महाजनसमक्षं तु स्त्रीणां मध्ये विशेषतः । गवाध्यक्षेण संप्रोक्तो विराटतनयस्तदा ।। 1
स्त्रीमध्य उक्तस्तेनासौ वाक्यं तेजःप्रवर्धनम्। अन्तःपुरे श्लाघमान इदं वचनमब्रवीत् ।। 2
अद्याहमनुगच्छेयं दृढधन्वा गवां पदम्। यदि मे सारथिः कश्चिद्भवेदश्वेषु कोविदः ।। 3
तमेव नाधिगच्छामि यो मे यन्ता समो भवेत् । पश्यध्वं सारथिं शीघ्रं मम युक्तं प्रयास्यतः ।। 4
अष्टाविंशतिरात्रं वा मासं वा नूनमन्ततः । यत्तदासीन्महायुद्धं तत्र मे सारथिर्हतः ।। 5
यद्यहं त्वधिगच्छेयं यो मे यन्ता भवेद्युधि । त्वरावानद्य यास्यामि समुच्छ्रितमहाध्वजः ।। 6
विगाह्य तत्परानीकं गजवाजिरथाकुलम् । शस्त्रप्रतापान्निर्वीर्यान्कुरूञ्जित्वाऽऽनये पशून् ।। 7
दुर्योधनं विकर्णं च कर्णं वैकर्तनं कृपम्। द्रोणं च सह पुत्रेण महेष्वासान्समागतान् ।। 8
विद्रावयित्वा संग्रामे दानवान्मघवानिव । अनेनैव मुहूर्तेन पुनः प्रत्यानये पशून् ।। 9
शून्यमाज्ञाय कुरवः प्रयान्त्यादाय गोधनम् । किं न शक्यं च तैः कर्तुं यदहं तत्र नाभवम् ।। 10
पश्ययुरद्य मे वीर्यं कुरवस्ते समागताः । किंनु पार्थोऽर्जुनः साक्षादिति मंस्यन्ति मां परे ।। 11
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा स्त्रीषु चात्मप्रशंसनम् । नामर्षयत पाञ्चाली बीभत्सोः परिकीर्तनम् ।। 12
श्रुत्वा तदर्जुनो वाक्यमुत्तरेण प्रभाषितम्। अतीतसमये काले प्रियां भार्यामभाषत ।। 13
द्रुपदस्य सुतां राज्ञः पाञ्चालीं रूपसंमताम् । सत्यार्जवगुणोपेतां भर्तुः प्रियहितैषिणीम् । उवाच रहसि प्रीतः कृष्णां सर्वार्थकोविदः ।। 14
उत्तरां ब्रूहि पाञ्चालि गत्वा क्षिप्रं शुचिस्मिते ।। 15
इयं किल पुरा युद्धे खाण्डवे सव्यसाचिनः । सारथिः पाण्डुपुत्रस्य पार्थस्य तु बृहन्नला। महाञ्जयो भवेद्युद्धे सा चेद्यन्ता बृहन्नला ।। 16
सा चोदिता तदा ह्येन ह्यर्जुनेन शुचिस्मिता। पाञ्चाली च तदाऽऽगम्य उत्तराया निवेशनम् ।। 17
ज्ञात्वा तु समयान्मुक्तं चन्द्रं राहुमुखादिव । युधिष्ठिरं धर्मपरं सत्यार्जवपथे स्थितम् ।। 18
अमर्षयन्ती तद्दुःखं कृष्णा कमललोचना। उत्तरामाह वचनं सखीमध्ये विलासिनीम् ।। 19
योऽयं युवा वारणयूथपोपमो बृहन्नलाऽस्मीति जनोऽभ्यभाषत। पुराऽपि पार्थस्य स सारथिस्तदा धनुर्धराणां प्रवरस्य मन्ये ।। 20
एतेन वा सारथिना तदाऽर्जुनः सदेवगन्धर्वमहासुरोरगान् । सर्वाणि भूतान्यजयस्तस वीर्यवानतर्पयच्चापि हिरण्यरेतसम् ।। 21
यदस्य संस्थामपि तस्य संयुगे जानामि वीर्यं परवीरमध्यगम् । संगृह्य रश्मीनपि चास्य वीर्यवानादाय चापं प्रययौ रथे स्थितः ।। 22
न सर्वभूतानि न देवदानवा न चापि सर्वे कुरवः समागताः। धनं हरेयुस्तव जातु धन्विनो बृहन्नला तूत्तरसारथिर्यदि ।। 23
धनुष्यनवमश्चासीत्तस्य शिष्यो महात्मनः । सुदृष्टपूर्वो हि मया चरन्त्या पाण्डवालये ।। 24
स चानेन सहायेन खाण्डवं चादहत्पुरा । अर्जुनस्य तदाऽनेन संगृहीता हयोत्तमाः ।। 25
तेन सारथिना पार्थः सर्वभूतानि सर्वशः। अजयत्खाण्डवप्रस्थे न हि यन्ताऽस्ति तादृशः ।। 26
ततः सैरन्ध्रिसहिता उत्तरा भ्रातुरब्रवीत्। अभ्यर्थयैनां सारथ्ये वीर शीघ्रं बृहन्नलाम् ।। 27
शिक्षितैषा हि सारथ्ये नर्तने गीतवादिते । सैरन्ध्य्राह महाप्राज्ञा स्तुवन्ती वै बृहन्नलाम् ।। 28
सैरन्ध्रि जानासि मम व्रतं हि क्लीबेन पुंसा न हि संवदाम्यहम्। सोहं न शक्ष्यामि बृहन्नलां शुभे वक्तुं स्वयं यच्छ हयान्ममेति ।। 29
भयकाले तु संप्राप्ते न व्रतं नाव्रतं पुनः। यथा दुःखं प्रतरति कर्तुं युक्तं चरेद्बुधः । इति धर्मविदः प्राहुस्तस्माद्वाच्या बृहन्नला ।। 30