ते दृश्यमाना हरिभिर्बलिभिर्दूरपातिभिः। निहताः सर्वशो राजन्महीं जग्मुर्गतासवः
अमृष्यमाणः सबलो रावणो निर्ययावथ। राक्षसानां बलैर्घोरैः पिशाचानांच संवृतः
युद्धशास्त्रविधानज्ञ उशना इव चापरः। व्यूह्यचौशनसं व्यूहं हरीनभ्यवहारयत्
राघवस्तु विनिर्यान्तं व्यूढानीकं दशाननम्। बार्हस्पत्यं विधं कृत्वा प्रतिव्यूह्य ह्यदृश्यत
समेत्य युयुधे तत्र ततो रामेण रावणः। युयुधे लक्ष्मणश्चापि तथैवेन्द्रजिता सह
विरूपाक्षेण सुग्रीवस्तारेण च निस्वर्वटः। पौण्ड्रेण च नलस्तत्र पदुशः पनसेन च
विषह्यं यं हि यो मेने स स तेन समेयिवान्। युयुधे युद्धवेलायां स्वबाहुबलमाश्रितः
स संप्रहारो ववृधे भीरूणां भयवर्धनः। रोमसंहर्षणो घोरः पुरा देवासुरे यथा
रावणो राममानर्च्छच्छक्तिशूलासिवृष्टिभिः। निशितैरायसैस्तीक्ष्णै रावणं चापि राघवः
तथैवेन्द्रजितं यत्तं लक्ष्मणो मर्मभेदिभिः। इन्द्रजिच्चापि सौमित्रिं बिभेद बहुभिः शरैः
विभीषणः प्रहस्तं च प्रहस्तश्च विभीषणम्। खगपत्रैः शरैस्तीक्ष्णैरभ्यवर्षद्गतव्यथः
तेषां बलवतामासीन्महास्त्राणां समागमः। विव्यथुः सकला येन त्रयो लोकाश्चराचराः
ततः प्रहस्तः सहसा समभ्येत्य विभीषणम्। गदया ताडयामास विनद्य रणकर्कशम्
स तयाऽभिहतो धीमान्गदया भीमवेगया। नाकम्पत महाबाहुर्हिमवानिव सुस्थिरः
ततः प्रगृह्यविपुलां शतघण्टां विभीषणः। अनुमन्त्र्य महाशक्तिं चिक्षेपास् शिरः प्रति
पतन्त्या स तया वेगाद्राक्षसोऽशनिवेगया। हृतोत्तामङ्गो ददृशे वातरुग्ण इव द्रुमः
तं दृष्ट्वा निहतं सङ्ख्ये प्रहस्तं क्षणदाचरम्। अभिदुद्राव धूम्राक्षो वेगेन महता कपीन्
तस् मेघोपमं सैन्यमापतद्भीमदर्शनम्। दृष्ट्वैव सहसा दीर्णा रणे वानरपुङ्गवाः
ततस्तान्सहसा दीर्णान्दृष्ट्वा वानरपुङ्गवान्। निर्ययौ कपिशार्दूलो हनूमान्मारुतात्मजः
तं दृष्ट्वाऽवस्थितं सङ्ख्ये हरयः पवनात्मजम्। महत्या त्वरया राजत्संन्यवर्तन्त सर्वशः
ततः शब्दो महानासीत्तुमुलो रोमहर्षणः। रामरावणसैन्यानामन्योन्यमभिधावताम्
तस्मिन्प्रवृत्ते संग्रामे घोरे रुधिरकर्दमे। क्षूम्राक्षः कपिसैन्यं तद्द्रावयामास पत्रिभिः
तं स रक्षोमहामात्रमापतन्तं सपत्नजित्। प्रतिजग्राह हनुमांस्तरसा पवनात्मजः
तयोर्युद्धमभूदधोरं हरिराक्षसवीरयोः। जीगीषतोर्युधाऽन्योन्यमिन्द्रप्रह्लादयोरिवं
कगदाभिः परिघैश्चैव राक्षसो जघ्निवान्कपिम्। कपिश्च जघ्निवान्रः सस्कन्धविटपैर्द्रुमैः
ततस्तमतिकोपेन साश्वं सरथसारथिम्। धूम्राक्षमवधीत्क्रुद्धो हनूमान्मारुतात्मजः
ततस्तं निहतं दृष्ट्वा धूम्राक्षं राक्षसोत्तमम्। हरयो जातविश्रम्भा जघ्नुरन्ये च सैनिकान्
ते वध्यमाना हरिभिर्बलिभिर्जितकाशिभिः। राक्षसा भग्नसंकल्पा लङ्कामभ्यपतन्भयात्
तेऽभिपत्य पुरं भग्ना हतशेषा निशाचराः। सर्वं राज्ञे यथावृत्तं रावणाय न्यवेदयन्
श्रुत्वा तु रावणस्तेभ्यः प्रहस्तं निहतं युधि। धूम्राक्षं च महेष्वासं ससैन्यं सहराक्षसैः