தமயந்தீ து யம் ஹம்ஸம் ஸமுபாதாவதந்திகே। ஸ மாநுஷீம் கிரம் க்ரு'த்வா தமயந்தீமதாப்ரவீத்
தமயந்தி அருகில் இருந்த அந்த அன்னத்தை நெருங்கினாள்; அது மனித குரலில் அவளிடம் பேசத் தொடங்கியது.
தமயந்தி நலோ நாம நிஷதேஷு மஹீபதிஃ। அஶ்விநோஃ ஸத்ரு'ஶோ ரூபே ந ஸமாஸ்தஸ்ய மாநுஷாஃ
"தமயந்தி, நிஷத நாட்டில் நளன் என்ற அரசன் இருக்கிறார்; அவன் அழகில் அசுவினிகளுக்கு சமம், மனிதர்களில் யாரும் அவனை ஒப்ப முடியாது."
[கந்தர்ப இவ ரூபேண மூர்திமாநபவத்ஸ்வயம்।] தஸ்ய வை யதிபார்யா த்வம் பவேதா வரவர்ணிநி। ஸபலம்தே பவேஜ்ஜந்ம ரூபம் சேதம் ஸுமத்யமே
"அவன் காமதேவன் போல் அழகின் உருவம்; நீயே, மென்மையான இடுப்புடைய அழகியே, அவனுடைய மனைவியாக ஆனால், உன் பிறப்பும், இந்த அழகும் அர்த்தமடைந்ததாகும்."
வயம் ஹி தேவகந்தர்வமநுஷ்யோரகராக்ஷஸாந்। த்ரு'ஷ்டவந்தோ ந சாஸ்மாபிர்த்ரு'ஷ்டபூர்வஸ்ததாவிதஃ
"நாங்கள் தேவர்கள், கந்தர்வர்கள், மனிதர்கள், பாம்புகள், ராட்சதர்கள் எல்லாரையும் பார்த்திருக்கிறோம்; ஆனாலும் அவனைப் போன்றவரை ஒருபோதும் பார்க்கவில்லை."
த்வம் சாபி ரத்நம் நாரீணாம் நரேஷு ச நலோ வரஃ। விஶிஷ்டாயா விஶிஷ்டேந ஸம்கமோ குணவாந்பவேத்
"நீ பெண்களில் முத்து, நளன் ஆண்களில் சிறந்தவன்; சிறந்தவர்கள் ஒன்றாக இணைவது நல்லது."
ஏவமுக்தா து ஹம்ஸேந தமயந்தீ விஶாம்பதே। அப்ரவீத்தத்ர தம் ஹம்ஸம் த்வமப்யேவம் நலம் வத
அன்னம் இப்படிச் சொன்னதும், தமயந்தி அதற்கு, "நீயும் இப்படியே நளனிடம் என்னைப் பற்றி கூற வேண்டும்" என்றாள்.
ததேத்யுக்த்வாऽண்டஜஃ கந்யாம் விதர்பஸ்ய விஶாம்பதே। புநராகம்ய நிஷதாந்நலே ஸர்வம் ந்யவேதயத்
அந்தப் பறவை, "அப்படியே செய்கிறேன்" என்று சொல்லி, வித்தர்பத்திலிருந்து திரும்பி வந்து, நளனிடம் எல்லாவற்றையும் கூறியது.
தமயந்தீ து தச்ச்ருத்வா வசோ ஹம்ஸஸ்ய பாரத। ததா ப்ரப்ரு'தி ந ஸ்வஸ்தா நலம் ப்ரதி பபூவ ஸா
அன்னத்தின் வார்த்தைகளைத் தமயந்தி கேட்டதும், அந்தக் கணம் முதல் நளனைப் பற்றி அவளுக்கு மனநிம்மதி இல்லை.
ததஶ்சிந்தாபரா தீநா விவர்ணவதநா க்ரு'ஶா। பபூவதமயந்தீ து நிஃஶ்வாஸபரமா ததா
அதன்பின் தமயந்தி எண்ணத்தில் மூழ்கி, துக்கத்தில், முகம் வாடி, மெலிந்து, ஆழ்ந்தためற்றுடன் இருந்தாள்.
ஊர்த்வத்ரு'ஷ்டிர்த்யாநபரா பபூவோந்மத்ததர்ஶநா। பாண்டுவர்ணா க்ஷணேநாத ஹ்ரு'ச்சயாவிஷ்டசேதநா
அவள் பார்வை மேலே, தியானத்தில் மூழ்கி, மனம் குழப்பமாக, உடனே நிறம் வெண்மையாகி, காதலில் ஆட்கொள்ளப்பட்ட மனநிலையுடன் இருந்தாள்.
ந ஶய்யாஸநபோகேஷு ரதிம் விந்ததி கர்ஹிசித்। ந நக்தம் ந திவா ஶேதே ஹாஹேதி ருததீ முஹுஃ
அவள் படுத்தாலும், அமர்ந்தாலும், எந்த விதமான சௌகரியங்களிலும் ஒருபோதும் மனநிறைவு அடைவதில்லை; இரவிலும் பகலிலும் தூங்கமுடியாமல், 'அய்யோ!' என்று மீண்டும் மீண்டும் அழுகிறாள்.
தாமஸ்வஸ்தாம் ததாகாராம் ஸக்யஸ்தா ஜஜ்ஞிரிங்கிதைஃ
அவளது தோழிகள், அவள் முகபாவத்திலும், நடையிலும் தெரியும் துக்கத்தையும் குழப்பத்தையும் கவனித்தார்கள்.
ததோ விதர்பபதயே தமயந்த்யாஃ ஸகீஜநஃ। ந்யவேதயத்தாமஸ்வஸ்தாம் தமயந்தீம் நரேஶ்வரஃ
பின்னர், தமயந்தியின் தோழிகள் அவளது துயரமான நிலையை விதர்ப நாட்டின் மன்னரிடம் தெரிவித்தார்கள்.
தச்ச்ருத்வா ந்ரு'பதிர்பீமோ தமயந்தீஸகீகணாத்। கிமர்தம் துஹிதா மேऽத்யநாதிஸ்வஸ்தேவ லக்ஷ்யதே
தமயந்தியின் தோழிகளிடமிருந்து இதைக் கேட்ட மன்னர் பீமன், 'என் மகள் இன்று ஏன் இவ்வளவு சோர்வாக, உடல்நலம் இல்லாதவள்போல் தெரிகிறாள்?' என்று கேட்டார்.
ஸ ஸமீக்ஷ்ய மஹீபாலஃ ஸ்வாம் ஸுதாம் ப்ராப்தயௌவநாம்। அபஶ்யதாத்மநா கார்யம் தமயந்த்யாஃ ஸ்வயம்வரம்
தன் மகள் இளமையடைந்ததை கவனித்த மன்னர், தமயந்திக்காகத் தானே வரமுறையைக் (சுயம்பரம்) நடத்த வேண்டும் என்று தீர்மானித்தார்.
ஸ ஸந்நிபாதயாமாஸ மஹீபாலாந்விஶாம்பதிஃ। ஏஷோऽநுபூயதாம் சீராஃ ஸ்வயம்வர இதி ப்ரபோ
அந்த மக்களின் தலைவன், பல அரசர்களை அழைத்து, 'இவளுக்காக சுயம்பரம் நடத்தப்படட்டும்' என்று கூறினார்.
ஶ்ருத்வா து பார்திவாஃ ஸர்வே தமயந்த்யாஃ ஸ்வயம்வரம்। அபிஜக்முஸ்ததோ வீரா ராஜாநோ பீமஶாஸநாத்
தமயந்தியின் சுயம்பரத்தைப் பற்றி அறிந்த அனைத்து அரசர்களும், பீமனின் அழைப்பின்படி அங்கு வந்தார்கள்.
ஹஸ்த்யஶ்வரதகோஷேண நாதயந்தோ வஸும்தராம்। விசித்ரமால்யாபரணைர்பலைர்த்ரு'ஶ்யைஃ ஸ்வலம்க்ரு'தைஃ
யானைகள், குதிரைகள், ரதங்கள் எழுப்பும் பெரும் சப்தத்துடன் பூமி முழுவதும் அதிர, வித்தியாசமான மாலைகள், ஆபரணங்கள், அழகான படைகள், ஒளிவீசும் அலங்காரங்களுடன் அவர்கள் அங்கு வந்தார்கள்.
தேஷாம் பீமோ மஹாபாஹுஃ பார்திவாநாம் மஹாத்மநாம்। யதார்ஹமகரோத்பூஜாம் தேऽவஸம்ஸ்தத்ர பூஜிதாஃ
அந்த மகத்தான அரசர்களை, வலிமைமிக்க பீமன் தக்க முறையில் மரியாதை செய்து, அவர்கள் அங்கே பெருமையுடன் தங்கினார்கள்.
ஏதஸ்மிந்நேவ காலே து ஸுராணாம்ரு'ஷிஸத்தமௌ। அடமாநௌ மஹாத்மாநாவிந்த்ரலோகமிதோ கதௌ
அதே நேரத்தில், தேவர்களில் சிறந்த இரு முனிவர்கள், இந்திரலோகத்திலிருந்து சுற்றி வந்து புறப்பட்டார்கள்.
நாரதஃ பர்வதஶ்சைவ மஹாப்ராஜ்ஞௌ மஹாவ்ரதௌ। தேவராஜஸ் பவநம் விவிஶாதே ஸுபூஜிதௌ
நாரதரும் பர்வதரும், பெரிய ஞானிகளும், கடும் விரதம் மேற்கொண்டவர்களும், தேவராஜாவின் அரண்மனைக்குள் புகுந்து சிறப்பாக வரவேற்பைப் பெற்றார்கள்.
தாவர்சயித்வா மகவா ததஃ குஶலமவ்யயம்। பப்ரச்சாநாமயம் சாபி தயோஃ ஸர்வகதம் விபுஃ
அவர்களை வணங்கி, மகவன் அவர்களது நிலைமை நல்லதா என்று கேட்டார்; மேலும், அந்தப் பிரபு அவர்களது நலனையும் விசாரித்தார்.
ஆவயோஃ கஶலம் தேவ ஸர்வத்ரகதமீஶ்வர। லோகே ச மகவந்க்ரு'த்ஸ்நோ ந்ரு'பாஃ குஶலிநோ விபோ
'ஓ இறைவா, எங்கும் எங்களுக்கு நலம்; உலகிலும், மகவனே, எல்லா அரசர்களும் நலமாக இருக்கிறார்கள்' என்று பதிலளித்தார்கள்.
நாரதஸ்ய வசஃ ஶ்ருத்வா பப்ரச்ச பலவ்ரு'த்ரஹா। தர்மஜ்ஞாஃ ப்ரு'திவீபாலாஸ்த்யக்தஜீவிதயோதிநஃ
நாரதரின் வார்த்தைகளை கேட்ட வ்ருத்ரனை அழித்தவன், 'பூமியின் அரசர்கள் தர்மத்தைப் பின்பற்றுகிறார்களா? உயிரை விடும் வரை போரிடுகிறார்களா?' என்று கேட்டான்.
ஶஸ்த்ரேண நிதநம் காலே யே கச்சந்த்யபராட்யுகாஃ। அயம் லோகோऽக்ஷயஸ்தேஷாம் யதைவ மம காமதுக்
போரில் தப்பாமல், தக்க நேரத்தில் உயிர் இழக்கும் வீரர்களுக்காக, அவர்களது உலகம் என்றும் குறையாதது; அது எனது காமதேனுவைப் போலவே.
க்வநு தே க்ஷத்ரியாஃ ஶூரா நஹி பஶ்யாமி தாநஹம்। ஆகச்சதோ மஹீபாலாந்தயிதாமநிதீந்மம
அத்தகைய வீர க்ஷத்திரியர்கள் எங்கே? அவர்கள் வருவதைக் காணவில்லை; என் அன்பான விருந்தினராகிய அரசர்கள் எங்கே?
ஏவமுக்தஸ்து ஶக்ரேண நாரதஃ ப்ரத்யபாஷத। ஶ்ரு'ணு மே மகவந்யேந ந த்ரு'ஶ்யந்தே மஹீக்ஷிதஃ
இவ்வாறு சக்கரவர்த்தியால் கேட்டபோது, நாரதர், 'மகவனே, ஏன் அரசர்கள் இங்கு இல்லையென்று என்னிடம் கேள்' என்று பதிலளித்தார்.
விதர்பராஜ்ஞோ துஹிதா தமயந்தீதி விஶ்ருதா। ரூபேண ஸமதிக்ராந்தா ப்ரு'திவ்யாம் ஸர்வயோஷிதஃ
விதர்ப நாட்டின் மன்னரின் மகளான தமயந்தி என்று புகழ்பெற்றவள், அழகில் பூமியில் உள்ள எல்லா பெண்களையும் மிஞ்சியவள்.
தஸ்யாஃ ஸ்வயம்வரஃ ஶக்ர பவிதா நசிராதிவ। தத்ர கச்சந்தி ராஜாநோ ராஜபுத்ராஶ்ச ஸர்வஶஃ
இந்திரா, அவளுக்கான விருப்பமண விழா சீக்கிரமே நடக்கும்; அப்போது எல்லா அரசர்களும் அரசகுமாரர்களும் அங்கே செல்வார்கள்.
தாம் ரத்நபூதாம் லோகஸ்ய ப்ரார்தயந்தோ மஹீக்ஷிதஃ। காங்க்ஷந்தி ஸ்ம விஶேஷேண பலவ்ரு'த்ரநிஷூதந
அவளை, பெண்களில் ஒரு மாணிக்கமாகக் கருதி, பூமியின் எல்லா அரசர்களும், விற்றனை வீழ்த்தியவனே, மிகுந்த ஆசையுடன் விரும்பினார்கள்.