समृद्धरूपः सवितेव दीप्तः सुश्लक्ष्णवाक्कृष्णतारश्चकोरात्। नीलाः प्रसन्नाश्च जटाः सुगन्धा हिरण्यरज्जुग्रथिताः सुदीर्घाः
आधारभूतः पुनरस्य कण्ठे विभ्राजते विद्युदिवान्तरिक्षे। द्वौ चास् पिण्डावधरेण कण्ठा- दजातरोमौ सुमनोहरौ च
विलग्नमध्यश्च स नाभिदेशे कटिश्च तस्यातिकृतप्रमाणा। तथाऽस् चीरान्तरतः प्रभाति हिरण्मयी मेखला मे यथेयम्
अन्यच्च तस्याद्भुतदर्शनीयं विकूजितं पादयोः संप्रभाति। पाण्योश्च तद्वत्स्वनवन्निबद्धौ कलापकावक्षमाला यथेयम्
विचेष्टमानस्य च तस्य तानि कूजन्ति हंसाः सरसीव मत्ताः। चीराणि तस्याद्भुतदर्शनानि नेमानि तद्वन्मम रूपवन्ति
वक्रं च तस्याद्भुतदर्सनीयं प्रव्याहृतं ह्लादयतीव चेतः। पिंस्कोकिलस्येव च तस्य वाणि तां शृण्वतो मे व्यथितोऽन्तरात्मा
यथा वनं माधवमासिमध्ये समीरीतं श्वसनेनेव भाति। तथा स भात्युत्तमपुण्यगन्धी निषेव्यमाणः पवनेन तात
सुसंवताश्चापि जटा विभक्ता द्वैधीकृता भातिललाटदेशे। कर्णौ च चित्रैरिव चक्रवाकैः समावृतौ तस्य सुरूपवद्भिः
तथा फलं वृत्तमथो विचित्रं समाहतं पाणिना दक्षिणेन। तद्भूमिमासाद्य पुनःपुनश्च समुत्पतत्यद्भुतरूपमुच्चैः
तच्चाभिहत्वा परिवर्ततेऽसौ वातेरितो वृक्ष इवावघूर्णम्। तं प्रेक्षतः पुत्रमिवामराणां प्रीतिः परा तात रतिश्च जाता
स मे समाश्लिष्य पुनः शरीरं जटासु गृह्याभ्यवनाम्य वक्रम्। वक्रेण वक्रं प्रणिधाय शब्दं चकार तन्मेऽजनयत्प्रहर्षम्
न चापि पाद्यं बहुमन्यतेऽसौ फलानि चेमानि मया हृतानि। एवंव्रतोस्मीति च मामवोच- त्फलानि चान्यानि नवान्यदान्मे
मयोपयुक्तानि फलानि यानि नेमानि तुल्यानि रसेन तेषाम्। न चापि तेषां त्वगियं यथैषां साराणि नैषामिव सन्ति तेषाम्
तोयानि चैवातिरसानि मह्यं प्रादात्म वै पातुमुदाररूपः। पीत्वैव यान्यभ्यधिकः प्रहर्षो ममाभवद्भूश्चलितेव चासीत्
इमानि चित्राणि च गन्धवन्ति माल्यानि तस्योद्ग्रथितानि पट्टैः। यानि प्रकीर्येह गतः स्वमेव स आश्रमं तपसा द्योतमानः
गतेन तेनास्मिकृतो विचेता गात्रं च मे संपरिदह्यतीव। इच्छामि तस्यान्तिकमाशु गन्तुं तं चेह नित्यं परिवर्तमानम्
गच्छामि तस्यान्तिकमेव तात का नाम सा ब्रह्मचर्या च तस्य। इच्छाम्यहं चरितुं तेन सार्धं यथा तपः स चरत्यार्यधर्मा
चर्तुं तथेच्छा हृदये ममास्ति दुनोति चित्तं यदि तं न पश्ये
रक्षांसि चैतानि चरन्ति पुत्र रूपेण तेनाद्भुतदर्शनेन। अतुल्यवीर्याण्यभिरूपवन्ति विघ्रं सदा तपसश्चिन्तयन्ति
सुरूपरूपाणि च तानि तात प्रलोभयन्ते विविधैरुपायैः। सुखाच्च लोकाच्च निपातयन्ति तान्युग्ररूपाणि मुनीन्वनेषु
न तानि सेवेत मुनिर्यतात्मा सतां लोकान्प्रार्थयानः कथंचित्। कृत्वा विघ्रनं तापसानां रमन्ते पापाचारास्तापसस्तान्न पश्येत्
असज्जनेनाचरितानि पुत्र पानान्यपेयानि मधूनि तानि। माल्यानि चैतानि न वै मुनीनां स्मृतानि चित्रोज्ज्वलगन्धवन्ति
रक्षांसि तानीति निवार्य पुत्रं विभाण्डकस्तां मृगयांबभूव। नासादयामास यदा त्र्यहेण तदा स पर्याववृते श्रमाय
यदा पुन काश्यपो वै जगाम फलान्याहर्तुं विधिनाश्रमेऽसौ। तदा पुनर्लोभयितुं जगाम सा वेशायोषा मुनिमृश्यशृह्गम्
दृष्ट्वैव तामृश्यशृङ्गः प्रहृष्टः संभ्रान्तरूपोऽभ्यपतत्तदानीम्। प्रोवाच चैनां भवतः श्रमाय गच्छाव यावन्न पिता ममैति
ततो राजन्काश्यपस्यैकपुत्रं प्रवेश्य वेगेन विमुच्य नावम्। प्रलोभयन्त्यो विविधैरुपायै- राजग्मुरङ्गाधिपतेः समीपम्
संस्थाप्यतामाश्रमदर्शने तु संतारितां नावमथातिशुभ्राम्। तीरादुपादाय तथैव चक्रे राजाश्रमं नाम वनं विचित्रम्
अन्तःपुरे तं तु निवेश्य राजा विभाण्डकस्यात्मजमेकपुत्रम्। ददर्श मेघैः सहसा प्रवृष्ट- मापूर्यणाणं च जगज्जलेन
स रोमपाद परिपूर्णकामः सुतां ददावृश्यशृङ्गाय शान्ताम्। क्रोधप्रतीकारकरं च चक्रे गोभिश्च मार्गेष्वभिकर्षणं च
विभाण्डकस्याव्रजतः स राजा पशून्प्रभूतान्पशुपांश्च वीरान्। समादिशत्पुत्रगृद्धी महर्षि- र्विभाण्डकः परिपृच्छेद्यदा वः