स तु कामपरीतात्मा तं शापं नान्वबुध्यत। माद्रीं मैथुनधर्मेण सोऽन्वगच्छद्बलादिव
जीवितान्ताय कौरव्य मन्मथस्य वशं गतः। शापजं भयमुत्सृज्य विधिना संप्रचोदितः
तस्य कामात्मनो बुद्धिः साक्षात्कालेन मोहिता। संप्रमथ्येन्द्रियग्रामं प्रनष्टा सह चेतसा
स तया सह संगम्य भार्यया कुरुनन्दनः। पाण्डुः परमधर्मात्मा युयुजे कालधर्मणा
ततो माद्री समालिङ्ग्य राजानं गतचेतसम्। मुमोच दुःखजं शब्दं पुनः पुनरतीव हि
सह पुत्रैस्ततः कुन्ती माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ। आजग्मुः सहितास्तत्र यत्र राजा तथागतः
ततो माद्र्यब्रवीद्राजन्नार्ता कुन्तीमिदं वचः। एकैव त्वमिहागच्छ तिष्ठन्त्वत्रैव दारकाः
तच्छ्रुत्वा वचनं तस्यास्तत्रैवाधाय दरकान्। हता।हमिति विक्रुश्च सहसैवाजगाम सा
दृष्ट्वा पाण्डुं च माद्रीं च शयानौ धरणीतले। कुन्ती शोकपरीताङ्गी विललाप सुदुःखिता
रक्ष्यमाणो मया नित्यं वीरः सततमात्मवान्। कथं त्वामत्यतिक्रान्तः शापं जानन्वनौकसः
ननु नाम त्वया माद्रि रक्षितव्यो नराधिपः। सा कथं लोभितवती विजने त्वं नराधिपम्
कथं दीनस्य सततं त्वामासाद्य रहोगताम्। तं विचिन्तयतः शापं प्रहर्षः समजायत
धन्या त्वमसि बाह्लीकि मत्तो भाग्यतरा तथा। दृष्टवत्यसि यद्वक्त्रं प्रहृष्टस्य महीपतेः
विलपन्त्या मया देवि वार्यमाणेन चासकृत्। आत्मा न वारितोऽनेन सत्यं दिष्टं चिकीर्षुणा
तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा कुन्ती शोकाग्निदीपिता। पपात सहसा भूमौ छिन्नमूल इव द्रुमः
निश्चेष्टा पतिता भूमौ मोहेन न चचाल सा। तस्मिन्क्षणे कृतस्नानमहताम्बरसंवृतम्
अलङ्कारकृतं पाण्डुं शयानं शयने शुभे। कुन्तीमुत्थाप्य माद्री तु मोहेनाविष्टचेतनाम्
आर्ये एहीति तां कुन्तीं दर्शयामास कौरव। पादयोः पतिता कुन्ती पुनरुत्थाय भूमिपम्
रक्तचन्दनदिग्धांङ्गं महारजनवाससम्। सस्मितेन च वक्त्रेण वदन्तमिव भारतम्
परिरभ्य ततो मोहाद्विललापाकुलेन्द्रिया। माद्री चापि समालिङ्ग्य राजानं विललाप सा
तं तथा शायिनं पुत्रा ऋषयः सह चारणैः। अभ्येत्य सहिताः सर्वे शोकादश्रूण्यवर्तयन्
अस्तं गतमिवादित्यं संशुष्कमिव सागरम्। दृष्ट्वा पाण्डुं नरव्याघ्रं शोचन्ति स्म महर्षयः
समानशोका ऋषयः पाण्डवाश्च बभूविरे। ते समाश्वासिते विप्रैर्विलेपतुरनिन्दिते
हा राजन्कस्य नो हित्वा गच्छसि त्रिदशालयम्। हा राजन्मम मन्दायाः कथं माद्रीं समेत्य वै
निधनं प्राप्तवान्राजन्मद्भाग्यपरिसंक्षयात्। युधिष्ठिरं भीमसेनमर्जुनं च यमावुभौ
कस्य हित्वा प्रियान्पुत्रान्प्रयातोऽसि विशांपते। नूनं त्वां त्रिदशा देवाः प्रतिनन्दन्ति भारत
यतो हि तप उग्रं वै चरितं ब्रह्मसंसदि। आवाभ्यां सहितो राजन्गमिष्यसि दिवं शुभम्
आजमीढाजमीढानां कर्मणा चरतां गतिम्। ननु नाम सहावाभ्यां गमिष्यामीति यत्त्वया
प्रतिज्ञाता कुरुश्रेष्ठ यदाऽस्मि वनमागता। आवाभ्यां चैव सहितो गमिष्यसि विशांपते। मुहूर्तं क्षम्यतां राजन्द्रक्ष्येऽहं च मुखं तव
विलपित्वा भृशं चैव निःसंज्ञे पतिते भुवि। यथा हते मृगे मृग्यौ लुब्धैर्वनगते तथा