யதாந்யாயம் வசோऽப்ரவீத்
சில நிமிடம் சிந்தித்து, துயரமும் கோபமும் நிறைந்தவளாக, கணவரை பார்த்து, முறையோடு சொன்னாள்.
ஜாநந்நபி மஹாராஜ கஸ்மாதேவம் ப்ரபாஷஸே। ந ஜாநாமீதி நிஃஶங்கம் யதாந்யஃ ப்ராக்ரு'தஸ்ததா
'மகாராஜா, நீ அறிந்திருந்தும் ஏன் இப்படிச் சொல்கிறாய்? சாதாரண மனிதன் போல, தயக்கமின்றி 'நினைவில்லை' என்று கூறுகிறாய்.'
தஸ்ய தே ஹ்ரு'தயம் வேத ஸத்யஸ்யைவாந்ரு'தஸ்ய ச। ஸாக்ஷிணம் பத கல்யாணமாத்மாநமவமந்யஸே
'உன் மனம் உண்மையும் பொய்யும் இரண்டையும் அறிவது. பாக்கியவளே, சாட்சி ஆன உன் ஆத்மாவை நீயே மதிக்கவில்லை.'
யோऽந்யதா ஸந்தமாத்மாநந்யதா ப்ரதிபத்யதே। கிம் தேந ந க்ரு'தம் பாபம் சோரேணாத்மாபஹாரிணா
'ஒருவன் எப்படி இருக்கிறானோ, அப்படியே நடக்காமல் வேறு மாதிரி நடக்கிறான் என்றால், அவன் எந்த பாவமும் செய்யாதிருக்க முடியுமா? தன் ஆத்மாவைத் திருடும் திருடன் போல.'
ஏகோऽஹமஸ்மீதி ச மந்யஸே த்வம் ந ஹ்ரு'ச்சயம் வேத்ஸி முநிம் புராணம்। யோ வேதிதா கர்மணஃ பாபகஸ்ய தஸ்யாந்திகே த்வம் வ்ரு'ஜிநம் கரோஷி
'நீ தனியாக இருக்கிறேன் என்று நினைக்கிறாய். ஆனால், உன் உள்ளத்தில் பழமையான முனிவர் இருப்பதை அறியவில்லை. அவர் பாவமான செயலை அறிகிறார். அவருக்கு முன்பே நீ தவறு செய்கிறாய்.'