यत्रतत्रशयो नित्यं येनकेनचिदाशितः। येनकेनचिदाच्छन्नः स गोव्रत इहोच्यते
पश्य यद्यत्र ते कश्चिद्रोचते गुणतो वरः । वरयिष्यामि तं गत्वा यत्नमास्थाय मातले
अण्डमेतञ्जले न्यस्तं दीप्यमानमिव श्रिया । आप्रजानां निसर्गाद्वै नोद्भिद्यति न सर्पति
नास्य जातिं निसर्गं वा कथ्यमानं श्रृणोमि वै। पितरं मातरं चापि नास्य जानाति कश्चन
अतः किल महानग्निरन्तकाले समुत्थितः। धक्ष्यते मातले सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम्
मातलिस्त्वब्रवीच्छ्रुत्वा नारदस्याथ भाषितम् । न मेऽत्र रोचते कश्चिदन्यतो व्रज माचिरम्
हिरण्यपुरमित्येतत्ख्यातं पुरवरं महत्। दैत्यानां दानवानां च मायाशतविचारिणाम्
अनल्पेन प्रयत्नेन निर्मितं विश्वकर्मणा । मयेन मनसा सृष्टं पातालतलमाश्रितम्
अत्र मायासहस्राणि वविकुर्वाणा महौजसः । दानवा निवसन्ति स्म शूरा दत्तवराः पुरा
नैते शक्रेण नान्येन यमेन वरुणेन वा। शक्यन्ते वशमानेतुं तथैव धनदेन च
असुराः कालखञ्जाश्च तथा वुष्णुपदोद्भवाः । नैर्ऋता यातुधानाश्च ब्रह्मपादोद्भवाश्च ये
दंष्ट्रिणो भीमवेगाश्च वातवेगपराक्रमाः । मायावीर्योपसंपन्ना निवसन्त्यत्र मातले
निवातकवचा नाम दानवा युद्धदुर्मदाः । जानासि च यथा शक्रो नैताञ्शक्रोति बाधितुं
बहुशो मातले त्वं च तव पुत्रश्च गोमुखः । निर्भग्नो देवराजश्च सहपुत्रः शचीपतिः
पश्य वेश्मानि रौक्माणि मातले राजतानि च । कर्मणा विधियुक्तेन युक्तान्युपगतानि च
वैदूर्यमणिचित्राणि प्रवालरुचिराणि च । अर्कस्फटिकशुभ्राणि वज्रसारोञ्ज्वलानि च
पार्थिवानीव चाभास्ति पद्मरागमयानि च। शैलानीव च दृश्यन्ते दारवाणीव चाप्युत
सूर्यरूपाणि चाभान्ति दीप्ताग्निसदृशानि च । मणिजालविचित्राणि प्रांशूनि निबिडानि च
नैतानि शक्यं निर्देष्टु रूपतो द्रव्यतस्तथा । गुणतश्चैव सिद्धानि प्रमाणगुणवन्ति च
आक्रीडान्पश्य दैत्यानां तथैव शयनान्युत । रत्नवन्ति महार्हाणि भाजनान्यासनानि च
जलदाभांस्तथा शैलांस्तोयप्रस्रवणानि च । कामपुष्पफलांश्चापि पादपान्कापचारिणः
मातले कश्चिदत्रापि रुचिरस्ते वरो भवेत् । अथवाऽन्यां दिशं भूमेर्गच्छाव यदि मन्यसे
मातलिस्त्वब्रवीदेनं भाषमाणं तथाविधम् । देवर्षे नैव मे कार्यं विप्रियं त्रिदिवौकसाम्
नित्यानुषक्तवैरा हि भ्रातरो देवदानवाः । परपक्षेण संबन्धं रोचयिष्याम्यहं कथम्
अन्यत्र साधु गच्छाव द्रष्टुं नार्हामि दानवान् । जानामि तव चात्मानं हिंसात्मकमनं तथा
अयं लोकः सुपर्णानां पक्षिणां पन्नगाशिनाम् । विक्रमे गमने भारे नैषामस्ति परिश्रमः
वैनतेयसुतैः सूत पङ्भिस्ततमिदं कुलम् । सुमुखेन सुनाम्ना च सुनेत्रेण सुवर्चसा
सुरुचा पक्षिराजेन सुबलेन च मातले। वर्धितानि प्रसृत्या वै विनाताकुलकर्तृभिः
पक्षिराजाभिजात्यानां सहस्राणि शतानि च। कश्यपस्य ततो वंशे जातैर्भूतिविवर्धनैः
सर्वे ह्येते श्रिया युक्ताः सर्वे श्रीवत्सलक्षणाः । सर्वे श्रियमभीप्सन्तो धारयन्ति बलान्युत