भीष्मस्य तु वचः श्रुत्वा भारद्वाजो महामताः। धृतराष्ट्रमुवाचेदं राजमध्येऽभिपूजयन्
यदाह भरतश्रेष्ठो भीष्मस्तत्क्रियतां नृप । न काममवलिप्तानां वचनं कर्तुमर्हसि
पुरा युद्धात्साधु मन्ये पाण्डवैः सह सङ्गतम्। यद्वाक्यमर्जुनेनोक्तं सञ्जयेन निवेदितम्
सर्वं तदभिजानामि करिष्यति च पाण्डवः। न ह्यस्य त्रिषु लोकेषु सदृशोऽस्ति धनुर्धरः
अनादृत्य तु तद्वाक्यमर्थवद्द्रोणभीष्मयोः। ततः स सञ्जयं राजा पर्यपृच्छत पाण्डवान्
तदैव कुरवः सर्वे निराशा जीवितेऽभवन् । भीष्मद्रोणौ यदा राजा न सम्यगनुभाषते
किमसौ पाण्डवो राजा धर्मपुत्रोऽभ्यभाषत। श्रुत्वेह बहुलाः सेनाः प्रीत्यर्थं नः समागताः
किमसौ चेष्टते सूत योत्स्यमानो युधिष्ठिरः। के वास्य भ्रातृपुत्राणां पश्यन्त्याज्ञेप्सवो सुखम्
के स्विदेनं वारयन्ति युद्धाच्छाम्येति वा पुनः। निकृत्या कोपितं मन्दैर्धर्मज्ञं धर्मचारिणम्
राज्ञो मुखमुदीक्षन्ते पाञ्चालाः पाण्डवैः सह। युधिष्ठिरस्य भद्रं ते स सर्वाननुशास्ति च
पृथग्भूताः पाण्डवानां पाञ्चालानां रथव्रजाः । आयान्तमभिनन्दन्ति कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम्
नभः सूर्यमिवोद्यन्तं कौन्तेयं दीप्ततेजसम्। पाञ्चालाः प्रतिनन्दन्ति तेजोराशिमिवोदितम्
आगोपालाविपालाश्च नन्दमाना युधिष्ठिरम् । पाञ्चालाः केकया मत्स्याः प्रतिनन्दति पाण्डवम्
ब्राह्मण्यो राजपुत्र्यश्च विशां दुहितरश्च याः। क्रीडन्त्योभिसमायान्ति पार्थं सन्नद्धमीक्षितुम्
सञ्जयाचक्ष्व येनास्मान्पाडवा अभ्ययुञ्जत। धृष्टद्युम्नस्य सैन्येन सोमकानां बलेन च
गवल्गणिस्तु तत्पुष्टः सभायां कुरुसंसदि। निःश्वस्य सुभृशं दीर्घं मुहुः सञ्चिन्तयन्निव
तत्रानिमित्ततो वैवात्सुतं कश्मलमाविशत्। तदाचचक्षे विदुरः सभायां राजसंसदि
सञ्जयोऽयं महाराज मूर्छितः पतितो भुवि। वाचं न सृजते कांचिद्धीनप्रज्ञोऽल्पचेतनः
अपश्यत्सञ्जयो नूनं कुन्तीपुत्रान्महारथान्। तैरस्य पुरुषव्याघ्रैर्भृशमुद्वेजितं मनः
सञ्जयश्चेतनां लब्ध्वा प्रत्याश्वस्येदभब्रवीत्। धृतराष्ट्रं महाराज सभायां कुरुसंसदि
दृष्टवानस्मि राजेन्द्र कुन्तीपुत्रान्महारथान्। मत्स्यराजगृहावासनिरोधेनावकर्शितान्
श्रृणु र्यैर्हि महाराज पाण्डवा अभ्ययुञ्जत। धृष्टद्युम्नेन वीरेण युद्धे वस्तेऽभ्ययुञ्जत
यो नैव रोपान्न भयान्न लोभान्नार्थकारणात्। न हेतुवादाद्धर्मात्मा सत्यं जाह्यात्कदाचन
यः प्रमाणं महाराज धर्मे धर्मभृतां वरः। अजातशत्रुणा तेन पाण्डवा अभ्ययुञ्जत
यस्य बाहुबले तुल्यः पृथिव्यां नास्ति कश्चन। यो वै सर्वान्महीपालान्वशे चक्रे धनुर्धरः । यः काशीनङ्गमगधान्कलिङ्गांश्च युधाजयत्
तेन वो भीमसेनेन पाण्डवा अभ्ययुञ्जत। यस्य वीर्येण सहसा चत्वारो भुवि पाण्डवाः
निःसृत्य जतुगेहाद्वै हिडिम्बात्पुरुषादकात्। यश्चैपामभवद्द्वीपः कुन्तीपुत्रो वृकोदरः
याज्ञसेनीमथो यत्र सिन्धुराजोपकृष्टवान्। तत्रैषामभवद्द्वीपः कुन्तीपुत्रो वृकोदरः
यश्च तान्सङ्गतान्सर्वान्पाण्डवान्वारणावते। दह्यतो मोचयामास तेन वस्तेऽभ्ययुञ्जत
कृष्णायां चरता प्रीतिं येन क्रोधवशा हताः । प्रविश्य विषयं घोरं पर्वतं गन्धमादनम्