प्रादुर्भावसहस्राणि समतीतान्यनेकशः। यथाशक्ति तु वक्ष्यामि शृणु तान्कुरुनन्दन
पुरा कमलनाभस्य स्वपतः सागराम्भसि। पुष्करे यत्र सम्भूता देवा ऋषिगणैः सह
एष पौष्करिको नाम प्रादुर्भावः प्रकीर्तितः। पुराणैः कथ्यते यत्र वेदश्रुतिसमाहितः
वाराहस्तु श्रुतिसुखः प्रादुर्भावो महात्मनः। यत्र विष्णुः सुरश्रेष्ठो वाराहं रूपमास्थितः
उज्जहार महीं तोयात्सशैलवनकाननाम्। वेदपादो यूपदंष्ट्रः क्रतुर्दन्तश्चितीमुखः
अग्निजिह्वो दर्भरोमा ब्रह्मशीर्षो महातपाः। अहोरात्रेक्षणो दिव्यो वेदाङ्गः श्रुतिभूषणः
आज्यनासः स्रुवं तुण्डं सामघोषस्वनो महान्। धर्मसत्यमयः श्रीमान्कर्मविक्रमसत्कृतः
प्रायश्चित्तमुखो धीरः पशुजानुर्महावृषः। औद्गात्रहोमलिङ्गोऽसौ पशुबीजमहौषधिः
बाह्यन्तरात्मा मन्त्रास्थिविकृतः सौम्यदर्शनः। वेदिस्कन्धो हविर्गन्धो हव्यकव्याभिवेगवान्
प्राग्वंशकायो द्युतिमान्नानादीक्षाभिरूर्जितः। दक्षिणाहृदयो योगी महाशास्त्रमयो महान्
उपाकर्मोष्ठरुचकः प्रावर्ग्यावर्तभूषणः। शालापत्नीसहायो वै मणिशृङ्गसमुच्छ्रितः
एवं यज्ञवराहो वै भूत्वा विष्णुः सनातनः। महीं सागरपर्यन्तां सशैलवनकाननाम्
कार्णवजले भ्रष्टामेकार्णवगतः प्रभुः। मज्जन्तीं सलिले तस्मिन्स्वदेवीं पृथिवीं तदा
उज्जहार विषाणेन मार्गण्डेयस्य पश्यतः। शृङ्गेण यः समुद्धृत्य लोकानां हितकाम्यया
सहस्रशीर्षो देवेशो निर्ममे जगतीं प्रभुः। एवं यज्ञवराहेण भूतभव्यभवात्मना
उद्धृता पृथिवी देवी पूज्या वै सागराम्बरा। निहता दानवाः सर्वे देवदेवेन विष्णुना
वाराहः कथितो ह्येष नारसिंहमतो शृणु। यत्र भूत्वा मृगेन्द्रेण हिरण्यकशिपुर्हतः
दैत्येन्द्रो बलवान्त्राजन्सुरारिर्बलगर्वितः। हिरण्यकशिपुर्नाम आसीत्रैलोक्यकण्टकः
दैत्यानामादिपुरुषो वीर्येणाप्रतिमो बली। प्रविश्य जलधं राजंश्चकार तप उत्तमम्
दशवर्षसहस्राणि शतानि दश पञ्च च। व्रतोपवासतस्तस्थौ स्याणुमौनव्रतो दृढः
ततः शमदमाभ्यां च ब्रह्मचर्येण चानघ। ब्रह्मा प्रीतमनास्तस्य तपसा नियमेन च
ततः स्वयम्भूर्भगवान्स्वयमागम्य भूपते। विमानेनार्कवर्णेन हंसयुक्तेन भास्वता
आदित्यैर्वसुभिः साध्यैर्मरुद्भिर्दैवतैस्तथा। रुद्रैर्विश्वसहायैश्च यक्षराक्षसकिन्नरैः
दिशाभिर्विदिशाभिश्च नदीभिः सागरैः सह। नक्षत्रैश्च मुहूर्तैश्च खेचरैश्चापरैर्ग्रहैः
देवर्षिभिस्तपोयुक्तैः सिद्धैः सप्तर्षिभिस्तदा। राजर्षिभिः पुण्यतमैर्गन्धर्वैरप्सरोगणैः
चराचरगुरुः श्रीमान्वृतः सर्वसुरैस्तथा। ब्रह्मा ब्रह्मविदां श्रेष्ठो दैत्यमागम्य चाब्रवीत्
प्रीतोऽस्मि तव भक्तस्य तपसाऽनेन सुव्रत। वरं वरय भद्रं ते यथेष्टं काममाप्नुहि
न देवा न च गन्धर्वा न यक्षोरगराक्षसाः। न मानुषाः पिशाचाश्च हन्युर्मां देवसत्तम
ऋषयो वा न मां शापैः क्रुद्धा लोकपितामह। शपेयुस्तपसा युक्ता वर एष वृतो मया
न शस्त्रेण नचास्त्रेण गिरिणा पादपेन च। न शुष्केण न चार्देण स्यान्न वाऽन्येन मे वधः