सुविस्रब्धः पाण्डुपुत्रान्सह मात्रा प्रवासय। वारणावतमद्यैव यथा यान्ति यथा कुरु
विनिद्रकरणं घोरं हृदि शल्यमिवार्पितम्। शोकपावकमुद्भूतं कर्मणैतेन नाशय
वैशंपायन उवाच
ततो दुर्योधनो राजा सर्वास्तु प्रकृतीः शनैः। अर्थमानप्रदानाभ्यां संजहार सहानुजः। `युयुत्सुमपनीयैकं धार्तराष्ट्रं सहोदरम्
धृतराष्ट्रप्रयुक्तास्तु केचित्कुशलमन्त्रिणः। कथयाञ्चक्रिरे रम्यं नगरं वारणावतम्
अयं समाजः सुमहान्रमणीयतमो भुवि। उपस्थितः पशुपतेर्नगरे वारणावते
सर्वरत्नसमाकीर्णे पुण्यदेशे मनोरमे। इत्येवं धृतराष्ट्रस्य वचनाच्चक्रिरे कथाः
कथ्यमाने तथा रम्ये नगरे वारणावते। गमने पाण्डुपुत्राणां जज्ञे तत्र मतिर्नृप
यदा त्वमन्यत नृपो जातकौतूहला इति। उवाचैतानेत्य तदा पाण्डवानम्बिकासुतः
अधीतानि च शास्त्राणि युष्माभिरिह कृत्स्नशः। अस्त्राणि च तथा द्रोणाद्गौतमाच्च शरद्वतः
कृतकृत्या भवन्तस्तु सर्वविद्याविशारदाः। सोऽहमेवं गते ताताश्चिन्तयामि समन्ततः। रक्षणे व्यवहारे च राज्यस्य सततं हिते
ममैते पुरुषा नित्यं कथयन्ति पुनःपुनः। रमणीयतमं लोके नगरं वारणावतम्
ते ताता यदि मन्यध्वमुत्सवं वारणावते। सगणाः सान्वयाश्चैव विहरध्वं यथाऽमराः
ब्राह्मणेभ्यश्च रत्नानि गायनेभ्यश्च सर्वशः। प्रयच्छध्वं यथाकामं देवा इव सुवर्चसः
कंचित्कालं विहृत्यैवमनुभूय परां मुदम्। इदं वै हास्तिनपुरं सुखिनः पुनरेष्यथ
निवसध्वं च तत्रैव संरक्षणपरायणाः। वैलक्षण्यं न वै तत्र भविष्यति परंतपाः
धृतराष्ट्रस्य तं काममनुबुध्य युधिष्ठिरः। आत्मनश्चासहायत्वं तथेति प्रत्युवाच तम्
ततो भीष्मं शान्तनवं विदुरं च महामतिम्। द्रोणं च बाह्लिकं चैव सोमदत्तं च कौरवम्
कृपमाचार्यपुत्रं च भूरिश्रवसमेव च। मान्यानन्यानमात्यांश्च ब्राह्मणांश्च तपोधनान्
पुरोहितांश्च पौत्रांश्च गान्धारीं च यशस्विनीम्। `सर्वा मातॄरुपस्पृष्ट्वा विदुरस्य च योषितः।' युधिष्ठिरः शनैर्दीन उवाचेदं वचस्तदा
रमणीये जनाकीर्णे नगरे वारणावते। सगणास्तत्र यास्यामो धृतराष्ट्रस्य शासनात्
प्रसन्नमनसः सर्वे पुण्या वाचो विमुञ्चत। आशीर्भिर्बृहितानस्मान्न पापं प्रसहिष्यते
एवमुक्तास्तु ते सर्वे पाण्डुपुत्रेण कौरवाः। प्रसन्नवदना भूत्वा तेऽन्ववर्तन्त पाण्डवान्
स्वस्त्यस्तु वः पथि सदा भूतेभ्यश्चैव सर्वशः। मा च वोस्त्वशुभं किंचित्सर्वशः पाण्डुनन्दनाः
ततः कृतस्वस्त्ययना राज्यलाभाय पार्थिवाः। कृत्वा सर्वाणि कार्याणि प्रययुर्वारणावतम्
धृतराष्ट्रप्रयुक्तेषु पाण्डुपुत्रेषु भारत। दुर्योधनः परं हर्षमगच्छत्स दुरात्मवान्
ततः सुबलपुत्रश्च कर्णदुर्योधनावपि। दहने सह पुत्रायाः कुन्त्या मतिमकुर्वत। मन्त्रयित्वा स तैः सार्धं दुरात्मा धृतराष्ट्रजः
स पुरोचनमेकान्तमानीय भरतर्षभ। गृहीत्वा दक्षिणे पाणौ सचिवं वाक्यमब्रवीत्
ममेयं वसुसंपूर्णा पुरोचन वसुन्धरा। यथैव भविता तात तथा त्वं द्रष्टुमर्हसि
न हि मे कश्चिदन्योऽस्ति विश्वासिकतरस्त्वया। सहायो येन सन्धाय मन्त्रयेयं यथा त्वया