ततस्तं ब्राह्मणं तत्र भार्यया च सुतेन च। दुहित्रा चैव सहितं ददर्श विकृताननम्
धिगिदं जीवितं लोके गतसारमनर्थकम्। दुःखमूलं पराधीनं भृशमप्रियभागि च
जीविते परमं दुःखं जीविते परमो ज्वरः। जीविते वर्तमानस्य द्वन्द्वानामागमो ध्रुवः
आत्मा ह्येको हि धर्मार्थौ कामं चैव निषेवते। एतैश्च विप्रयोगोऽपि दुःखं परमनन्तकम्
आहुः केचित्परं मोक्षं स च नास्ति कथंचन। अर्थप्राप्तौ तु नरकः कृत्स्न एवोपपद्यते
अर्थेप्सुता परं दुःखमर्थप्राप्तौ ततोऽधिकम्। जातस्नेहस्य चार्थेषु विप्रयोगे महत्तरम्
यावन्तो यस्य संयोगा द्रव्यैरिष्टैर्भवन्त्युत। तावन्तोऽस्य निख्यन्ते हृदये शोकशङ्कवः
तदिदं जीवितं प्राप्य अल्पकालं महाभयम्। त्यागो हि न मया प्राप्तो भार्यया सहितेन च
न हि योगं प्रपश्यामि येन मुच्येयमापदः। पुत्रदारेण वा सार्धं प्राद्रवेयमनामयम्
यतितं वै मया पूर्वं वेत्थ ब्राह्मणि तत्तथा। क्षेमं यतस्ततो गन्तुं त्वया तु मम न श्रुतम्
इह जाता विवृद्धाऽस्मि पिता माता ममेति वै। उक्तवत्यसि दुर्मेधे याच्यमाना मयाऽसकृत्
स्वर्गतोऽपि पिता वृद्धस्तथा माता चिरं तव। बन्धवा भूतपूर्वाश्च तत्र वासे तु का रतिः
न भोजनं विरुद्धं स्यान्न स्त्रीदेशो निबन्धनः। सुदूरमपि तं देशं व्रजेद्गरुडहंसवत्
सोऽयं ते बन्धुकामाया अशृण्वन्त्या वचो मम। बन्धुप्रणाशः संप्राप्तो भृशं दुःखकरो मम
अथवा मद्विनाशो यं न हि शक्ष्यामि कंचन। परित्यक्तुमहं बन्धुं स्वयं जीवन्नृशंसवत्
सहधर्मचरीं दान्तां नित्यं मातृसमां मम। सखायं विहितां देवैर्नित्यं परमिकां गतिम्
पित्रा मात्रा च विहितां सदा गार्हस्थ्यभागिनीम्। वरयित्वा यथान्यायं मन्त्रवत्परिणीय च
कुलीनां शीलसंपन्नामपत्यजननीमपि। त्वामहं जीवितस्यार्थे साध्वीमनपकारिणीम्
परित्यक्तुं न शक्ष्यामि भार्यां नित्यमनुव्रताम्। कुत एव परित्यक्तुं सुतां शक्ष्याम्यहं स्वयम्
बालामप्राप्तवयसमजातव्यञ्जनाकृतिम्। भर्तुरर्थाय निक्षिप्तां न्यासं धात्रा महात्मना
यया दौहित्रजाँल्लोकानाशंसे पितृभिः सह। स्वयमुत्पाद्य तां बालां कथमुत्स्रष्टुमुत्सहे
मन्यन्ते केचिदधिकं स्नेहं पुत्रे पितुर्नराः। कन्यायां केचिदपरे मम तुल्यावुभौ स्मृतौ
यस्यां लोकाः प्रसूतिश्च स्थिता नित्यमथो सुखम्। अपापां तामहं बालां कथमुत्स्रष्टुमुत्सहे
कुत एव परित्यक्तुं सुतं शक्ष्याम्यहं स्वयम्। प्रार्थयेयं परां प्रीतिं यस्मिन्स्वर्गफलानि च
यस्य जातस्य पितरो मुखं दृष्ट्वा दिवं गताः। अहं मुक्तः पितृऋणाद्यस्य जातस्य तेजसा
दयितं मे कथं बालमहं त्यक्तुमिहोत्सहे। तमहं ज्येष्ठपुत्रं मे कुलनिर्हारकं विभुम्
मम पिण्डोदकनिधिं कथं त्यक्ष्यामि पुत्रकम्। त्यागोऽयं मम संप्राप्तो ममन्वा मे सुतस्य वा
तव वा तव पुत्र्या वा अत्र वासस्य तत्फलम्। न शृणोषि वचो मह्यं तत्फलं भुङ्क्ष्व भामिनि
अथवाहं न शक्ष्यामि स्वयं मर्तुं सुतं मम। एकं त्यक्तुं न शक्नोति भवतीं च सुतामपि
अथ मद्रक्षणार्थं वा न हि शक्ष्यामि कंचन। परित्यक्तुमहं बन्धुं स्वयं जीवन्नृशंसवत्