शतं पञ्चाधिकं भीमः प्राहिणोद्यमसादनम्। वृक्षेणैकेन राजेन्द्र प्रभञ्जनसुतो बली। वायुवेगसमः श्रीमान्सर्वान्सूतानशेषतः ।। 42
तान्निहत्य महाबाहुर्भीमसेनो महाबलः। आश्वासयत्तदा कृष्णां प्रतिमुच्य च बन्धनात् ।। 43
उवाच श्लक्ष्णया वाचा पाञ्चालीं भरतर्षभः । अश्रुपूर्णमुखीं भीतामुद्धरन्स वृकोदरः ।। 44
[ मा खिदस्त्वं(*) याज्ञसेनि पातिव्रत्यव्रते स्थिता। पातिव्रत्ये स्थिता नारी व्रतं रक्षेत्सदाऽत्मनः।। 45
पुरा स्त्री देवरातस्य पतिप्रीता शिरोमणिः। कदाचिद्भर्तृरूपेण रक्षसाऽपहृता सती ।। 46
कस्यचित्सरसस्तीरे तां निवेश्य स राक्षसः। तद्भर्तृरूपं संत्यज्य रक्षो भूत्वा सुदारुणम् ।। 47
साम्ना दानेन भेदेन सा यदा नान्वमन्यत। तदा तां पातयित्वा स मैथुनायोपचक्रमे ।। 48
ततः सा धैर्यमास्थाय विवरं त ददौ तदा। ततः स खङ्गमुत्कृष्य भीषयामास तां सतीम् ।। 49
साऽपि त्यक्तभया साध्वी प्राणत्यागे सुनिश्चिता। प्रतिज्ञामकरोत्कृष्णे पातिव्रत्यपरायणा ।। 50
आराधितो यदि मया भर्ता मे दैवतं महत्। कर्मणा मनसा वाचा गुरवस्तोषिता मया। तेन सत्येन योनिर्मे भवत्वद्य शिला दृढा ।। 51
एवं तया प्रतिज्ञाते तद्योनिः सा शिलाऽभवत्। अन्तरा नाभिजान्वोर्यत्तत्सर्वं च शिलाऽभवत् ।। 52
ततः स खङ्गमुद्धृत्य वेगेनास्याः शिरोऽहरत् ।। 53
जया नाम सखी साऽभूत्पार्वत्या नखमांसवत्। तस्मात्पतिव्रतायाश्च दुःखमल्पं सुखं बहु ।। ] ।। 54
एवं ते भीरु वध्यन्ते ये त्वां हिंसन्ति मानवाः। गच्छ त्वं नगरं कृष्णे न भयं विद्यते तव ।। 55
अन्येन त्वं पथा शीघ्रं सुदेष्णाया निवेशनम्। अन्येनाहं गमिष्यामि विराटस्य महानसम् । यथा नौ नावबुध्येरन्रात्रावेवं व्यवस्थितौ ।। 56
साऽगच्छन्नगरं कृष्णा भीमेनाश्वासिता सती ।। 57 ।। कृतकृत्या सुदेष्णाया भवनं शुभलक्षणा
शचीव नहुषे शप्ते प्रविवेश त्रिविष्टपम् ।। 58 ।। भीमोऽप्यमितवीर्यस्तु बलवानरिमर्दनः
सर्वांस्तान्कीचकांस्तत्र हत्वा धर्मात्मजानुजः ।। 59 ।। निःशेषं कीचकान्हत्वा रामो रात्रिचरानिव
जितशत्रुरदीनात्मा प्रविवेश पुरं ततः ।। 60 ।। पञ्चाधिकं शतं तत्र निहतं तेन भारत
महावनमिव छिन्नं शिश्ये विगलितद्रुमम् ।। 61 ।। एवं ते निहता राजञ्शतं पञ्चोपकीचकाः
स च सेनापतिः सूत इत्येतत्सूतषट्शतम् ।। 62 ।। न गन्धर्वभयाकिंचिद्वक्तुं कीचकबान्धवाः
अशक्नुवन्तस्तां तत्र भयादप्यभिवीक्षितुम् ।। 63 ।। विराटनगरे चापि सर्वे मात्स्याः समागताः
काल्यं पञ्चशतं चैतानपश्यन्सारथीन्हतान् ।। 64 ।। तद्दृष्ट्वा महदाश्चर्यं नरा नार्यश्च नागराः
विस्मयं परमं गत्वा नोचुः किंचन भारत ।। 65
ते दृष्ट्वा निहतान्सूतान्भीमसेनेन भारत। पौराश्च सहिताः सर्वे राज्ञे गत्वा न्यवेदयन् । गन्धर्वेण हता राजन्सूतपुत्राः परश्शतम् ।। 1
यथा वज्रेण दीर्णं वै पर्वतस्य महच्छिरः। विनिकार्णाः प्रदृश्यन्ते तथा सूता महीतले ।। 2
सैरन्ध्री चापि मुक्ता सा पुनरायाति ते गृहम् । सर्वं संशयितं राजन्नगरं ते भविष्यति ।। 3
तथारूपा हि सैरन्ध्री गन्धर्वाश्च महाबलाः । पुंसामिष्टश्च विषयो मैथुनाय न संशयः ।। 4
यथा सैरन्ध्रिदोषेण नेदं राजन्पुरं तव। विनाशमेति वै क्षिप्रं तथा साधु विधीयताम् ।। 5
सर्वाङ्गसौष्ठवयुतां रूपलावण्यशालिनीम् । पश्यतामनिमेषेण चक्षुषा वनितां शुभाम्। मनसश्चक्षुषश्चैव प्रतिबन्धो न विद्यते ।। 6