राजा विराटः सुश्रोणि दृष्ट्वा ते परमं वपुः। मां विहाय वरारोहे त्वां गच्छेत्सर्वचेतसा ।। 59
यं हि त्वमनवद्याङ्गी नरमायतलोचने। सुप्रसन्ना हि वीक्षेथाः स कामवरागो भवेत् ।। 60
सुस्नाताऽलंकृता हि त्वं यमीक्षेथा हि मानुषम्। ग्लानिर्न तस्य दुःखं वा न तन्द्रिर्न पराजयः ।। 61
न शोको न च सन्तापो न क्रोधो नानृतं वदे। यं त्वं सर्वातवद्याङ्गि भजेथाः समलंकृता ।। 62
न व्याधिर्न जरा तस्य न तृष्णा न क्षुधा भवेत्। यस्य त्वं वशगा सुभ्रु भवेरङ्कगता सती ।। 63
पञ्चत्वमपि संप्राप्तं यं च त्वं परिपस्वजेः। बाहुभ्यामनुरूपाभ्यां स जीवेदिति मे मतिः ।। 64
यस्य हि त्वं भवेर्भार्या यं च हृष्टा परिष्वजेः । अतिजीवेस्य सर्वेषु देवेष्विव पुरन्दरः ।। 65
अध्यारोहेद्यथा वृक्षं यथा वाऽऽरुह्य तक्षति। राजवेश्मनि वामोरु ननु स्यास्त्वं तथा मम ।। 66
यथा कर्कटकी गर्भमाधत्ते मृत्युमात्मनः। तथाविधमहं मन्ये तव सुभ्रु समागमम् ।। 67
अनुमानये त्वां सैरन्ध्रि नावमन्ये कथंचन। भर्तृशीलभयाद्भद्रे तव वासं न रोचये ।। 68
नाहं शक्या विराटेन यद्वा चान्येन केनचित्। देवगन्धर्वयक्षैर्वा द्रष्टुं दुष्टेन चेतसा ।। 69
गन्धर्वाः पालयन्ते मां सुकुलाः पञ्च सुव्रताः । पुत्रा देवादिदेवानां सूर्यपावकवर्चसः ।। 70
यश्च दुःशीलवान्मर्त्यो मां स्पृशेद्दुष्टचेतसा। स तामेव निशां शीघ्रं शयीत मुसलैर्हतः ।। 71
यस्यापि हि शतं पूर्णं बान्धवानां भवेदपि। सहस्रं वा विशालाक्षि कोटिर्वापि सहस्रिका । दुष्टचित्तश्च मां ब्रूयान्न स जीवेत्तवाग्रतः ।। 72
न तस्य त्रिदशा देवा नासुरा न च पन्नगाः। तेभ्यो गन्धर्वराजेभ्यस्त्राणं कुर्युरसंशयम् ।। 73
सुदेष्णे विश्वस त्वं मां स्वजने बान्धवेऽपि वा । नाहं शक्या नरैर्द्रष्टुं न च मे वृत्तमीदृशम् ।। 74
यो मे न दद्यादुच्छिष्टं न च पादौ प्रधावयेत्। प्रीयेरंस्तेन वासेन गन्धर्वाः पतयो मम ।। 75
यो हि मां पुरुषो गृद्ध्येद्यथाऽन्याः प्राकृतस्त्रियः। तामेव स इमां रात्रिं प्रविशेदपरां तनुम् ।। 76
न चाप्यहं चालयितुं शक्या केनचिदङ्गने। दुःखशीलाश्च गन्धर्वास्त इमे बलिनः प्रियाः । एवं निवसमानायां मयि मा ते भयं हि भूत् ।। 77
एवमुक्ता तु सैरन्ध्र्या सुदेष्णा वाक्यमब्रवीत्। वसेह मयि कल्याणि यदि ते वृत्तमीदृशम् ।। 78
कश्च ते दातुमुच्छिष्टं पुमानर्हति भामिनि । प्रसारयेच्च कः पादौ लक्ष्मीं दृष्ट्वैव बुद्धिमान् ।। 79
एवमाचारसंपन्ना एवं देवपरायणा। रक्ष्या त्वमसि भूतानां सावित्रीवद्विजन्मनाम् ।। 80
देवता इव कल्याणि पूजिता वरवर्णिनी। वस भद्रे मयि प्रीता प्रीतिर्हि मयि वर्तते। सर्वकामैः प्रमुदिता निरुद्विग्नमनाः सुखम् ।। 81
सुदेष्णयैवमुक्ता सा संप्रीता चारुहासिनी। निर्विशङ्का विराटस्य विवेशान्तःपुरं सुखम् ।। 82
याज्ञसेनी सुदेष्णां तु शुश्रूपन्ती विशांपते। अवसत्परिचारार्हा सुदुःखं जनमेजय ।। 83
एवं विराटे न्यवसंस्तु पाण्डवाः कृष्णा तथाऽन्तःपुरमेत्य शोभना। अज्ञातचर्यां प्रतिरुद्धमानसा यथाऽग्रथो भस्मनि गूढतेजसः ।। 84
एवं विराटनगरे वसन्तः सत्यविक्रमाः। अत ऊर्ध्वं नरव्याघ्राः किमकुर्वत पाण्डवाः ।। 1
एवं ते न्यवसंस्तत्र प्रच्छन्नाः कुरुनन्दनाः । आराधयन्तो राजानां यदकुर्वत तच्छृणु ।। 2
युधिष्ठिरः सभास्तारः सभ्यानामभवत्प्रियः । तथैव च विराटस्य सपुत्रस्य विशांपते ।। 3
स ह्यक्षहृदयज्ञस्तान्क्रीडयामास पाण्डवः। अक्षबद्धान्यथाकामं सूत्रबद्धानिव द्विजान् ।। 4