वयं धर्मं न जानीमस्तिर्यग्योनिमुपाश्रिताः। नरास्तु बुद्धिसंपन्ना दयां कुर्वन्ति जन्तुषु
क्रूरेषु कर्मसु कथं देहवाक्चित्तदूषिषु। धर्मघातिषु सज्जन्ते बुद्दिमन्तो भवद्विधाः
न त्वं धर्मं विजानासि वृद्धा नोपासितास्त्वया। अल्पबुद्धितया बाल्यादुत्सादयसि यन्मृगान्
ब्रूहि कस्त्वं किमर्थं वा किमिदं वनमागतः। वर्जितं मानुषैर्भावैस्तथैव पुरुषैरपि
क्व च त्वयाऽद्यगन्तव्यं प्रब्रूहि पुरुषर्षभ। अतः परमगम्योऽयं पर्वतः सुदुरारुहः
विना सिद्धगतिं वीर गतिरत्र न विद्यते। [देवलोकस्य मार्गोऽयमगम्यो मानुषैः सदा]
कारुण्यात्त्वामहं वीर वारयामि निबोध मे। नातः परं त्वया शक्यं गन्तुमाश्वसिहि प्रभो
स्वागतं सर्वथैवेह तवाद्य मनुजर्षभ। इमान्यमृतकल्पानि मूलानि च फलानि च
भक्षयित्वा निवर्तस्व मा वृथा प्राप्स्यसे वधम्। ग्राह्यं यदि वचो मह्यं हितं मनुजपुङ्गव
एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य वानरेन्द्रस्य धीमतः। भीमसेनस्तदा वीरः प्रोवाचामितविक्रमः
को भवान्किंनिमित्तं वा वानरं वपुराश्रितः। ब्राह्मणानन्तरो वर्णः क्षत्रियस्त्वाऽनुपृच्छति
कौरवः सोमवंशीयः कुन्त्या गर्भेण धारितः। पाण्डवो वायुतनयो भीमसेन इति श्रुतः
स वाक्यं भीमसेनस्य स्मितेन प्रतिगृह्य तत्। हनुमान्वायुतनयो वायुपुत्रमभाषत
वानरोऽहं न ते मार्गं प्रदास्यामि यथोप्सितम्। साधु गच्छ निवर्तस्व मा त्वं प्राप्स्यसि वैशसम्
वैशसं वाऽस्तु यद्वान्यन्न त्वां रपृच्चामि वानर। प्रयच्छ मार्गमुत्तिष्ठ मा मत्तः प्राप्स्यसे व्यथाम्
नास्ति शक्तिर्ममोत्थातुं जरया क्लेशितो ह्यहम्। यद्यवश्यं प्रयातव्यं लङ्घयित्वा प्रयाहि माम्
निर्गुणः परमात्मा तु देहं ते व्याप्य तिष्ठते। तमहं ज्ञानविज्ञेयं नावमन्ये न लङ्घये
यद्यागमैर्न विद्यां च तमहं भूतभावनम्। क्रमेयं त्वां गिरिं चैव हनीमानिव सागरम्
क एष हनुमान्नाम सागरो येन लङ्घितः। पृच्चामि त्वां नरश्रेष्ठ कथ्यतां यदि शक्यते
भ्राता मम गुणश्लाघ्यो बुद्धिसत्वबलान्वितः। रामायणेऽतिविख्यातः श्रीमान्वानरपुङ्गवः
रामपत्नीकृते येन शतयोजनविस्तृतः। सागरः प्लवगेन्द्रेण क्रमेणैकेन लङ्घितः
स मे भ्राता महावीर्यस्तुल्योऽहं तस् तेजसा। बले पराक्रमे युद्धे शक्तोऽहं तव निग्रहे
इमं देशमनुप्राप्तः कारणेनास्मि केनचित्।' उत्तिष्ठ देहि मे मार्गं पश्य मे चाद्य पौरुषम्। मच्छासनमकुर्वाणं त्वां वा नेष्ये यमक्षयम्
विज्ञाय तं बलोन्मत्तं बाहुवीर्येण दर्पितम्। हृदयेनावहस्यैनं हनूमान्वाक्यमब्रवीत्
प्रसीद नास्ति मे शक्तिरुत्थातुं जरयाऽनघ। ममानुकम्पया त्वेतत्पुच्छमुत्सार्य गम्यताम्
[एवमुक्ते हनुमता हीनवीर्यपराक्रमम्। मनसाऽचिनतयद्भीमः स्वबाहुबलदर्पितः
पुच्छे प्रगृह्य तरसा हीनवीर्यपराक्रमम्। सालोक्यमन्तकस्यैनं नयाम्यद्येह वानरम् ।।]
सावज्ञमथ वामेन स्मयञ्जग्राह पाणिना। न चाशकच्चालयितुं भीमः पुच्छं महाकपेः
उच्चिक्षेप पुनर्दोर्भ्यामिन्द्रायुधमिवोच्छ्रितम्। नोद्धर्तुमशकद्भीमो दोर्भ्यामपि महाबलः
उत्क्षिप्तभ्रूर्विवृत्ताक्षः संहतभ्रकुटीमुखः। स्विन्नगात्रोऽभवद्भीमो न चोद्धर्तुंशशाक तम्