ऊर्ध्वं तिर्यगधश्चैव यावती जगतो गतिः। सदेवकेषु लोकेषु भगवान्केशवो मुखम्
अयं तु पुरुषो बालः शिशुपालो न बुध्यते। सर्वत्र सर्वदा कृष्णं तस्मादेवं प्रभाषते
यो हि धर्मं विचिनुयादुत्कृष्टं मतिमान्नरः। स वै पश्येद्यथा धर्मं न तथा चेदिराडयम्
सवृद्धबालेष्वथवा पार्थिवेषु महात्मसु। को नार्हं मन्यते कृष्णं को वाप्येनं न पूजयेत्
अथैनां दुष्कृतां पूजां शिशुपालो व्यवस्यति। दुष्कृतायां यथान्यायं तथाऽयं कर्तुमर्हति
गाङ्गेयेनैवमुक्तस्तु शिशुपालश्चुकोप तम्। क्रुद्धं सुनीथं दृष्ट्वाऽथ सहदेवोऽब्रवीत्तदा
मतिपूर्वमिदं सर्वं चेदिराज मया कृतम्। तन्मे निगदतस्तत्त्वं कारणादत्र मे शृणु
स पार्थिवानां सर्वेषां गुरुः कृष्णोऽपरो न हि। तस्मादभ्यर्चितोऽस्माभिः सर्वे संमन्तुमर्हथ
यो वा सहते कश्चिद्राज्ञां सबलवाहनः। क्षिप्रं युद्धाय निर्यातु तस्य मूर्ध्न्याहितं पदम्
ततो न व्याजहारैषां कश्चिद्बुद्धिमतां सताम्
मानिनां बलिनां राज्ञां मध्ये सन्दर्शिते पदे। एवमुक्ते सुनीथस्य सहदेवेन केशवे
स्वभावरक्ते नयने कोपाद्रक्ततरे कृते। तस्य कोपं समुद्भूतं ज्ञात्वा भीष्मः प्रतापवान्
आचचक्षे पुनस्तस्मै कृष्णस्यैवोत्तरान्गुणान्। स सुनीथं समामन्त्र्य तांश्च सर्वान्महीक्षितः
उवाच वदतां श्रेष्ठं इदं मतिमतां वरः। सहदेवेन राजानो यदुक्तं केशवं प्रति। तत्तथेति विजानीध्वं भूयश्चात्र विबोधत
ततो भीष्मस्य तच्छ्रुत्वा वचः काले युधिष्ठिरः। ज्ञापनार्थाय सर्वेषां भीष्मं पुनरथाब्रवीत्
विस्तरेणास्य देवस्य कर्माणीच्छामि सर्वशः। श्रोतुं भगवतस्तानि प्रब्रवीहि पितामह
कर्मणामानुपूर्वा च प्रादुर्भावाश्च ये विभोः। यथा च प्रकृतिः कृष्णे तन्मे ब्रूहि पितामह
एवमुक्तस्तदा भीष्मः प्रोवाच भरतर्षभ। युधिष्ठिरममित्रघ्नं तस्मिन्त्राजसमागमे
समक्षं वासुदेवस्य देवस्येव शतक्रतोः। कर्माण्यसुकराण्यन्यैराचचक्षे जनाधिप
शृण्वतां पार्थिवानां च धर्मराजस्य चान्तिके। इदं मतिमतां श्रेष्ठः कृष्णं प्रति विशाम्पते
म्नैवामन्त्र्य राजेन्द्र चेदिराजमरिन्दमम्। भीमकर्मा ततो भीष्णो भूयः स इतमब्रवीत्
वर्तमानामतीतां च शृणु राजन्युधिष्ठिर
ईश्वरस्योत्तमस्यैनां कर्मणां गहनां गतिम्। अव्यक्तो व्यक्तलिङ्गस्थो य एष भगवान्प्रभुः
पुरा नारायणो देवः स्वयम्भूः प्रपितामहः। सहस्रशीर्षः पुरुषो ध्रवोऽनन्तः सनातनः
सहस्रास्यः सहस्राश्चः सहस्रचरणो विभुः। सहस्रवाहुः सर्वज्ञो देवो नामसहस्रवान्
सहस्रमुकुटो देवो विश्वरूपो महाद्युतिः। अनेकवर्णो देवादिरव्यक्ताद्वै परे स्थितः
असृजत्सलिलं पूर्वं स च नारायणः प्रभुः। ततस्तु भगवांस्तोये ब्रह्माणमसृजत्स्वयम्
ब्रह्मा चतुर्मुखो लोकान्सर्वांस्तानसृजत्स्वयम्। आदिकाले पुरा ह्येवं सर्वलोकस्य चोद्भवः। पुरा यः प्रलये प्राप्ते नष्टे स्थावरजङ्गमे
ब्रह्मादिषु प्रलीनेषु नष्टे लोके चराचरे। आभूतसम्प्लवे प्राप्ते प्रलीने प्रकृतौ महान्
एकस्मिष्ठति सर्वात्मा स तु नारायणः प्रभुः। नारायणस्य चाङ्गानि सर्वदैवानि भारत