तथा प्रतिभये तस्मिन्देवदानवसंकुले। खाण्डवे युध्यमानस्य कः सहायस्तदावभवत्
निवातकवचैर्युद्धे कालकेयैश्च दानवैः । तत्र मे युध्यमानस्य कः सहायस्तदाभवत्
तथा विराटनगरे कुरुभिः सह सङ्गरे। युध्यतो बहुभिस्तत्र कः सहायोऽभवन्मम
उपजीव्य रणे रुद्रं शक्रं वैश्रवणं यमम्। वरुणं पावकं चैव कृपं द्रोणं च माधवम्
धारयन्गाण्डिवं दिव्यं धनुस्तेजोमयं दृढम् । अक्षय्यशरसंयुक्तो दिव्यास्त्रपरिबृंहितः
कौरवामां कुले जातः पाण्डोः पुत्रो विशेषतः । द्रोणं व्यपदिशञ्छिष्यो वासुदेवसहायवान्
कथमस्मद्विधो ब्रूयाद्भीतोऽस्मीति यशोहरम् । वचनं नरशार्दूल वज्रायुधसमस्वनम्
नास्मि भीतो महाबाहो सहायार्थश्च नास्ति मे । यथाकामं यथायोगं गच्छ वात्रैव तिष्ठ वा
तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य विजयस्य च धीमतः ।' विनिवर्त्य ततो रुक्मी सेनां सागरसंनिभाम् । दुर्योधनमुपागच्छत्तथैव भरतर्षभ
तथैव चाभिगम्यैनमुवाच वसुधाधिपः। प्रत्याख्यातश्च तेनापि स तदा शूरमानिना
द्वावेव तु महाराज तस्माद्युद्धादपेयतुः। रौहिणेयश्च वार्ष्णेयो रुक्मी च वसुधाधिप
गते रामे तीर्थयात्रां भीष्मकस्य सुते तथा। उपाविशन्पाण्डवेया मन्त्राय पुनरेव च
समितिर्धर्मराजस्य सा पार्थिवसमाकुला । शुशुभे तारकैश्चित्रा द्यौश्चन्द्रेणेव भारत
तथा व्यूढेष्वनीकेषु कुरुक्षेत्रे द्विजर्षभ । किमर्कुर्वंश्च कुरवः कालेनाभिप्रचोदिताः
तथा व्यूढेष्वनीकेषु यत्तेषु भरतर्षभ। धृतराष्ट्रो महाराज सञ्जयं वाक्यमब्रवीत्
एहि सञ्जय सर्व मे आचक्ष्वानवशेषतः । सेनानिवेशे यद्वृत्तं कुरुपाण्डवसेनयोः
दिष्टमेव परं मन्ये पौरुषं चाप्यनर्थकम् । यदहं बुद्ध्यमानोऽपि युद्धदोषान्क्षयोदयान्
तथापि निकृतिप्रज्ञं पुत्रं दुर्द्यूतदेविनम् । न शक्नोमि नियन्तुं वा कर्तुं वा हितमात्मनः
भवत्येव हि मे सूत बुद्धिर्दोषानुदर्शिनी । दुर्योधनं समासाद्य पुनः सा परिवर्तते
एवं गते वै यद्भावि तद्भविष्यति सञ्जय । क्षत्रधर्मः किल रणे तनुत्यागे हि पूजितः
त्वद्युक्तोऽयमनुप्रश्नो महाराज यथेच्छसि। न तु दुर्योधने दोषमिममाधातुमर्हसि
शृणुष्वानवशेषेण वदतो मम पार्थिव । य आत्मनो दुश्चरितादशुभं प्राप्नुयान्नरः । न स कालं न वा देवानेनसा गन्तुमर्हति
महाराज मनुष्येषु निन्द्यं यः सर्वमाचरेत्। स वध्यः सर्वलोकस्य निन्दितानि समाचरन्
निकारा मनुजश्रेष्ठ पाण्डवैस्त्वत्प्रतीक्षया । अनुभूताः सहामात्यैर्निकृतैरधिदेवने
हयानां च गजानां च राज्ञां चामिततेजसाम् । वैशसं समरे वृत्तं यत्तन्मे शृणु सर्वशः
स्थिरो भूत्वा महाप्राज्ञ सर्वलोकक्षयोदयम्। यथाभूतं महायुद्धे श्रुत्वा मा विमना भव
न ह्येव कर्ता पुरुषः कर्मणोः शुभपापयोः । अस्वतन्त्रो हि पुरुषः कार्यते दारुयन्त्रवत्
केचिदीश्वरनिर्दिष्टाः केचिदेव यदृच्छया। पूर्वकर्मभिरप्यन्ये त्रैधमेतत्प्रदृश्यते। तस्मादनर्थमापन्नः स्थिरो भूत्वा निशामय
हिरण्वत्यां निविष्टेषु पाण्डवेषु महात्मसु। न्यविशन्त महाराज कौरवेया यथाविधि
तत्र दुर्योधनो राजा निवेस्य बलमोजसा । संमानयित्वा नृपतीन्न्यस्य गुल्मांस्तथैव च