तं प्रेक्षमाणस्त्वथ धर्मराजं पप्रच्छ पार्थोऽथ स भीमसेनम्। किं धर्मराजो हि यथापुरं मां मुखं प्रतिच्छाद्य न चाह किंचित्
तमेवमुक्त्वा परिशङ्कमानं दृष्ट्वाऽर्जुनं भीमसेनं च राजा। तदाऽब्रवीत्तावभिवीक्ष्य राज- न्युधिष्ठिरस्तत्परिमृज्य रक्तम्
मन्युं नियच्छन्नुपविष्ट आसम्
शुभार्ह राष्ट्रं न खिलीकृतं भवे- द्वयं तु यस्मिन्सुखिनोऽभवाम। क्रुद्धे तु वीरे त्वयि चाप्रतीते राजा विराटो न लभेत शर्म
अजानता तेन च शौर्यमाजौ छन्नस्य सत्रेण बलं च पार्थ। इदं विराटेन मयि प्रयुक्तं त्वां वीक्षमाणो न गतोस्मि हर्षम्
तेनाप्रमेयेन महाबलेन तस्मिंस्तथोक्ते शममास्थितेन। तं भीमसेनो बलवानमर्षी धनंजयं क्रुद्धमुवाच वाक्यम्
न पार्थ नित्यं क्षमकालमाह बृहस्पतिर्ज्ञानवतां वरिष्ठः । क्षमीह सर्वैः परिभूयतेसौ यथा भुडङ्गो विषवीर्यहीनः
विराटमद्यैव निहत्य शीघ्रं सपुत्रपौत्रं सकुलं ससैन्यम्। योक्ष्यामहे धर्मसुतं च राज्ये अद्यैव शीघ्रं त्वरिरेष मात्स्यः
अनेन पाञ्चालसुताऽथ कृष्णा उपेक्षिता कीचकेनाभियुक्ता। तस्मादयं नार्हति राजशब्दं राजा भव त्वं नृप पार्थवीर्यात्
राजा कुरूणां च युधिष्ठिरोऽयं मात्स्येषु राजा भवतु प्रवीरः तं मात्स्यदेहं शतधा भिनद्मि पूर्णोदकं कुम्भमिवाश्मनीह
भवतः क्षमया राजन्त्सर्वे दोषाश्च नोऽभवन्। तं मात्स्यं सबलं हत्वा सपुत्रज्ञातिबान्धवम्। पश्चाच्चैव कुरून्सर्वान्हनिष्यामि न संशयः
भीमसेनश्च ये चान्ये तथैवेति तमब्रुवन्
तमब्रवीद्धर्मसुतो महात्मा क्षमी वदान्यः कुपितं च भीमम्। न प्रत्युपस्थास्यति चेत्सदारः प्रसादने सम्यगथास्तु वध्यः
न हन्तव्यो दुरात्माऽयं विराटश्चापि तेऽर्जुन
श्वः प्रभाते प्रवेक्ष्यामः सभां सिंहासनेष्वपि। राजवेषेण संयुक्ताः स्थानमस्व स्वलंकृताः
विराटो यदि तत्रस्थान्राजालङ्कारशोभितान्। राजलक्षणसंपन्नान्यदि तत्र न मंस्यते। पश्चाद्धन्यामहे पार्थ विराटं सहबान्धवम्
इतिकर्तव्यतां सर्वे मन्त्रयित्वा तु पाण्डवाः। न्यवसंश्चैव तां रात्रिं धर्मज्ञा धर्मवत्सलाः
सहपुत्रेण मात्स्यः स संप्रहृष्टो नराधिपः । तां रात्रिमवसत्प्रीतः संप्रहृष्टेन चेतसा
ततो द्वितीये दिवसे भ्रातरः पञ्च पाण्डवाः। स्नाताः शुक्लाम्बरधराः सर्वे सुचरितव्रताः
युधिष्ठिरं पुरस्कृत्य सर्वाभरणभूषिताः। अभिपन्ना महाभागा भ्राजमाना महारथाः
विराटस्य सभां प्राप्य भूमिपालासनेषु ते । निषेदुः पावकप्रख्याः सत्रे धिष्ण्येष्विवाग्नयः
तेषु तत्रोपविष्टेषु विराटः पृथिवीपतिः। तस्यां रात्र्यां व्यतीतायां प्रातःकृत्यं समाप्य च
गोसुवर्णादिकं दत्त्वा ब्राह्मणेभ्यो यथाविधि । आजगाम सभां राजा उत्तरेण सह प्रभो
स तान्दृष्ट्वा महासत्वाञ्ज्वलतः पावकानिव। राजवेषानुपादाय पार्थिवो विस्मितोऽभवत्
किमिदं को विधिस्त्वेष भयार्त इव पार्थिवः। पुरुषप्रवरान्दृष्ट्वा विषादमगमन्नृपः
अथ मात्स्योऽब्रवीत्कङ्खं देवराजमिव स्थितम् । मरुद्गणैरुपासीनं त्रिदशानामिवेश्वरम्
स किलाक्षनिवापस्त्वं सभास्तारो मया कृतः। अथ राजासने कस्मादुपविष्टोऽस्यलंकृतः
परिहासेच्छया राज्ञो विराटस्य निशम्य तत्। स्मयमानोऽब्रवीद्वाक्यमर्जुनः परवीरहा
इन्द्रस्यार्धासनं राजन्नयमारोढुमर्हति। ब्रह्मण्यः श्रुतवांस्त्यागी सर्वलोकाभिपूजितः
एष विग्रहवान्धर्म एष वीर्यवतां वरः। एष बुद्ध्याधिको लोके तपसां च परायणम्