ஶ்ருதம் ப்ரஜ்ஞாநுகம் யஸ்ய ப்ரஜ்ஞா சைவ ஶ்ருதாநுகா । அஸம்பிந்நார்யமர்யாதஃ பண்டிதாக்யாம் லபேத ஸஃ
அவனுடைய கல்வி அறிவை பின்பற்றும், அறிவும் கல்வியை பின்பற்றும், உயர்ந்த நடத்தை முற்றிலும் நிலைத்திருக்கும்; அவனே ஞானி என்ற பெயர் பெறுவான்.
அர்தம் மஹாந்தமாஸாத்ய வித்யாமேஶ்வர்யமேவ ச। விசரத்யஸமுந்நத்தோ யஃ ஸ பண்டித உச்யதே
பெரும் செல்வமும் அறிவும் பெற்றபினும், பெருமை கொள்ளாமல் நடப்பவன்; அவனையே ஞானி என்று கூறுவர்.
அஶ்ருதஶ்ச ஸமுந்நத்தோ தரித்ரஶ்ச மஹாமநாஃ । அர்தாம்ஶ்சாகர்மணா ப்ரேப்ஸுர்மூட இத்யுச்யதே புதைஃ
கல்வி இல்லாதவன் பெருமை கொள்கிறான், ஏழை ஆனாலும் மனம் உயர்ந்தவன், முயற்சி செய்யாமல் பொருளை நாடுகிறான்; இவனை ஞானிகள் முட்டாளென்று சொல்வர்.
ஸ்வமர்தம் யஃ பரித்யஜ்ய பரார்தமநுதிஷ்டதி। மித்யா சரதி மித்ரார்தே யஶ்ச மூடஃ ஸ உச்யதே
தன் நலனை விட்டுவிட்டு பிறருக்காக செயல்படுகிறான், நண்பருக்காக பொய்யாக நடக்கிறான்; இவனை முட்டாள் என்று கூறுவர்.
அகாமாந்காமயதி யஃ காமயாநாந்பரித்யஜேத்। பலவந்தம் ச யோ த்வேஷ்டி தமாஹுர்மூடசேதஸம்
யார் விரும்பாததை விரும்புகிறார், ஆசைகளை விட்டு விடுகிறார், சக்திவானரை வெறுக்கிறார், அவரை அறிவில்லாத மனம் உடையவன் என்று கூறுவர்.
அமித்ரம் குருதே மித்ரம் மித்ரம் த்வேஷ்டி ஹிநஸ்தி ச । கர்ம சாரபதே துஷ்டம் தமாஹுர்மூடசேதஸம்
யார் பகையை நண்பனாக மாற்றுகிறார், நண்பனை வெறுக்கிறார், நண்பனை புண்படுத்துகிறார், தீய செயல்களில் ஈடுபடுகிறார், அவரை அறிவில்லாத மனம் உடையவன் என்று கூறுவர்.
ஸம்ஸாரயதி க்ரு'த்யாநி ஸர்வத்ர விசிகித்ஸதே। சிரம் கரோதி க்ஷிப்ரார்தே ஸ மூடோ பரதர்ஷப
யார் எதை செய்தாலும் சிக்கலாக்குகிறார், எங்கும் சந்தேகம் கொண்டிருப்பவர், விரைவில் முடிக்க வேண்டியதை நீண்ட நேரம் எடுக்கிறார், அவர் அறிவில்லாதவன், பாரதர்களில் சிறந்தவரே.
ஶ்ராத்தம் பித்ரு'ப்யோ ந ததாதி தைவதாநி ந சார்சதி । ஸுஹ்ரு'ந்மித்ரம் ந லபதே தமாஹுர்மூடசேதஸம்
யார் தந்தைமார்களுக்கு சிராத்தம் செய்யவில்லை, தேவதைகளை வணங்கவில்லை, நல்ல நண்பனையும் பெறவில்லை, அவரை அறிவில்லாத மனம் உடையவன் என்று கூறுவர்.
அநாஹூதஃ ப்ரவிஶதி ஹ்யப்ரு'ஷ்டோ பஹு பாஷதே। அவிஶ்வஸ்தே விஶ்வஸிதி மூடசேதா நராதமஃ
அழைக்கப்படாமல் உள்ளே வருபவர், கேட்கப்படாமல் அதிகம் பேசுபவர், நம்ப முடியாதவர்களை நம்புபவர், அறிவில்லாத மனம் உடைய மனிதன் எல்லாரிலும் கீழானவன்.
பரம் க்ஷிபதி தோஷேண வர்தமாநஃ ஸ்வயம் ததா। யஶ்ச க்ருத்யத்யநீஶாநஃ ஸ ச மூடதமோ நரஃ
தான் தவறு செய்தும் பிறரை குறை கூறுபவர், சக்தி இல்லாதும் கோபப்படுபவர், அவர் மிகவும் அறிவில்லாத மனிதன்.
ஆத்மநோ பலமாஜ்ஞாய தர்மார்தபரிவர்ஜிதம்। அலப்யமிச்சந்நைஷ்கர்ம்யாந்மூடபுத்திரிஹோச்யதே
தன் பலத்தை அறிந்தும் தர்மமும் செல்வமும் புறக்கணித்து, கிடைக்காததை விரும்புபவர், இங்கே அவரை அறிவில்லாதவன் என்று சொல்வார்கள்.
அஶிஷ்யம் ஶாஸ்தி யோ ராஜந்யஶ்ச ஶிஷ்யம் ந ஶாஸ்தி ச । கதர்யம் பஜதே யஶ்ச தமாஹுர்மூடசேதஸம்
யார் கற்றுக்கொள்ள முடியாதவரை கற்றுக்கொடுக்கிறார், கற்றுக்கொள்ளும் மாணவரை அரசன் கற்றுக்கொடுக்கவில்லை, யார் கஞ்சனுடன் பழகுகிறார், அவரை அறிவில்லாத மனம் உடையவன் என்று கூறுவர்.
ஏகஃ ஸம்பந்நமாஶ்நாதி வஸ்தே வாஸஶ்ச ஶோபநம் । யோऽஸம்விபஜ்ய ப்ரு'த்யேப்யஃ கோ ந்ரு'ஶம்ஸதரஸ்ததஃ
யார் தனக்கே நிறைய உணவு உண்டு, அழகான vasthiram அணிந்து, தன் ஊழியர்களுடன் பகிரவில்லை, அவரைவிட கொடூரன் யார்?
ஏகஃ பாபாநி குருதே பலம் புங்க்தே மஹாஜநஃ। போக்தாரோ விப்ரமுச்யந்தே கர்தா தோஷேண லிப்யதே
ஒருவன் மட்டும் பாவம் செய்கிறான், ஆனால் பெரியவன் அதன் பலனை அனுபவிக்கிறான்; அனுபவிப்பவர்கள் விடுவிக்கப்படுவர், செய்பவன் தான் குற்றத்தில் சிக்குவான்.
ஏகம் ஹந்யாந்ந வா ஹந்யாதிஷுர்முக்தோ தநுஷ்மதா। புத்திர்புத்திமதோத்ஸ்ரு'ஷ்டா ஹந்யாத்ராஷ்ட்ரம் ஸராஜகம்
அம்பு விட்டு வில்வித்தையாளர் ஒருவரை கொல்லலாம் அல்லது கொல்லாமல் இருக்கலாம்; ஆனால் அறிவை அறிவாளிகள் கைவிட்டால், அது ஒரு ராஜ்யத்தையும் அதனுடைய அரசனையும் அழிக்கலாம்.
ஏகயா த்வே விநிஶ்சித்ய த்ரீம்ஶ்சதுர்பிர்வஶே குரு। பஞ்ச ஜித்வா விதித்வா ஷட் ஸப்த ஹித்வா ஸுகீ பவா
ஒன்றால் இரண்டை தீர்மானி; மூன்று அல்லது நான்கால் அடக்கி வை; ஐந்தை வென்று, ஆறை அறிந்து, ஏழை விட்டுவிட்டு, சந்தோஷமாக இரு.
ஏகம் விஷரஸோ ஹந்தி ஶஸ்த்ரேணைகஶ்ச வத்யதே। ஸராஷ்ட்ரம் ஸப்ரஜம் ஹந்தி ராஜாநம் மந்த்ரபிப்லவஃ
ஒரு விஷம் ஒருவரை கொல்லும்; ஒரு ஆயுதம் ஒருவரை கொல்லும்; ஆனால் கெட்ட ஆலோசனையால் அழிந்த அரசன், தன் நாட்டையும் மக்களையும் அழிக்கிறான்.
ஏகஃ ஸ்வாது ந புஞ்ஜீத ஏகஶ்சார்தாந்ந சிந்தயேத்। ஏகோ ந கச்சேதத்வாநம் நைகஃ ஸுப்தேஷு ஜாக்ரு'யாத்
ஒருவன் தனக்கே இனிப்பாக உணவு உண்ணக்கூடாது; தனக்கே செல்வத்தை யோசிக்கக்கூடாது; ஒருவன் தனியாகப் பயணம் செய்யக்கூடாது; மற்றவர்கள் தூங்கும் போது தனியாக விழித்திருக்கக்கூடாது.
ஏகமேவாத்விதீயம் தத்யத்ராஜந்நாவபுத்யஸே। ஸத்யம் ஸ்வகஸ்ய ஸோபாநம் பாராவாரஸ்ய நௌரிவ
அரசே, இரண்டாவது இல்லாமல் ஒரே ஒன்று உனக்கு புரியவில்லை என்றால், உண்மை தான் தன் வீட்டிற்கு படிக்கட்டும், பெருங்கடலை கடக்கும் படகும் போன்றது.
ஏகஃ க்ஷமாவதாம் தோஷோ த்விதீயோ நோபபத்யதே। யதேநம் க்ஷமயா யுக்தமஶக்தம் மந்யதே ஜநஃ
மன்னிப்புள்ளவர்களுக்கு ஒரு குறை மட்டுமே உண்டு, இரண்டாவது இல்லை; அதாவது, அவர் சகிப்பதால், மக்கள் அவரை சக்தியில்லாதவன் என்று நினைப்பது.
ஸோऽஸ்ய தோஷோ ந மந்தவ்யஃ க்ஷமா ஹி பரமம் பலம்। க்ஷமா குணோ ஹ்யஶக்தாநாம் ஶக்தாநாம் பூஷணம் க்ஷமா
இது குறையாக கருதக்கூடாது, ஏனெனில் பொறுமை தான் மிகப்பெரிய பலம்; பொறுமை பலமில்லாதவர்களுக்கு ஒரு நல்ல பண்பும், பலமுள்ளவர்களுக்கு ஒரு அலங்காரமும் ஆகும்.
க்ஷமா வஶீக்ரு'தீர்லோகே க்ஷமயா கிம் ந ஸாத்யதே। ஶாந்திகங்கஃ கரே யஸ்ய கிம் கரிஷ்யதி துர்ஜநஃ
பொறுமை உலகில் எல்லாவற்றையும் அடக்க வைக்கும்; பொறுமையால் எது முடியாது? அமைதியின் வாள் கையில் இருப்பவரை தீயவர்கள் என்ன செய்ய முடியும்?
அத்ரு'ணே பதிதோ வஹ்நிஃ ஸ்வயமேவோபஶாம்யதி। அக்ஷமாவாந்பரம் தோஷைராத்மாநம் சைவ யோஜயேத்
புல்லில்லாத இடத்தில் விழும் தீ, தானாகவே அணைந்து விடுகிறது; அதுபோல், பொறுமை உடையவன் குறைகளைத் தன் மேல் ஏற்றிக் கொள்வான்.
ஏகோ தர்மஃ பரம் ஶ்ரேயஃ க்ஷமைகா ஶாந்திருத்தமா । வித்யைகா பரமா த்ரு'ப்திரஹிம்ஸைகா ஸுகாவஹா
ஒரே ஒரு உயர்ந்த நற்பண்பு – தர்மம்; மிகச் சிறந்த அமைதி – பொறுமை; மிகுந்த திருப்தி – அறிவு; உண்மையான மகிழ்ச்சி தருவது – அஹிம்சை.
த்வாவிமௌ க்ரஸதே பூமிஃ ஸர்போ பலிஶயாநிவ। ராஜாநம் சாவிரோத்தாரம் ப்ராஹ்மணம் சாப்ரவாஸிநம்
பாம்பு தன் வழியில் கிடப்பவர்களை விழுங்குவது போல, எதிர்ப்பில்லாத அரசனையும், ஊர் விட்டு செல்லாத பிராமணனையும் இந்த பூமி விழுங்கி விடும்.
த்வே கர்மணீ நரஃ குர்வந்நஸ்மிँல்லோகே விரோசதே । அப்ருவந்பருஷம் கிம்சிதஸதோऽநர்சயம்ஸ்ததா
இம்மையிலே மனிதன் இரண்டு செயல்கள் செய்தால் பிரகாசிக்கிறான்: கடுமையான அல்லது பொய் வார்த்தைகள் பேசாமல், தகுதியில்லாதவர்களை மதிக்காமல் இருப்பது.
த்வாவிமௌ புருஷவ்யாக்ர பரப்ரத்யயகாரிணௌ । ஸ்த்ரியஃ காமிதகாமிந்யோ மூர்காஃ பூஜிதபூஜகாஃ
மகாபலனே, மற்றவர்களின் எதிர்பார்ப்புக்கு விரோதமாக நடக்கும் இருவர் உள்ளனர்: தம்மை விரும்புகிறவர்களை விரும்பும் பெண்கள், தம்மை போற்றுபவர்களை போற்றும் அறிவில்லாதவர்கள்.
த்வாவிமௌ கண்டகௌ தீக்ஷ்ணௌ ஶரீரபரிஶோஷிணௌ। யஶ்சாதநஃ காமயதே யஶ்ச குப்யத்யநீஶ்வரஃ
உடலை உலர்க்கும் இரண்டு கூரிய முள்ளுகள் உள்ளன: பணமில்லாதவன் ஆசைப்படுவது, அதிகாரமில்லாதவன் கோபப்படுவது.
த்வாவேவ ந விராஜேதே விபரீதேந கர்மணா । க்ரு'ஹஸ்தஶ்ச நிராரம்பஃ கார்யவாம்ஶ்சைவ பிக்ஷுகஃ
இருவர் தங்களுக்கேற்ற opposite செயல்களில் ஈடுபட்டால் ஒளிரமாட்டார்கள்: குடும்ப வாழ்வில் இருப்பவன் செயலைத் தொடங்காமல் இருப்பதும், பிச்சைக்காரன் வேலைகளில் ஈடுபடுவதும்.
த்வாவிமௌ புருஷௌ ராஜந்ஸ்வர்கஸ்யோபரி திஷ்டதஃ। ப்ரபுஶ்ச க்ஷமயா யுக்தோ தரித்ரஶ்ச ப்ரதாநவாந்
மன்னா, இருவர் சொர்க்கத்தை விட உயர்ந்தவர்கள்: அதிகாரம் உள்ளவன் பொறுமையுடன் இருப்பதும், ஏழை மனுஷன் தர்மமாக வழங்குவதும்.