மஹாபாரதம் 1.99.2-41 ஆகிய சாத்திரங்கள் அடிப்படையில், இந்த நிகழ்வை நம்மால் தமிழில் உரைநடையில் கூறலாம்: அந்த தருமம் நிறைந்த தரணியில், ராஜா துஷ்யந்தன் முன், சகுன்தலை தன் மனதில் எழுந்த உணர்வுகளை வெளிப்படுத்தினாள். “மெனகா தேவர்களுள் ஒருவர்; தேவர்கள் மெனகாவுடன் இருக்கிறார்கள். எனது பிறவி உன்னுடையதை விட உயர்ந்தது, துஷ்யந்தா!” என்றாள் அவள். “நீ பூமியில் நடக்கிறாய், ராஜா; நான் ஆகாயத்தில் சஞ்சரிக்கிறேன். நம்மிடையே உள்ள வித்தியாசத்தை பார்ப்பாயா? அது மேரு மலைக்கும், கடுகு விதைக்கும் உள்ள தூரம் போன்றது.” சகுன்தலை தன் பெருமையை விளக்கினாள்: “இந்திரன், குபேரன், யமன், வருணன் ஆகியோரின் அரண்மனைகளை நான் பார்த்திருக்கிறேன்; எனது சக்தியை நீ காண வேண்டும், ராஜா.” பின்னர் அவள் பழைய வரலாற்றை கூறினாள்: “மிகச் சிறந்தவரே, ஒருவசி என்பவளுக்கு ஆயுஸ் என்ற மகன் பிறந்தார்; அவர் உன் முன்னோர்களில் ஒருவர், ராஜா.” அவள் தொடர்ந்தாள்: “பல பெரிய முனிவர்கள், பல வீர க்ஷத்திரியர்கள், அப்ஸரஸ்களிலிருந்து பிறந்தவர்கள்; முனிவர்களுக்குள், இப்படியான தாய்கள் இருப்பதில் குற்றமில்லை.” “நான் உனக்கு ஒரு உண்மை சொல்வேன், ராஜா. அது உதாரணமாக, தீமையால் அல்ல; நீ அதனை மன்னிக்க வேண்டும்.” சகுன்தலை ஒரு உவமையை கூறினாள்: “ஒரு கிழிந்த மனிதன் தன் முகத்தை கண்ணாடியில் பார்க்காமல் இருந்தால், தன்னை பிறரைவிட அழகாக இருக்கிறேன் என்று நினைப்பான். ஆனால், கண்ணாடியில் தன் முகத்தை பார்த்ததும், அவன் தன்醜த்தை உணர்ந்து, பிறரைப் பார்த்து அல்ல, தானாகவே நாணிக்கிறான்.” “மிக அழகானவன் ஒருவரையும் இகழ்வதில்லை; ஆனால், அதிகமாக பேசும், கடுமையான வார்த்தை பேசும் ஒருவர், இங்கு பிரச்சனையை ஏற்படுத்துவான். களிறு மதத்தில் இருக்கும்போது, அதில் தூசி வீசினால் மகிழ்கிறான்; அதுபோல, தீயவன் பிறரை இகழும்போது மகிழ்கிறான்.” “ஒரு நம்பிக்கை இல்லாதவரும், சத்தியம், தர்மம் தவறிய ஒருவரால் கலங்குவான்; விஷம் கொண்ட பாம்பு கோபமுடன் இருக்கும்போது, நாம் எப்படி பயப்படுகிறோம், அதைவிட நம்பிக்கை உள்ளவர்கள் அதிகமாக பயப்படுவார்கள்.” “ஒரு மனிதன், தன் மகனைப் பெற்ற பிறகு அவனை இகழ்ந்தால், தேவர்கள் அவனது செல்வத்தை அழிக்கிறார்கள்; அதனால் அவனுக்கு அதிர்ஷ்டம் இல்லை. அதிர்ஷ்டம் விரைவாக வந்து சேரும், தகுதியற்ற, பொய் பேசும், தூய்மை இல்லாத, நம்பிக்கை இல்லாத, தீய செயல்கள் செய்பவன், தவறான நடத்தை கொண்டவன்; ஆனால், தர்மத்தில் நடக்கிறவர்களுக்கு அது வராது.” “முட்டாள்கள், பிறர் சொல்வதை - நல்லது, கெட்டது - கேட்டால், கெடுதலை எடுத்துக்கொள்கிறார்கள்; அது பன்றி எடுக்கும் கழிவுப்போல். ஆனால், ஞானிகள், நல்லது, கெட்டது கேட்டாலும், நல்லதை மட்டும் எடுத்துக்கொள்கிறார்கள்; அது ஹம்சம் பால் மட்டும் நீரில் இருந்து எடுத்துக்கொள்வதைப் போல்.” “தன் தீய இயல்பை அறிந்தவன், தாழ்ந்த மனம் கொண்டவன், பிறரிலும் தங்கள் இயல்பு, தர்மம் பொருந்தும் பண்புகளை கண்டுபிடிக்கிறான். தாழ்ந்தவர்கள், பிறர் புகழால் எரிந்து, அந்த நிலையை அடைய முடியாமல், பழி கூறுகிறார்கள்.” “நல்லவர் பழி கூறப்படும்போது வலி அடைகிறார்; ஆனால், தீயவன் பிறரை பழி கூறும்போது மகிழ்கிறான். முட்டாள்கள் பழி கூறுவதில் ஆர்வம் அதிகம்; ஆனால், நல்லவர்கள் ஒருபோதும் பழி கூறுவதில் ஈடுபடுவதில்லை.” “நல்லவர் முதியவர்களை வணங்கினால் மனம் நிறைவு அடைகிறான்; அதுபோல், முட்டாள் ஒருவர் நல்லவரை இகழ்ந்த பிறகு திருப்தி அடைகிறான். குற்றங்களை அறியாதவர்கள் மகிழ்ச்சியாக வாழ்கிறார்கள்; ஆனால், குற்றங்களை ஆராயும் முட்டாள்கள் அப்படியில்லை. நல்லவர்கள் பற்றி பிறர் பேசுகிறார்கள்; அதுபோல, பிறரும் இவர்களைப் பற்றி பேசுகிறார்கள்.” “இந்த உலகத்தில், தீயவர்கள் நல்லவர்களை தீயவர்கள் என்று சொல்லும் போது, அவர்கள் தாங்களும் தீயவர்களாக இருக்கும்போது, அதைவிட சிரிக்கத்தக்கது இல்லை.” “உண்மையாக, உலகின் கடுமையான துன்பங்கள் மனிதனை துயரப்படுத்துகின்றன; முன்னோர்கள் தங்கள் மகனுக்கு குடும்பத்தினை பாதுகாப்பது பற்றி கூறியிருக்கிறார்கள். எனவே, எல்லா தர்மங்களிலும், மகனை விட்டு விடக்கூடாது; சொந்த மனைவியிலிருந்து பெற்ற, ஒப்பந்தப்படி வளர்க்கப்பட்ட மகனை.” “மனு சொன்னார்: வாங்கப்பட்ட மனைவியிலிருந்து பிறந்த மகனும், கன்னியிலிருந்து பெற்ற மகனும், வாரிசாக இருக்கிறார்கள்; ஆறு உறவால், ஆறு சொத்தால் வாரிசாக இருக்கிறார்கள். மகன்கள், மனிதர்களுக்காக தர்ம காரியங்களை செய்கிறார்கள், மனம் மகிழ்ச்சியை அதிகரிக்கிறார்கள்; தர்மத்தின் படகு போல, தங்கள் தந்தையை நரகத்திலிருந்து காப்பாற்றுகிறார்கள்.” “அதனால், ராஜா, நீ மகனை விட்டு விடக்கூடாது; அதுபோல, உன் மகனையும், சத்தியத்தையும் பாதுகாக்க வேண்டும். உன் தன்மை மற்றும் சத்திய தர்மத்தையும் பாதுகாப்பாயாக; பொய் பேசக்கூடாது, ராஜா; உன்னை மற்றும் சத்தியத்தை பாதுகாப்பாயாக; ராஜா, பொய் வஞ்சகம் செய்யக்கூடாது.” “நூறு கிணற்றுக்கு ஒரு குளம் சிறந்தது; நூறு குளங்களுக்கு ஒரு யாகம் சிறந்தது; நூறு யாகங்களுக்கு ஒரு மகன் சிறந்தது; நூறு மகன்களுக்கு சத்தியம் சிறந்தது. ஆயிரம் அச்வமேத யாகம் மற்றும் சத்தியம் சமமாக வைத்தால், சத்தியம் அவற்றை விட சிறந்தது.” “எல்லா வேதங்களையும் படித்தல், எல்லா தீர்த்தங்களில் குளித்தல் கூட, சத்தியத்தின் பதினாறு பங்கிற்கு சமம் இல்லை, ராஜா. சத்தியத்திற்கு சமமான தர்மம் இல்லை; சத்தியத்திற்கு மேல் எதுவும் இல்லை; இந்த உலகத்தில் பொய்க்கு விட தீவிரமான பாவம் இல்லை.” “ராஜா! சத்தியமே உயர்ந்த தர்மம்; ஒப்பந்தம் சத்தியத்தை விட உயர்ந்தது; உன் ஒப்பந்தத்தை மீறக்கூடாது, ராஜா; சத்தியம் உன்னுடன் இணைந்திருக்கட்டும்.” “தீய செயல்கள் செய்த பிறகு அதை ஏற்காதவன், ராஜா, இந்த உலகத்தில் பொய் விட பெரிய பாவம் இல்லை. உன் மனம் சத்தியமும் பொய்யும் இரண்டையும் அறிகிறது; நீ நல்லதை நாடி, தர்மத்தில் நடக்க வேண்டும்.” “வேட்கை, கோபம், பகைமை காரணமாக, நண்பர்க்கும் பகைவர்க்கும் மீறாதவன், அவனே உண்மையில் உயர்ந்த மனிதன். நீ பொய்யில் சாய்ந்து, அதை நம்பினாலும், அல்லது நம்பவில்லை என்றாலும், நான் ஆசிரமத்திற்கு செல்ல விரும்புகிறேன்; உன்னுடன் சேர்ந்து வாழ முடியாது.” “நீ மகனாக இருப்பதை சந்தேகப்படுகிறாய் என்றால், உன் புத்தியால் தீர்மானிக்கவும்; வம்சம், குரல், நினைவு, பண்பு, நடத்தை, அறிவு, வீரமும். வீரமும் இயல்பும், தலைமுடி சுழலும், உடல் முடி அமைப்பும் ஒரே மாதிரியானவை என்றால், அவன் அந்த மனிதனின் மகன் என்பது உறுதி.” “உன் உடலிலிருந்து உருவம் எடுத்திருக்கிறது, மனிதர்களின் தலைவரே; உன்னை ‘தந்தை’ என்று அழைக்கும் ஒருவரிடம், ராஜா, வீண் வார்த்தை பேச வேண்டாம்.” இந்த வகையில், சகுன்தலை துஷ்யந்தனிடம் தன் உண்மை, தர்மம், மகனின் உரிமை, சத்தியத்தின் உயர்வை, குடும்பத்தின் பாதுகாப்பை, பொய் மற்றும் பழி கூறும் தீமையை, மகனின் அடையாளங்களை, எல்லாம் தெளிவாக, உணர்ச்சியுடன், நெஞ்சில் இருந்து பேசினாள்.