तत्र स्म पीना दृश्यन्ते बाहवः परिघोपमाः। आकारवर्णसुश्लक्ष्णाः पञ्चशीर्षा इवोरगाः
सुकेशान्तानि चारूणि सुनासानि शुभानि च। मुखानि राज्ञां शोभन्ते नक्षत्राणि यथा दिवि
दमयन्ती ततो रङ्गं प्रविवेश शुभानना। मुष्णन्ती प्रभया राज्ञां चक्षूषि च मनांसि च
तस्या गात्रेषु पतिता तेषां दृष्टिर्महात्मनाम्। तत्रतत्रैव सक्ताऽभून्न चचाल च पश्यताम्
ततः संकीर्त्यमानेषु राज्ञां नामसु भारत। ददर्श भैमी पुरुषान्पञ्च तुल्याकृतीनिह
तान्समीक्ष्य ततः सर्वान्निर्विशेषाकृतीन्स्थितान्। संदेहादथ वेदर्भी नाभ्यजानान्नलं नृपम्
निर्विशेषवयोवेषरूपाणां तत्र सा शुभा।' यंयं हि ददृशे तेषां तंतं मेने नलं नृपम्। साचिन्तयन्ती बुद्ध्याऽथ तर्कयामास भामिनी
कथं नु देवाञ्जानीयां कथं विद्यां नलं नृपम्। एवं संचिन्तयन्ती सा वैदर्भी भृशदुःखिता
श्रुतानि देवलिङ्गानि तर्कयामास भारत। देवानां यानि लिङ्गानि स्थविरेभ्यः श्रुतानि मे
तानीह तिष्ठतां भूमावेकस्यापि न लक्षये। एवं विचिन्त्य बहुधा विचार्य च पुनः पुनः
शरणं प्रति देवानां प्राप्तकालममन्यत। वाचा च मनसा चैव नमस्कारं प्रयुज्य सा
देवेभ्यः प्राञ्जलिर्भूत्वा वेपमानेदमब्रवीत्। हंसानां वचनं श्रुत्वा यथा मे नैषधो वृतः। पतित्वे तेन सत्येन देवास्तं प्रदिशन्तु मे
मनसा वचसा चैव यथा नातिचराम्यहम्। तेन सत्येन विबुधास्तमेव प्रदिशन्तु मे
यथा देवैः स मे भर्ता विहितो निषधाधिषः। तेन सत्येन मे देवास्तमेव प्रदिशन्तु मे
यथेदं व्रतमारब्धं नलस्याराधने मया। तेन सत्येन मे देवास्तमेव प्रदिशन्तु मे
स्वं चैव रूपं पुष्यन्तु लोकपाला महेश्वराः। यथाऽहमभिजानीयां पुण्यश्लोकं नराधिपम्
निशम्य दमयन्त्यास्तत्करुणं प्रतिदेवितम्। निश्चयंपरमं तथ्यमनुरागं च नैषधे
मनोविशुद्धिं बुद्धिं च भक्तिं रागं च नैषधे। यथोक्तं चक्रिरे देवाः सामर्थ्यं लिङ्गधारणे
साऽपश्यद्विबुधान्सर्वानस्वेदान्स्तब्धलोचनान्। अम्लानस्रग्रजोहीनान्स्थितानस्पृशतः क्षितिम्
छायाद्वितीयो म्लानस्रग्रजःस्वेदसमन्वितः। भूमिष्ठो नैषधश्चैव निमेषेण च सूचितः
सा समीक्ष्य तु तान्देवान्पुण्यश्लोकं च भारत। नैषधं वरयामास भैमी धर्मेण पाण्डव
विलज्जमाना वस्त्रान्तं जग्राहायतलोचना। स्कन्धदेशेऽसृजत्तस्य स्रजं परमशोभनाम्
वरयामास चैवैनं पतित्वे वरवर्णिनी। ततो हाहेति सहसा मुक्तः शब्दो नराधिपैः
देवैर्महर्षिभिस्तत्र साधुसाध्विति भारत। विस्मितैरीरितः शब्दः प्रशंसद्भिर्नलं नृपम्
दमयन्तीं तु कौरव्य वीरसेनसुतो नृपः। आश्वासयद्वरारोहां प्रहृष्टेनान्तरात्मना
यत्त्वं भजसि कल्याणि पुमांसं देवसन्निधौ। तस्मान्मां विद्धि भर्तारमेतत्ते वचने रतम्
यावच्च मे धरिष्यन्ति प्राणा देहे शुचिस्मिते। तावत्त्वयि भविष्यामि सत्यमेतद्ब्रवीमि ते
दमयन्ती तथा वाग्भिरभिनन्द्य कृताञ्जलिः
तौ परस्परतः प्रीतौ दृष्ट्वा त्वग्निपुरोगमान्। तानेव शरणं देवाञ्जग्मतुर्मनसा तदा
वृते तु नैषधे भैम्या लोकपाला महौजसः। प्रहृष्टमनसः सर्वे नलायाष्टौ वरान्ददुः