नारदः पर्वतश्चैव महाप्राज्ञौ महाव्रतौ। देवराजस् भवनं विविशाते सुपूजितौ
तावर्चयित्वा मघवा ततः कुशलमव्ययम्। पप्रच्छानामयं चापि तयोः सर्वगतं विभुः
आवयोः कशलं देव सर्वत्रगतमीश्वर। लोके च मघवन्कृत्स्नो नृपाः कुशलिनो विभो
नारदस्य वचः श्रुत्वा पप्रच्छ बलवृत्रहा। धर्मज्ञाः पृथिवीपालास्त्यक्तजीवितयोधिनः
शस्त्रेण निधनं काले ये गच्छन्त्यपराड्युखाः। अयं लोकोऽक्षयस्तेषां यथैव मम कामधुक्
क्वनु ते क्षत्रियाः शूरा नहि पश्यामि तानहम्। आगच्छतो महीपालान्दयितामनिथीन्मम
एवमुक्तस्तु शक्रेण नारदः प्रत्यभाषत। शृणु मे मघवन्येन न दृश्यन्ते महीक्षितः
विदर्भराज्ञो दुहिता दमयन्तीति विश्रुता। रूपेण समतिक्रान्ता पृथिव्यां सर्वयोषितः
तस्याः स्वयंवरः शक्र भविता नचिरादिव। तत्र गच्छन्ति राजानो राजपुत्राश्च सर्वशः
तां रत्नभूतां लोकस्य प्रार्थयन्तो महीक्षितः। काङ्क्षन्ति स्म विशेषेण बलवृत्रनिषूदन
एतस्मिन्कथ्यमाने तु लोकपालाश्च साग्निकाः। आजग्मुर्देवराजस्य समीपममरोत्तमाः
ततस्ते शुश्रुवुः सर्वे नारदस्य वचो महत्। श्रुत्वैव चाब्रुवन्हृष्टा गच्छामो वयमप्युत
ततः सर्वे महाराज सगणाः सहवाहनाः। विदर्भानभिजग्मुस्ते यतः सर्वे महीक्षितः
नलोपि राजा कौन्तेय श्रुत्वा राज्ञां समागमम्। अभ्यगच्छददीनात्मा दमयन्तीमनुव्रतः
अथ देवाः पथि नलं ददृशुर्भूतले स्तितम्। साक्षादिव स्थितं मूर्त्या मन्मथं रूपसंपदा
तं दृष्ट्वा लोकपालास्ते भ्राजमानं यथा रविम्। तस्थुर्विगतसंकल्पा विस्मिता रूपसंपदा
ततोऽन्तरिक्षे विष्टभ्य विमानानि दिवौकसः। अब्रुवन्नैषधं राजन्नवतीर्य नभस्तलात्
भोभो निषधराजेन्द्र नल सत्यव्रतो भवात्। अस्माकं कुरु साहाय्यं दूतो भव नरोत्तम
तेभ्यः प्रतिज्ञाय नलः करिष्य इति भारत। अथैतान्परिपप्रच्छ कृताञ्जलिरुपस्थितः
के वै भवन्तः कश्चासौ यस्याहं दूत ईप्सितः। किंच तत्रमया कार्यं कथयध्वं यथातथम्
एवमुक्ते नैषधेन मघवानभ्यभाषत। अमरान्वै निबोधास्मान्दमयन्त्यर्थमागतान्
अहमिन्द्रोऽयमग्निश्च तथैवायमपांपतिः। शरीरान्तकरो नॄणां यमोऽयमपि पार्थिव
त्वं वै समागतानस्मान्दमयन्त्यै निवेदय। लोकपाला महेन्द्राद्याः समायान्ति दिदृक्षवः
प्राप्तुमिच्छन्ति देवास्त्वां शक्रोऽग्निर्वरुणो यमः। तेषामन्यतमं देवं पतित्वे वरयस्व ह
एवमुक्तः स शक्रेण नलः प्राञ्जलिरब्रवीत्। एकार्थसमवेतं मां न प्रेषयितुमर्हथ
कथ हि जातसंकल्पः स्त्रियमुत्सृजते पुमान्। परार्थमीदृशं वक्तं तद्वै पश्यामरेश्वर
एवमुक्तो नैषधेन मघवान्पुनरब्रवीत्।' करिष्य इतिसंश्रुत्य पूर्वमस्मासु नैषध। न करिष्यसि कस्मात्त्वं व्रज नैषध माचिरम्
स वै त्वमागतानस्मान्दमयन्त्यै निवेदय। श्रेयसा योक्ष्यसे हि त्वं कुर्वन्नमरशासनम्
एवमुक्तः स देवैस्तैर्नैषधः पुनरब्रवीत्। सुरक्षितानि वेश्मानि प्रवेष्टुं कथमुत्सहे
प्रवेक्ष्यसीति तं शक्रः पुनरेवाभ्यभाषत। जगाम स तथेत्युक्त्वा दमयन्त्या निवेशनम्