क्रुद्धाशीविषसङ्काशान्सुकुमारान्सुखोचितान्। एकेन निहतान्दृष्ट्वा भीतो दुर्योधनोऽभवत्
रथिनः कुञ्जरानश्वान्पदातींश्चावमर्दितान्। दृष्ट्वा दुर्योधनः क्षिप्रमुपायात्तममर्षितः
तयोः क्षणमिवापूर्वः सङ्ग्रामः समपद्यत। अथाभवत्ते विमुखः पुत्रः शरशताहतः
अश्रद्धेयमिवाश्चर्यं सौभद्रस्याथ विक्रमम्। किन्तु नात्यद्भुतं तेषां येषां धर्मो व्यपाश्रयः
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम्। अकम्पनस्य कथितं नारदेन पुरा नृप
स चापि राजा राजेन्द्र पुत्रव्यसनमुत्तमम्। अप्रसह्यतमं लोके प्राप्तवानिति नः श्रुतम्
तदहं सम्प्रवक्ष्यामि मृत्योः प्रभवमुत्तमम्। ततस्त्वं मोक्ष्यसे दुःखात्स्नेहबन्धनसंश्रयात्
समस्तपापराशिघ्नं शृणु कीर्तयतो मम। धन्यमाख्यानमायुष्यं शोकघ्नं पुष्टिवर्धनम्
पवित्रमरिसङ्घघ्नं पङ्गलानां च मङ्गलम्। यथैव वेदाध्ययनमुपाख्यानमिदं तथा
श्रवणीयं महाराज प्रातर्नित्यं नृपोत्तमैः। पुत्रानायुष्मतो राज्यमीहमानैः श्रियं तथा
पुरा कृतयुगे तात आसीद्राजा ह्यकम्पनः। स शत्रुवशमापन्नो मध्ये सङ्ग्राममूर्धनि। `योधयामास बलवान्बद्धश्चासीदकम्पनः
तस्य पुत्रो हरिर्नाम नारायणसमो बले। श्रीमान्कृतास्त्रो मेधावी युधि शक्रोपमो बली
स दृष्ट्वा पितरं युद्धे तदवस्थं महाद्युतिः। अचिन्तयित्वा मरणं शत्रुमध्यं ततोऽविशत्
स शत्रुभिः परिवृतो बहुधा रणमूर्धनि। योधयामास तान्सर्वान्सर्वास्त्रकुशलो बली
वर्षन्बाणसहस्राणि शत्रुष्वमितविक्रमः। पदातिरथनागाश्वान्प्रममाथ महाबलः
स शरैराचितश्चक्रैर्गदाभिर्मुसलैरपि। मृद्गन्रथसहस्राणि पदातीन्वाजिवारणान्
परानीकं विभिद्याजौ मोक्षयित्वा च तं नृपम्। पुनरेवाकरोद्युद्धं शत्रुमध्यगतो बली
ततस्ते रथिनः सर्वे समेत्य पुनराहवे। जघ्नुस्तं परिवार्यैकं तोमरैरिव कुञ्जरम्
स कर्म दुष्करं कृत्वा सङ्ग्रामे शत्रुतापनः। शत्रुभिर्निहतः सङ्ख्ये पृतानायां युधिष्ठिर
द्विषद्भिर्निहतं दृष्ट्वा प्रियं पुत्रमकम्पनः। अमर्षजनितक्रोध आहवात्सहसाऽऽगतः
स राजा प्रेतकृत्यानि तस्य कृत्वा शुचान्वितः। शोचन्नहनि रात्रौ च नालभत्सुखमात्मनः
तस्य शोकं विदित्वा तु पुत्रव्यसनसम्भवम्। आजगामाथ देवर्षिर्नारदोऽस्य समीपतः
स तु राजा महाभागो दृष्ट्वा देवर्षिसत्तमम्। पूजयित्वा यथान्यायं कथामकथयत्तदा
तस्य सर्वं समाचष्ट यथावृत्तं युधिष्ठिर। शत्रुभिर्विजयं सङ्ख्ये पुत्रस्य च वधं तथा
मम पुत्रो महावीर्य इन्द्रविष्णुसमद्युतिः। शत्रुभिर्बहुभिः सङ्ख्ये पराक्रम्य हतो बली
शृणु मे प्राणिनां चापि मृत्युः प्रभवते किल। क एष मृत्युर्भगवन्किंवीर्यबलपौरुषः। एतदिच्छामि तत्त्वेन श्रोतुं मतिमतां वर
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा नारदो वरदः प्रभुः। आख्यानमिदमाचष्ट पुत्रशोकापहं महत्
शृणु राजन्महाबाहो आख्यानं बहुविस्तरम्। यथावृत्तं श्रुतं चैव मयाऽपि वसुधाधिप
प्रजाः सृष्टा तदा ब्रह्मा आदिसर्गे पितामहः। असंहृतं महातेजा दृष्ट्वा जगदिदं प्रभुः
तस्य चिन्ता समुत्पन्ना संहारं प्रति पार्थिव। चिन्तयन्न ह्यसौ देव संहारं वसुधाधिप