यद्येषां न भवेद्गोप्ता विष्वक्सेनो महाबलः । `अजय्यश्चैव सर्वेषां लोकानामिति मे मतिः ।' कारणद्वयमास्थाय नाहं योत्स्यामि पाण्डवान्
अवध्यत्वाच्च पाण्डूनां स्त्रीभावाच्च शिखण्डिनः। पित्रा तुष्टेन मे पूर्वं यदा कालीमुदवहम्
स्वच्छन्दमरणं दत्तमवध्यत्वं रणे तथा । तस्मान्मृत्युमहं मन्ये प्राप्तकालमिवात्मनः
एवं ज्ञात्वा व्यवसितं भीष्मस्यामिततेजसः । ऋषयो वसवश्चैव वियत्स्था भीष्ममब्रुवन्
यत्ते व्यवसितं तात तदस्माकमपि प्रियम् । तत्कुरुष्व महाराज युद्धे बुद्धिं निवर्तय
अस्य वाक्यस्य निधने प्रादुसासीच्छिवोऽनिलः । अनुलोमः सुगन्धी च पृषतैश्च समन्वितः
देवदुन्दुभयश्चैव संप्रणेदुर्महास्वनाः। पपात पुष्पवृष्टिश्च भीष्मस्योपरि मारिष
न च ताः शुश्रुवे कश्चित्तेषां संवदतां गिरः। ऋते भीष्मं महाबाहुं मां चापि मुनितेजसा
संभ्रमश्च महानासीत्रिदशानां विशांपते । पतिष्यति रथाद्भीष्मे सर्वलोकप्रिये तदा
इति देवगणानां च वाक्यं श्रुत्वा महातपाः। ततः शान्तनवो भीष्मो बीभत्सुं नाभ्यवर्तत
भिद्यमानः शितैर्बाणैः सर्वावरणभेदिभिः । शिखण्डी तु महाराज भरतानां पितामहम्
आजघानोरसि क्रुद्धो नवभिर्निशितैः शरैः । स तेनाभिहतः सङ्ख्ये भीष्मः कुरुपितामहः
नाकम्पत महाराज क्षितिकम्पे यथाऽचलः । ततः प्रहस्य बीभत्सुर्व्याक्षिपन्गाण्डिवं धनुः
गाङ्गेयं पञ्चविंशत्या क्षुद्रकाणां समार्पयत्। पुनः पुनः शतैरेनं त्वरमाणो धनञ्जयः
सर्वगात्रेषु संक्रुद्धस्तथा मर्मस्वताडयत् । एवमन्यैरपि भृशं विद्ध्यमानः सहस्रशः
तानप्याशु शरैर्भीष्मः प्रविव्याध महारथः । तैश्च मुक्ताञ्छरान्भीष्मो युधि सत्यपराक्रमः
निवारयामास शरैः समं सन्नतपर्वभिः । शिखण्डी तु रणे बाणान्यान्मुमोच महारथः
न चक्रुस्ते रुजं तस्य रुक्मपुङ्खाः शिलासिताः । ततः किरीटी संक्रुद्धो भीष्ममेवाभ्यवर्तत
शिखण्डिनं पुरस्कृत्य धनुश्चास्य समाच्छिनत्। अथैनं नवभिर्विद्ध्वा ध्वजमेकेन चिच्छिदे
सारथिं विशिखैश्चास्य दशभिः समकम्पयत् । सोऽन्यत्कार्मुकमादाय गाङ्गेयो बलवत्तरम्
तदप्यस्य शितैर्भल्लैस्त्रिधा त्रिभिरघातयत् । निमेषार्धेन कौन्तेय आत्तमात्तं महारणे
एवमस्य धनूंष्याजौ चिच्छेद सुबहून्यथ। ततः शान्तनवो भीष्मो बीभत्सुं नात्यवर्तत
अथैनं पञ्चविंशत्या क्षुद्रकाणां समार्पयत्। सोऽतिविद्धो महेष्वासो दुःशासनमभाषत
एष पार्थो रणे क्रुद्धः पाण्डवानां महारथः । शरैरनेकसाहस्त्रैर्मामेवाभ्यपतद्रणे
न चैष समरे शक्यो जेतुं वज्रभृता अपि। न चापि सहिता वीरा देवदानवराक्षसाः
मां चापि शक्ता निर्जेतुं किमु मर्त्या महारथाः । `ऋतेऽर्जुनं सुसंक्रुद्धमेतत्सत्यं ब्रवीमि ते
एवं तयोः संवदतोः फल्गुनो निशितैः शरैः। शिखण्डिनं पुरस्कृत्य भीष्मं विव्याध संयुगे
ततो दुःशासनं भीष्मः स्मयमान इवाब्रवीत् । अर्दितो निशितैर्बाणैर्भृशं गाण्डीवधन्वना
वज्राशनिसमस्पर्शाः सुपुङ्खाः सुप्रतेजनाः । सुमुक्ता अव्यवच्छिन्ना नेमे बाणाःशिखण्डिनः
निकृन्तमाना मर्माणि दृढावरणभेदिनः । सुसला इव मे ध्नन्ति नेमे बाणः शिखण्डिनः