विराटनगराच्चैव गजाश्वरथसंकुलाः । योधैः क्षत्रियदायादैर्बलवद्भिरधिष्ठिताः
विराटप्रहिता सेना नगराच्छीघ्रयायिनी । उत्तरं सह सूतेन प्रत्ययात्तमरिन्दमम्
तस्मिंस्तूर्यशताकीर्णे हस्त्यश्चरथसंकुले । प्रहर्षः स्त्रीकुमाराणां तुमुलः समपद्यत
अर्जुनस्तु ततो दृष्ट्वा सैन्यरेणुं समुत्थितम् । सैन्यध्वजं निशम्याथ वैराटिं समभाषत
नगरे तुमुलः शब्दो रेणुश्चाक्रमते नभः। किंनु खल्वपयातास्ते कुरवो नगरं गताः
ते चैव निर्जिताऽस्माभिर्महेष्वासाः सुतेजसः । आमुञ्च कवचं वीर चोदयस्व च वाजिनः । जवेनाभिप्रपद्यस्व विराटनगरं प्रति
न तावत्तलनिर्घोषं गाण्डीवस्य च निस्वनम् । ध्वजं वा दर्शयिष्यामि अथवा स्वजनो भवेत्
सेनाग्रमेतन्मात्स्यानां गणिकाश्च स्वलंकृताः। कन्या रथेषु दृश्यन्ते योधा विविधवाससः
उत्तरामत्र पश्यामि सखीभिः परिवारिताम्। अनीकिन्यः प्रदृश्यन्ते हस्तिनोश्वाश्च वर्मिताः
रथिनश्च पदाताश्च बहवो न च शस्त्रिणः। विराटवचनात्सर्वे संहृष्टाः प्रतिभान्ति मे। न च मेऽत्र प्रतीघातश्चित्तस्य स्वजने यथा
ततः शीघ्रं समासाद्य उत्तरं स्वजनो बहु। परस्परममित्रघ्नं सस्वजे तं समागतम्
प्रीतिमान्पुरुषव्याघ्रो हर्षयुक्तः पुनः पुनः । दिष्ट्या जयसि भद्रं ते दिष्ट्या सूतो बृहन्नलाः। दिष्ट्या संग्राममागम्य भयं तव न किंचन
अजैषीदेष जाञ्जिष्णुः कुरूनेकरथो रणे। एतस्यक बाहुवीर्यं तद्येन गावो जिता मया। कुरवो निर्जिता यस्मात्सग्रामेऽमिततेजसः
अकार्षीदेष तत्कर्म देवपुत्रोपमो युवा। एष तत्पुरुषव्याघ्रो विक्षोभ्य कुरुमण्डलम्। गावः प्रसह्य विजिता रणे मां चाभ्यपालयत्
उत्तरस्य वचः श्रुत्वा शंसमानस्य चार्जुनम्। चोदिता राजपुत्रेण जयं मङ्गलवादिनः
ततो गन्धैश्च माल्यैश्च धूपैश्च वसुसंभृतैः । कन्याः पार्थममित्रघ्नं किरन्त्यः समपूजयन्
आपूर्यमाणो माल्यैश्च गन्धैश्च विविधैः शुभैः । संपूज्यमानो लोकेन नगरद्वारमागमत्
भेर्यश्च तूर्याणि च वेणवश्च विचित्रवेषाः प्रमदाजनाश्च। पुरो विराटस्य महाबलस्य निष्क्रम्य भूमिंजयमभ्यनन्दनम्
प्रशस्यमानस्तु जयेन तत्र पुत्रो विराटस्य न हृष्यति स्म। संभाष्यमाणस्तु जयेन तत्र सोऽन्तर्मनाः पाण्डवमीक्षमाणः
पुत्र्यै विराटस्य ततो वराणि वस्त्राण्यदात्पाण्डुसुतः सखीभ्यः। सभाजयंश्चापि समागतास्ता दृष्ट्वा जयं तच्च बलं कुमार्यः
सभाज्यमानः पौरैश्च स्त्रीभिर्जानपदैरपि। आसाद्यान्तःपुरद्वारं पित्रे संप्रत्यवेदयत्
ततो द्वाःस्थः समासाद्य प्रणिपत्य कृताञ्जलिः । वर्धयित्वा जयाशीर्भिरिदं वचनमब्रवीत्
राजन्पृथुयशस्तुभ्यं जित्वा शत्रून्समागतः। उत्तरः सह सूतेन द्वारि तिष्ठति वारितः
कुमारो योधमुख्यैस्च गणिकाभिस्च संवृतः । पौरजानपदैर्युक्तः पूज्यमानो जयाशिषाः
ततो हृष्टो महीपालः क्षत्तारमिदमब्रवीत् । प्रवेशयोभौ तौ तूर्णं दर्शनेप्सुरहं तयोः
क्षत्तारं कुरुराजस्तु शनैः कर्ण उपाजपत्। उत्तरः प्रविशत्वेको न प्रवेश्या बृहन्नलाः
तस्य हि महाबाहोर्व्रतं नित्यं महात्मनः। यो ममाङ्गे व्रणं कुर्याच्छोणितं वा प्रदर्शयेत्। अन्यत्र संग्रामगतान्न स जीवेत्कथंचन
व्यक्तं भृसं सुसंक्रुद्धो मां दृष्ट्वैव सशोणितम्। विराटमिह सामात्यं हन्यात्सबलावाहनम्
इन्द्रं वापि कुबेरं वा यमं वा वरुणं तथा। मम शोणितकर्तारं मृद्गीयात्किं पुनर्नरम्
क्षणमात्रं तु तत्रैव द्वारि तिष्ठतु वीर्यवान् । इति प्रोवाच धर्मात्मा युधिष्ठिर उदारधीः