किं नु दुःखतरं शक्यं मया द्रष्टुमतः परम्। योऽहमद्य नरव्याघ्रान्सुप्तान्पश्यामि भूतले
त्रिषु लोकेषु यो राज्यं धर्मनित्योऽर्हते नृपः। सो।़यं भूमौ परिश्रान्तः शेते प्राकृतवत्कथम्
अयं नीलाम्बुदश्यामो नरेष्वप्रतिमोऽर्जुनः। शेते प्राकृतवद्भूमौ ततो दुःखतरं नु किम्
अश्विनाविव देवानां याविमौ रूपसंपदा। तौ प्राकृतवदद्येमौ प्रसुप्तौ धरणीतले
ज्ञातयो यस्य नै स्युर्विषमाः कुलपांसनाः। स जीवेत सुखं लोके ग्रामद्रुम इवैकजः
एको वृक्षो हि यो ग्रामे भवेत्पर्णफलान्वितः। चैत्यो भवति निर्ज्ञातिरध्वनीनैश्च पूजितः
येषां च बहवः शूरा ज्ञातयो धर्ममाश्रिताः। ते जीवन्ति सुखं लोके भवन्ति च निरामयाः
बलवन्तः समृद्धार्था मित्रबान्धवनन्दनाः। जीवन्त्यन्योन्यमाश्रित्य द्रुमाः काननजा इव
वयं तु धृतराष्ट्रेण दुष्पुत्रेण दुरात्मना। `राज्यलुब्धेन मूर्खेण दुर्मन्त्रिसहितेन वै
दुष्टेनाधर्मशीलेन स्वार्थनिष्ठैकबुद्धिना।' विवासिता न दग्धाश्च क्षत्तुर्बुद्धिपराक्रमात्
तस्मान्मुक्ता वयं दाहादिमं वृक्षमुपाश्रिताः। कां दिशं प्रतिपत्स्यामः प्राप्ताः क्लेशमनुत्तमम्
सकामो भव दुर्बुद्धे धार्तराष्ट्राल्पदर्शन। नूनं देवाः प्रसन्नास्ते नानुज्ञां मे युधिष्ठिरः
प्रयच्छति वधे तुभ्यं तेन जीवसि दुर्मते। नन्वद्य ससुतामात्यं सकर्णानुजसौबलम्
गत्वा क्रोधसमाविष्टः प्रेषयिष्ये यमक्षयम्। किं नु शक्यं मया कर्तुं यत्तेन क्रुध्यते नृपः
धर्मात्मा पाण्डवश्रेष्ठः पापाचार युधिष्ठिरः। एवमुक्त्वा महाबाहुः क्रोधसन्दीप्तमानसः
करं करेण निष्पिष्य निःश्वसन्दीनमानसः। पुनर्दीनमना भूत्वा शान्तार्चिरिव पावकः
भ्रातॄन्महीतले सुप्तानवैक्षत वृकोदरः। विश्वस्तानिव संविष्टान्पृथग्जनसमानिव
नातिदूरेण नगरं वनादस्माद्धि लक्षये। जागर्तव्ये स्वपन्तीमे हन्त जागर्म्यहंस्वयम्
प्राश्यन्तीमे जलं पश्चात्प्रतिबुद्धा जितक्लमाः। इति भीमो व्यवस्यैव जजागार स्वयं तदा
तत्र तेषु शयानेषु हिडिम्बो नाम राक्षसः। अविदूरे वनात्तस्माच्छालवृक्षं समाश्रितः
क्रूरो मानुषमांसादो महावीर्यपराक्रमः। प्रावृड्जलधरश्यामः पिङ्गाक्षो दारुणाकृतिः
दष्ट्राकरालवदनः करालो भीमदर्शनः। लम्बस्फिग्लम्बजठरो रक्तश्मश्रुशिरोरुहः
महावृक्षगलस्कन्धः शङ्कर्णो विभीषणः। यदृच्छया तानपश्यत्पाण्डुपुत्रान्महारथान्
विरूपरूपः पिङ्गाक्षः करालो घोरदर्शनः। पिशितेप्सुः क्षुधार्तश्च जिघ्रन्गन्धं यदृच्छया
ऊर्ध्वाङ्गुलिः स कण्डूयन्धुन्वन्रूक्षाञ्शिरोरुहान्। जृम्भमाणो महावक्त्रः पुनःपुनरवेक्ष्य च
हृष्टो मानुषमांसस्य महाकायो महाबलः। आघ्राय मानुषं गन्धं भगिनीमिदमब्रवीत्
उपपन्नं चिरस्याद्य भक्ष्यं मम मनःप्रियम्। जिघ्रतः प्रस्रुता स्नेहाज्जिह्वा पर्येति मे मुखात्
अष्टौ दंष्ट्राः सुतीक्ष्णाग्राश्चिरस्यापातदुःसहाः। देहेषु मज्जयिष्यामि स्निग्धेषु पिशितेषु च
आक्रम्य मानुषं कण्ठमाच्छिद्य धमनीमपि। उष्णं नवं प्रपास्यामि फेनलिं रुधिरं बहु
गच्छ जानीहि के त्वेते शेरते वनमाश्रिताः। मानुषो बलवान्गन्धो घ्राणं तर्पयतीव मे