नूनमार्या न जानाति कृच्छ्रं प्राप्तं धनंजयम्। अजातशत्रुं कौरव्यं मग्नं द्युर्द्यूतदेविनम् ।। 102
ऐन्द्रवारुणवायव्यब्रह्माग्नेयैः सवैष्णवैः । अग्नीन्संतर्पयन्पार्थः सर्वशत्रुनिबर्हणः। दिव्यैरस्त्रैरमेयात्मा सर्वांश्चैकरथोऽजयत् ।। 103
कौबेरं वैष्णवं शैवमस्त्राण्यन्यानि भारत। दर्शयन्नस्त्रवीर्यं च वासुदेवसहायवान् ।। 104
दिव्यं गान्धर्वमस्त्रं च वायव्यमथ वैष्णवम्। ब्राह्मं पाशुपतं चैव स्थूणाकर्णं च दर्शयन् ।। 105
पौलोमान्कालकेयांश्च इन्द्रशत्रून्महाबलान्। निवातकवचैः सार्धं घोरानेकरथोऽजयत्। सोन्तःपुरगतः पार्थः कूपेऽग्निरिव संवृतः ।। 106
यो वै महातपः कुर्वन्महाबलपराक्रमः । युद्धेन तोषयामास शंकरं शूलपाणिनम् ।। 107
कन्यापुरगतं दृष्ट्वा गोष्ठेष्विव महावृषम्। स्त्रीवेषविकृतं पार्थं कुन्तीं गच्छति मे मनः ।। 108
यः स्त्रीभिर्नित्यसंपन्नो रूपेणास्त्रेण मेधया । सोऽश्वबन्धो विराटस्य पश्य कालस्य पर्ययम् ।। 109
राजकन्याश्च वेश्याश्च विशां दुहितरश्च याः। सर्वाः सारयुता नार्यो दामग्रन्थिवशं गताः । प्रेष्यकर्मणि तं दृष्ट्वा शोचामि विलपामि च ।। 120
विराटमुपतिष्ठन्तं दर्शयन्तं च वाजिनम्। अभ्यकीर्यन्त बृन्दानि दामग्रन्थिमुदीक्षितुम् । विनयन्तं जवेनाश्वान्धर्मराजस्य पश्यतः ।। 111
किंनु मां मन्यसे पार्थ सुखितेति परन्तप। तथा दृष्ट्वा यवीयांसं सहदेवं युधांपतिम् ।। 112
तं दृष्ट्वा गोषु गोसङ्ख्यं वत्सचर्मक्षितीशयम्। दुःखशोकपरीताङ्गी पाण्डुभूताऽस्मि पाण्डव ।। 113
सहदेवस्य वृत्तानि चिन्तयन्ती पुनःपुनः । न पश्यामि महाभाग सहदेवस्य दुःष्कृतम्। यस्मादेवंविधं क्लेशं प्राप्नुयात्सत्यविक्रमः ।। 114
दूयामि भरतश्रेष्ठ दृष्ट्वा ते भ्रातरं प्रियम्। गोषु गोवृषसंकाशं मात्स्येनापि निवेशितम् ।। 115
संरब्धतररक्ताक्षं गोपालानां पुरोगमम्। विराटमभिनन्दन्तं वित्ते मे भवति ज्वरः ।। 116
सहदेवं हि मे नित्यं वीरमार्या प्रशंसति। महाभिजनसंपन्नो नीतिमान्कुलवानपि ।। 117
हीनिषेवो ह्यनवमो धार्मिकश्च प्रियश्च मे। स तेऽरण्येषु वोढव्यः पाञ्चालि रजनीष्वपि ।। 118
सुकुमारश्च शूरश्च राजानं चाप्यनुव्रतः। ज्येष्ठापचायिनं वीरं स्वयं पाञ्चालि भोजयेः ।। 119
इत्युवाच हि मां कुन्ती रुदती पुत्रगृद्धिनी। प्रव्रजन्तं महारण्यं तं परिष्वज्य तिष्ठती ।। 120
तं दृष्ट्वा गोषु गोपालवेषमास्थाय धिष्ठितम्। सहदेवं युधांश्रेष्ठं किंनु जीवामि पाण्डवः ।। 121
एवं दुःखशताविष्टा युधिष्ठिरनिमित्ततः ।। 122
पुनः प्रतिविशिष्टानि दुःखानि शृणु भारत। वर्धन्ते मयि कौन्तेय वक्ष्याम्यन्यानि तानि वै ।। 123
युष्मासु ध्रियमाणेषु दुःखानि विविधान्युत। शोषयन्ति शरीरं मे किंनु दुःखतरं ततः ।। 124
एकभर्ता तु या नारी सा सुखेनैव वर्तते। पञ्च मे पतयः सन्ति मम दुःखमनन्तकम् ।। 125
अहं सैरन्ध्रिवेषेण वसन्ती राजवेश्मनि। वशगाऽस्मि सुदेष्णाया अक्षधूर्तस्य कारणात् ।। 1
विक्रियां पश्य मे तीव्रां राजपुत्र्याः परन्तप। आसे कालमुपासीना सर्वदुःखसहा पुनः ।। 2
अनित्याः खलु मर्त्यानामर्थाश्च व्यसनानि च। इति मत्वा प्रतीक्षामि भर्तॄणामुदयं पुनः ।। 3
चक्रवत्परिवर्तन्ते ह्यर्थाश्च व्यसनानि च । इति कृत्वा प्रतीक्षामि भर्तॄणामुदयं पुनः ।। 4
य एव हेतुर्भवति पुरुषस्य जयावहः। पराजये च हेतुः स इति च प्रतिपालये ।। 5
दत्त्वा याचन्ति पुरुषा हत्वा हन्यन्त एव ते। पातयित्वा च पात्यन्ते परैरिति च मे श्रुतम् ।। 6