कृत्वा मानुष्यकं कर्म सृत्वाऽऽजिं यावदुत्तमम् । धर्मस्यानृण्यमाप्नोति न चात्मानं विगर्हते
अलब्ध्वा यदि वा लब्ध्वा नानुशोचति पण्डितः । आनन्तर्यं चारभते न प्राणानां धनायते
उद्भावयस्वं वीर्यं वा तां वा गच्छ ध्रुवां गतिम् । धर्मं पुत्राग्रतः कृत्वा किंनिमित्तं हि जीवसि
इष्टापूर्तं हि ते क्लीब कीर्तिश्च सकला हता । विच्छिन्नं भोगमूलं ते किंनिमित्तं हि जीवसि
शत्रुर्निमञ्जता ग्राह्यो जङ्घायां प्रपतिष्यता। विपरिच्छिन्नमूलोऽपि न विषीदेत्कथंचन
उद्यम्य धुरमुत्कर्षेदाजानेयकतं स्मरन्। कुरु सत्वं च मानं च विद्धि पौरुषमात्मनः
उद्भावय कुलं मग्नं त्वत्कृते स्वयमेव हि। यस्य वृत्तं न जल्पन्ति मानवा महदद्भुतम्
राशिवर्धनमात्रं स नैव स्त्री न पुनः पुमान् । दाने तपसि सत्ये च यस्य नोच्चरितं यशः
विद्यायामर्थलाभे वा मातुरुच्चार एव सः। श्रुतेन तपसा वाऽपि श्रिया वा विक्रमेण वा
जनान्योऽभिभवत्यन्यान्कर्मणा हि स वै पुमान् । न त्वेव जाल्मीं कापालीं वृत्तिमेषितुमर्हसि
नृशंस्यामयशस्यां च दुःखां कापुरुषोचिताम्। यमेनमभिनन्देयुरमित्राः पुरुषं कृशम्
लोकस्य समवज्ञातं निहीनासनवाससम् । अहोलाभकरं हीनमल्पजीवनमल्पकम्
नेदृशं बन्धुमासाद्य बान्धवः सुखमेधते। अवृत्त्यैव विपत्स्यामो वयं राष्ट्रात्प्रवासिताः
सर्वकामरसैर्हीनाः स्थानभ्रष्टा अकिंचनाः । अवल्गुकारिण सत्सु कुलवंशस्य नाशनम्
कलिं पुत्रप्रवादेन सञ्जय त्वामजीजनम् । निरमर्षं निरुत्साहं निर्वीर्यमरिनन्दनम्
मा स्म सीमन्तिनी काचिञ्जनयेत्पुत्रमीदृशम्। मा धूमाय ज्वलात्यन्तमाक्रम्य जहि शात्रवान्
ज्वल मूर्धन्यमित्राणां मुहूर्तमपि वा क्षणम्। एतावानेव पुरुषो यदमर्षी यदक्षमी
क्षमावान्निरमर्षश्च नैव स्त्री न पुनः पुमान् । संतोषो वै श्रियं हन्ति तथाऽनुक्रोश एव च
अनुत्थानभये चोभे निरीहो नाश्रुते महत्। एभ्यो निकृतिपापेभ्यः प्रमुञ्चात्मानमात्मना
आयसं हृदयं कृत्वा मृगयस्व पुनः स्वकम् । परं विषहते यस्मात्तस्मात्पुरुष उच्यते
तमाहुर्व्यर्थनामानं स्त्रीवद्य इह जीवति। शूरस्योर्जितसत्वस्य सिंहविक्रान्तचारिणः
दिष्टभावं गतस्यापि विषये मोदते प्रजा । य आत्मनः प्रियमुखे हित्वा मृगयते श्रियम्
अमात्यानामथो हर्षमादधात्यचिरेण सः
किं नु मे मामपश्यन्त्याः पृथिव्या अपि सर्वया। किमाभरणकृत्यं ते किं भोगैर्जीवितेन वा
पैरर्विहन्यमानस्य जीवितेनापि किं फलम्।' निर्मन्युकानां ये लोका द्विषन्तस्तानवाप्नुयुः । ये त्वादृतात्मनां लोकाः सुहृदस्तान्व्रजन्तु नः
भृत्यैर्विहीयमानानां परपिण्डोपजीविनाम्। कृपणानामसत्वानां मा वृत्तिमनुवर्तिथाः
अनु त्वां तात जीवन्तु ब्राह्मणाः सुहृदस्तथा । पर्यन्यमिव भूतानि देवा इव शतक्रतुम्
यमाजीवन्ति पुरुषं सर्वभूतानि संजय। पक्वं द्रुममिवासाद्य तस्य जीवितमर्थवत्
यस्य शूरस्य विक्रान्तैरेधन्ते बान्धवाः सुखम्। त्रिदशा इव शक्रस्य साधु तस्येह जीवितम्
स्वबाहुबलमाश्रित्य योहि जीवति मानवः । स लोके लभते कीर्तिं परत्र च शुभां गतिम्